← Atlas ryb
Jaź

Jaź

Leuciscus idus
Karpiowate
Status ochronyLC (IUCN)
Kraina rybKraina brzany / kraina leszcza
Długość życia10–15 lat
Typowy rozmiar40–50 cm, 0.5–2 kg
Maks. rozmiar82 cm, 5.1 kg (rekord PL)
Opis

Średniej wielkości ryba karpiowata o srebrzystych bokach i pomarańczowoczerwonych płetwach piersiowych, brzusznych i odbytowej. Występuje w rzekach, jeziorach i słonawych wodach przyujściowych Europy i Azji.

Taksonomia

Rodzina: karpiowate (Cyprinidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)

Cechy rozpoznawcze

Ciało umiarkowanie wysokie, bocznie spłaszczone. Boki srebrzyste, grzbiet zielonkawoszary, brzuch jasny. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa pomarańczowo-czerwone u dorosłych osobników (płetwy grzbietowa i ogonowa pozostają szare). Niewielki otwór gębowy w położeniu końcowym, z lekko uniesioną żuchwą. Bez wąsików. Łuski drobne, ok. 55–62 w linii bocznej.

Jak odróżnić od podobnych gatunków

Od Klenia: łuski mniejsze (55-62 w linii bocznej); otwór gębowy mały, końcowy z lekko wysuniętą dolną szczęką; płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa pomarańczowo-czerwone (u Klenia — tylko odbytowa i brzuszne).

Biologia
Pokarm

Owady, mięczaki, skorupiaki; starsze osobniki również małe ryby.

Siedlisko

Wody płynące i stojące, słonawe przyujściowe. Występuje w: rzeka, ujście, jezioro.

Zachowanie

Stadny — młode w mieszanych ławicach, dorosłe w małych grupach. Preferuje czystą, cieplejszą wodę.

Tarło

Kwiecień–czerwiec, temperatura 6–12°C. Wędrówki w górę cieków. Tarło na piaszczystym lub żwirowym podłożu. Ikra przyklejana.

Migracja

Potamodromiczny

Nazwy
Inne nazwy polskie
Złota orfa, złoty jaź (odmiana ozdobna)
Nazwy ludowe

Jaświca, jeżlica, kosłacz, orfa

W innych językach
English (angielski): Ide
Беларуская (białoruski): Язь
Čeština (czeski): Jelec jesen
Dansk (duński): Rimte
Eesti (estoński): Säinas
Suomi (fiński): Säyne
Français (francuski): Ide mélanote
Lietuvių (litewski): Paprastoji meknė
Latviešu (łotewski): Ālants
Deutsch (niemiecki): Aland
Русский (rosyjski): Язь
Română (rumuński): Văduviță
Slovenčina (słowacki): Jalec tmavý
Svenska (szwedzki): Id
Українська (ukraiński): В'язь
Magyar (węgierski): Jászkeszeg
Italiano (włoski): Ido
Wędkarstwo
Metody połowu

Spinning, metoda spławikowa, metoda gruntowa.

Przynęty

Groch, pinki, żywe owady; na spinning: wormy, smużaki, obrotówki.

Wskazówki

Częstsze przyłowy wiosną oraz w sierpniu i wrześniu. Przebywa w pobliżu bujnej roślinności rzecznej.

Zgłoś błąd

0 / 2000