← Atlas ryb
Brzana

Brzana Barbus barbus

Karpiowate
Status ochrony LC (IUCN)
Kraina ryb Kraina brzany
Długość życia 15 lat
Typowy rozmiar 50–100 cm, 1–3 kg
Maks. rozmiar 120 cm, 12 kg
Opis

Denna ryba rzeczna o wydłużonym, walcowatym ciele i charakterystycznym pysku z czterema wąsami. Preferuje rzeki o szybkim nurcie i kamienistym dnie, gdzie żeruje na faunie dennej.

Taksonomia

Rodzina: karpiowate (Cyprinidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)

Cechy rozpoznawcze

Ciało wydłużone, walcowate, o płaskim brzuchu — typowa ryba przydenna. Wyraźnie wysunięty, mięsisty pysk zwisający nad dolnym otworem gębowym. Dokładnie 4 wąsiki: 2 dłuższe przy końcu pyska i 2 krótsze w kącikach otworu gębowego. Grzbiet oliwkowozielony do złocistobrązowego, boki jaśniejsze, brzuch jasny. Grube, mięsiste wargi. Krótka płetwa grzbietowa z silnym, ząbkowanym twardym promieniem — cecha charakterystyczna rodzaju Barbus.

Jak odróżnić od podobnych gatunków
●

Od Świnki pospolitej: 4 wąsiki (Świnka 0–2 szczątkowe); dłuższe, bardziej walcowate ciało.

Biologia
Pokarm

Larwy owadów wodnych, kiełże, mięczaki, skąposzczety. Rzadziej małe ryby.

Siedlisko

Typowo rzeczna. Twarde, kamieniste dno, szybki nurt. Młode przy brzegu, starsze w nurcie. Występuje w strumieniu i rzece.

Zachowanie

Aktywna, wędruje 16–68 km rocznie. Żeruje głównie nocą. Stadna.

Tarło

Maj–sierpień etapami, temperatura 15–18°C. Piaszczyste lub kamieniste podłoże. Ikra przyklejana. Wylęg 6–8 dni. Samce dojrzewają 2–3 lata, samice 4–5.

Migracja

Potamodromiczny

Nazwy
Nazwy ludowe

Barwena, brama, barbuna, barwanka, barwin, silawa, parna dulska, brynka, brząska, śliz, siulawa, maren, marena, meryna, kowbel, marenczuka

W innych językach
English (angielski): Common barbel
Беларуская (białoruski): Вусач
Čeština (czeski): Parma obecná
Eesti (estoński): Harilik barb
Suomi (fiński): Barbi
Français (francuski): Barbeau commun
Lietuvių (litewski): Paprastasis ūsorius
Latviešu (łotewski): Barbe
Deutsch (niemiecki): Barbe
Русский (rosyjski): Обыкновенный усач
Română (rumuński): Mreană
Slovenčina (słowacki): Mrena severná
Svenska (szwedzki): Flodbarb
Українська (ukraiński): Марена звичайна
Magyar (węgierski): Márna
Italiano (włoski): Barbo
Wędkarstwo
Metody połowu

Spinning, metoda spławikowa, gruntowa, method feeder.

Przynęty

Ser żółty (w kostkę), dżdżownice, ciasta, groch, pinka, dendrobena, pijawki, kulki proteinowe, pellet.

Wskazówki

Jesień i lato to najlepszy okres. Najskuteczniejszy feeder lub metoda gruntowa. Branie mocne – emocjonujący hol.

Przepisy krajowe i okręgowe

Brzana w okręgach PZW: wyróżnione wartości różnią się od obowiązującej normy krajowej. Zawsze sprawdź także regulamin konkretnego łowiska.

Dane mają charakter informacyjny — przed połowem sprawdź swoje zezwolenie. Więcej

Okręg PZW Okres ochronny Wymiar ochronny Limit / zakaz
Polska — norma krajowa 01.01 – 30.06 do 40 cm
Okręg PZW Biała Podlaska
3 szt./dobę
Okręg PZW Białystok do 40 cm i od 70 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Bielsko-Biała 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Bydgoszcz 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Chełm 01.01 – 30.06 do 40 cm
1 szt./dobę
Okręg PZW Ciechanów 01.01 – 30.06 Zakaz zabierania
Okręg PZW Częstochowa 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Elbląg 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Gdańsk 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Gorzów Wielkopolski 01.01 – 30.06
2 szt./dobę łącznie z: amur biały, karp
Okręg PZW Jelenia Góra 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę łącznie z: certa, świnka
Okręg PZW Kalisz 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Katowice 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę łącznie z: świnka
Okręg PZW Kielce 01.01 – 30.06 do 40 cm i od 60 cm
1 szt./dobę
Okręg PZW Konin 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Koszalin 01.01 – 30.06
3 szt./dobę
Okręg PZW Kraków 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę łącznie z: certa, świnka
Okręg PZW Krosno 01.12 – 30.06 do 40 cm i od 60 cm
3 szt./dobę
8 szt./miesiąc łącznie z: sandacz, szczupak
Okręg PZW Legnica 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Lublin 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Mazowiecki w Warszawie 01.01 – 30.06 do 50 cm
1 szt./dobę łącznie z: boleń, sandacz, szczupak
Okręg PZW Nowy Sącz 01.01 – 30.06 do 40 cm i od 65 cm
5 szt./dobę łącznie z: certa, jaź, kleń, świnka
12 szt./miesiąc łącznie z: pstrąg potokowy, pstrąg tęczowy
Okręg PZW Opole 01.01 – 30.06 do 50 cm
2 szt./dobę
10 szt./rok
Okręg PZW Piła 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Piotrków Trybunalski 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Poznań 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Radom 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Rzeszów 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Siedlce 01.01 – 30.06 do 40 cm Zakaz zabierania
Okręg PZW Sieradz Zakaz zabierania
Okręg PZW Skierniewice 01.01 – 30.06 do 40 cm
1 szt./dobę
Okręg PZW Słupsk 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Szczecin 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Tarnobrzeg 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Tarnów 01.01 – 30.06 do 50 cm i od 70 cm
2 szt./dobę łącznie z: boleń, sandacz, szczupak, węgorz europejski
3 szt./tydzień łącznie z: boleń, sandacz, szczupak, węgorz europejski
15 szt./rok łącznie z: boleń, sandacz, szczupak, węgorz europejski
Okręg PZW Toruń 01.01 – 30.06 do 40 cm
1 szt./dobę
Okręg PZW Wałbrzych 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę
Okręg PZW Wrocław Zakaz zabierania
Okręg PZW Zamość 01.01 – 30.06 do 40 cm
2 szt./dobę
Okręg PZW Zielona Góra 01.01 – 30.06 do 40 cm
3 szt./dobę łącznie z: karp

Zestawienie ma charakter informacyjny i nie jest oficjalnym źródłem przepisów. Opracowaliśmy je na podstawie przepisów krajowych i regulaminów okręgów PZW na 2026 r. — przepisy mogą się zmienić, a zestawienie może zawierać błędy.

Wiążące są warunki Twojego zezwolenia na amatorski połów ryb oraz aktualny regulamin okręgu i łowiska. Sprawdź je przed połowem.

Zgłoś błąd

0 / 2000