← Atlas ryb
Jaź

Jaź Leuciscus idus

Karpiowate
Status ochrony LC (IUCN)
Kraina ryb Kraina brzany / kraina leszcza
Długość życia 10–15 lat
Typowy rozmiar 40–50 cm, 0.5–2 kg
Maks. rozmiar 82 cm, 5.1 kg (rekord PL)
Opis

Średniej wielkości ryba karpiowata o srebrzystych bokach i pomarańczowoczerwonych płetwach piersiowych, brzusznych i odbytowej. Występuje w rzekach, jeziorach i słonawych wodach przyujściowych Europy i Azji.

Taksonomia

Rodzina: karpiowate (Cyprinidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)

Cechy rozpoznawcze

Ciało umiarkowanie wysokie, bocznie spłaszczone. Boki srebrzyste, grzbiet zielonkawoszary, brzuch jasny. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa pomarańczowo-czerwone u dorosłych osobników (płetwy grzbietowa i ogonowa pozostają szare). Niewielki otwór gębowy w położeniu końcowym, z lekko uniesioną żuchwą. Bez wąsików. Łuski drobne, ok. 55–62 w linii bocznej.

Jak odróżnić od podobnych gatunków
●

Od Klenia: łuski mniejsze (55-62 w linii bocznej); otwór gębowy mały, końcowy z lekko wysuniętą dolną szczęką; płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa pomarańczowo-czerwone (u Klenia — tylko odbytowa i brzuszne).

Biologia
Pokarm

Owady, mięczaki, skorupiaki; starsze osobniki również małe ryby.

Siedlisko

Wody płynące i stojące, słonawe przyujściowe. Występuje w: rzeka, ujście, jezioro.

Zachowanie

Stadny — młode w mieszanych ławicach, dorosłe w małych grupach. Preferuje czystą, cieplejszą wodę.

Tarło

Kwiecień–czerwiec, temperatura 6–12°C. Wędrówki w górę cieków. Tarło na piaszczystym lub żwirowym podłożu. Ikra przyklejana.

Migracja

Potamodromiczny

Nazwy
Inne nazwy polskie
Złota orfa, złoty jaź (odmiana ozdobna)
Nazwy ludowe

Jaświca, jeżlica, kosłacz, orfa

W innych językach
English (angielski): Ide
Беларуская (białoruski): Язь
Čeština (czeski): Jelec jesen
Dansk (duński): Rimte
Eesti (estoński): Säinas
Suomi (fiński): Säyne
Français (francuski): Ide mélanote
Lietuvių (litewski): Paprastoji meknė
Latviešu (łotewski): Ālants
Deutsch (niemiecki): Aland
Русский (rosyjski): Язь
Română (rumuński): Văduviță
Slovenčina (słowacki): Jalec tmavý
Svenska (szwedzki): Id
Українська (ukraiński): В'язь
Magyar (węgierski): Jászkeszeg
Italiano (włoski): Ido
Wędkarstwo
Metody połowu

Spinning, metoda spławikowa, metoda gruntowa.

Przynęty

Groch, pinki, żywe owady; na spinning: wormy, smużaki, obrotówki.

Wskazówki

Częstsze przyłowy wiosną oraz w sierpniu i wrześniu. Przebywa w pobliżu bujnej roślinności rzecznej.

Przepisy krajowe i okręgowe

Jaź w okręgach PZW: wyróżnione wartości różnią się od obowiązującej normy krajowej. Zawsze sprawdź także regulamin konkretnego łowiska.

Dane mają charakter informacyjny — przed połowem sprawdź swoje zezwolenie. Więcej

Okręg PZW Okres ochronny Wymiar ochronny Limit / zakaz
Polska — norma krajowa do 25 cm
Okręg PZW Białystok do 25 cm
5 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Bielsko-Biała do 25 cm
10 szt./dobę
Okręg PZW Bydgoszcz do 25 cm
5 kg/dobę
Okręg PZW Chełm do 25 cm
Okręg PZW Ciechanów do 30 cm i od 45 cm
3 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Częstochowa do 25 cm
Okręg PZW Elbląg do 25 cm
Okręg PZW Gdańsk do 25 cm
Okręg PZW Gorzów Wielkopolski
5 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Jelenia Góra do 25 cm
3 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Kalisz do 30 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Katowice do 25 cm
Okręg PZW Kielce do 30 cm i od 45 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Konin do 25 cm
Okręg PZW Kraków do 25 cm i od 55 cm
5 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Krosno do 25 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Legnica do 25 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Lublin do 25 cm
Okręg PZW Mazowiecki w Warszawie do 35 cm
3 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Nowy Sącz
5 szt./dobę łącznie z: brzana, certa, kleń, świnka
Okręg PZW Olsztyn do 25 cm i od 45 cm
2 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Opole do 25 cm
Okręg PZW Piła do 25 cm
Okręg PZW Piotrków Trybunalski do 25 cm
5 szt./dobę łącznie z: certa, kleń, świnka
Okręg PZW Poznań do 30 cm
5 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Radom do 30 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Rzeszów do 25 cm
5 szt./dobę
Okręg PZW Siedlce do 30 cm i od 45 cm
3 szt./dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Sieradz do 30 cm
5 szt./dobę łącznie z: kleń
5 kg/dobę łącznie z: kleń
Okręg PZW Skierniewice do 25 cm
4 szt./dobę łącznie z: kleń, świnka
Okręg PZW Słupsk do 25 cm
Okręg PZW Szczecin do 25 cm
Okręg PZW Tarnobrzeg do 25 cm
Wody stojące: 2 szt./dobę
Okręg PZW Tarnów do 30 cm i od 50 cm
3 szt./dobę łącznie z: certa, kleń, leszcz, świnka
6 szt./tydzień łącznie z: certa, kleń, leszcz, świnka
30 szt./rok łącznie z: certa, kleń, leszcz, świnka
Okręg PZW Toruń do 30 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Wałbrzych do 25 cm
Okręg PZW Wrocław do 30 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Zamość do 25 cm
3 szt./dobę łącznie z: karaś pospolity, lin
Okręg PZW Zielona Góra do 25 cm
5 kg/dobę

Zestawienie ma charakter informacyjny i nie jest oficjalnym źródłem przepisów. Opracowaliśmy je na podstawie przepisów krajowych i regulaminów okręgów PZW na 2026 r. — przepisy mogą się zmienić, a zestawienie może zawierać błędy.

Wiążące są warunki Twojego zezwolenia na amatorski połów ryb oraz aktualny regulamin okręgu i łowiska. Sprawdź je przed połowem.

Zgłoś błąd

0 / 2000