← Atlas ryb
Świnka

Świnka Chondrostoma nasus

Karpiowate
Status ochrony LC (IUCN)
Kraina ryb Kraina lipienia / kraina brzany
Długość życia do 17 lat
Typowy rozmiar 25–50 cm, ok. 1 kg
Maks. rozmiar 60 cm, 2 kg
Opis

Charakterystyczny twardy, poprzecznie ścięty pysk przystosowany do zeskrobywania glonów z kamieni. Gatunek rzeczny, zanikający. (łac. Chondrostoma nasus) – gatunek średniej wielkości słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych, zamieszkujący Europę Środkową i północno-zachodnią Azję. Osiąga 25–40 (maks. 50) cm długości i 1 (maks. do 2) kg masy ciała. Ciało wydłużone, o owalnym przekroju; płetwa ogonowa głęboko wcięta, w kształcie księżyca. Głowa mała, z charakterystycznym «nosem»; otwór gębowy dolny, wargi twarde, chrząstkowe. Grzbiet szarozielony, boki jaśniejsze, srebrzyste, wierzch głowy ciemny, brzuch biały lub żółtawy. Żywi się glonami, szczątkami roślin, larwami owadów, kiełżami i mięczakami.

Taksonomia

Rodzina: karpiowate (Leuciscidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)

Cechy rozpoznawcze

Ciało wydłużone, walcowate; grzbiet zielonkawoszary, boki srebrzyste. charakterystyczna wystająca chrzęstna dolna warga O ostrej krawędzi tnącej — przypomina skrobaczkę i służy do zdrapywania glonów z kamieni. Otwór gębowy dolny (prosta, poprzeczna szczelina). Bez wąsików. Przez ścianę ciała prześwituje ciemna otrzewna, widoczna jako ciemna smuga wzdłuż boku. Płetwa ogonowa głęboko wcięta. Płetwa odbytowa krótka, z 9–12 rozgałęzionymi promieniami.

Biologia
Pokarm

Szczątki roślin i glony (zeskrobuje narost), plankton, larwy owadów, kiełże, mięczaki.

Siedlisko

Bystre, podgórskie rzeki. Płytkie miejsca o bystrym nurcie. Występuje w: strumień, rzeka.

Zachowanie

Stadna. Podczas tarła wyskakuje nad powierzchnię.

Tarło

Marzec (III) – Maj (V), temp. 12–18°C. Ok. 30 tys. jaj. Płytkie miejsca, dno piaszczyste/żwirowe. Wylęg 10–30 dni. Żyje do 17 lat. --- uwaga: informacja o długości życia nie dotyczy rozrodu; powinna znaleźć się w innym polu (np. „długość życia”).

Nazwy
Nazwy ludowe

Czyczuła, dunka, frycówka, nos, molawka, poduzd, siga, siuleja, srołka, piaskówka, podświnka, podustew

W innych językach
English (angielski): Common nase
Беларуская (białoruski): Падуст
Čeština (czeski): Ostroretka stěhovavá
Suomi (fiński): Nokkasärki
Français (francuski): Hotu
Lietuvių (litewski): Paprastasis skersasnukis
Deutsch (niemiecki): Nase
Русский (rosyjski): Обыкновенный подуст
Română (rumuński): Scobar
Slovenčina (słowacki): Podustva severná
Svenska (szwedzki): Noskarp
Українська (ukraiński): Підуст звичайний
Magyar (węgierski): Paduc
Italiano (włoski): Naso
Wędkarstwo
Przynęty

ciasto, białe robaki, larwy owadów

Wskazówki

Najlepiej żeruje w ciągu dnia, w płytkiej, dobrze natlenionej wodzie. Należy stosować delikatny zestaw, gdyż brania są często ostrożne.

Przepisy krajowe i okręgowe

Świnka w okręgach PZW: wyróżnione wartości różnią się od obowiązującej normy krajowej. Zawsze sprawdź także regulamin konkretnego łowiska.

Dane mają charakter informacyjny — przed połowem sprawdź swoje zezwolenie. Więcej

Okręg PZW Okres ochronny Wymiar ochronny Limit / zakaz
Polska — norma krajowa 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Białystok 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Bielsko-Biała 01.01 – 15.05 do 30 cm
5 szt./dobę
30 szt./rok
Okręg PZW Bydgoszcz 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 kg/dobę
Okręg PZW Chełm 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Ciechanów 01.01 – 15.05 Zakaz zabierania
Okręg PZW Częstochowa 01.01 – 15.05 do 30 cm
3 szt./dobę łącznie z: certa
Okręg PZW Elbląg 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Gdańsk 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Gorzów Wielkopolski 01.01 – 15.05
5 kg/dobę
Okręg PZW Jelenia Góra 01.01 – 15.05 do 30 cm
2 szt./dobę łącznie z: brzana, certa
Okręg PZW Kalisz 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Katowice 01.01 – 15.05 do 25 cm
3 szt./dobę łącznie z: brzana
Okręg PZW Kielce 01.01 – 15.05 do 25 cm i od 45 cm
1 szt./dobę
Okręg PZW Konin 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Kraków 01.01 – 15.05 do 25 cm
2 szt./dobę łącznie z: brzana, certa
Okręg PZW Krosno 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Legnica 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Lublin 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Mazowiecki w Warszawie 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Nowy Sącz 01.01 – 15.05
5 szt./dobę łącznie z: brzana, certa, jaź, kleń
Okręg PZW Opole 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Piła 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Piotrków Trybunalski 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 szt./dobę łącznie z: certa, jaź, kleń
Okręg PZW Poznań 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 szt./dobę łącznie z: certa
Okręg PZW Radom 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Rzeszów 01.01 – 15.05 do 30 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Siedlce 01.01 – 15.05 do 30 cm Zakaz zabierania
Okręg PZW Sieradz 01.01 – 15.05 do 25 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Skierniewice 01.01 – 15.05 do 25 cm
4 szt./dobę łącznie z: jaź, kleń
Okręg PZW Słupsk 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Szczecin 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Tarnobrzeg 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Tarnów 01.01 – 15.05 do 35 cm i od 50 cm
3 szt./dobę łącznie z: certa, jaź, kleń, leszcz
6 szt./tydzień łącznie z: certa, jaź, kleń, leszcz
30 szt./rok łącznie z: certa, jaź, kleń, leszcz
Okręg PZW Toruń 01.01 – 15.05 do 25 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Wałbrzych 01.01 – 15.05 do 30 cm
Okręg PZW Wrocław 01.01 – 15.05 do 30 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Zamość 01.01 – 15.05 do 25 cm
Okręg PZW Zielona Góra 01.01 – 15.05 do 25 cm
5 kg/dobę

Zestawienie ma charakter informacyjny i nie jest oficjalnym źródłem przepisów. Opracowaliśmy je na podstawie przepisów krajowych i regulaminów okręgów PZW na 2026 r. — przepisy mogą się zmienić, a zestawienie może zawierać błędy.

Wiążące są warunki Twojego zezwolenia na amatorski połów ryb oraz aktualny regulamin okręgu i łowiska. Sprawdź je przed połowem.

Zgłoś błąd

0 / 2000