Boleń Leuciscus aspius

Karpiowate Drapieżnik

Status ochrony	LC (IUCN)
Kraina ryb	Kraina brzany / kraina leszcza
Długość życia	11 lat
Typowy rozmiar	50–75 cm, 6–8 kg
Maks. rozmiar	120 cm, 12 kg

Opis

Jedyny typowo drapieżny przedstawiciel karpiowatych w Polsce. Poluje przy powierzchni, ogłuszając drobnicę uderzeniem ogona (tzw. rapa).

Taksonomia

Rodzina: karpiowate (Cyprinidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)

Cechy rozpoznawcze

Długie, opływowe ciało drapieżnika, lekko bocznie spłaszczone. Szeroki otwór gębowy w położeniu końcowym, bez wąsików. Łuski srebrzyste, lustrzanie lśniące, każda przypomina maleńkie lusterko; grzbiet niebieskawoszary. Pysk lekko V-kształtny — żuchwa wchodzi we wcięcie górnej szczęki. Płetwa ogonowa głęboko wcięta. Brzuch lekko zaokrąglony, za płetwami brzusznymi biegnie ostry kil pozbawiony łusek.

Jak odróżnić od podobnych gatunków

●

Od Klenia: otwór gębowy szeroki, sięgający za oko, dolna szczęka wyraźnie wysunięta z garbkiem; płetwa odbytowa głęboko sierpowato wcięta; brak ciemnych obrzeżeń na łuskach; ciało bardziej wydłużone.

●

Od Jazia: głowa bardziej spiczasta; otwór gębowy większy i głębiej wcięty.

Biologia

Pokarm

Młode: plankton, larwy. Starsze (od 9 cm): ryby (ukleje, płocie, okonie), żaby, ptaki, gryzonie.

Siedlisko

Europa na wschód od Renu. Większe i średnie rzeki nizinne, zbiorniki zaporowe, większe jeziora.

Zachowanie

Młode stadne; dorosłe samotniki w nurcie. Poluje widowiskowo — ogłusza ryby uderzeniami ogona.

Tarło

Marzec–maj, temperatura 5–14°C. Szybki nurt, kamieniste dno. Ikra na kamieniach. Inkubacja ok. 14 dni. Dojrzewa w 4. roku (ok. 30 cm). Podczas tarła samica składa 50 tys.–1 mln jaj.

Migracja

Potamodromiczny

Nazwy

Inne nazwy polskie

Chwat, rap, rapa

Nazwy ludowe

Rap, rapa, chwat, bielec, fat, fatynka, bolonek, cięga

W innych językach

English (angielski): Asp

Беларуская (białoruski): Жэрах

Čeština (czeski): Bolen dravý

Français (francuski): Aspe

Lietuvių (litewski): Šalvis

Deutsch (niemiecki): Rapfen

Русский (rosyjski): Жерех

Română (rumuński): Avat

Slovenčina (słowacki): Boleň dravý

Svenska (szwedzki): Asp

Українська (ukraiński): Білизна звичайна

Magyar (węgierski): Balin

Italiano (włoski): Aspio

Wędkarstwo

Metody połowu

Spinning.

Przynęty

Woblery, owady, białe robaki, czerwone robaki, rosówki.

Wskazówki

Najlepszy okres Wrzesień–Październik oraz Kwiecień po tarle. Bolenie zdradzają położenie, żerując pod powierzchnią.

Przepisy krajowe i okręgowe

Boleń w okręgach PZW: wyróżnione wartości różnią się od obowiązującej normy krajowej. Zawsze sprawdź także regulamin konkretnego łowiska.

Dane mają charakter informacyjny — przed połowem sprawdź swoje zezwolenie. Więcej

Okręg PZW	Okres ochronny	Wymiar ochronny	Limit / zakaz
Polska — norma krajowa		do 40 cm
Okręg PZW Biała Podlaska		do 40 cm i od 75 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, szczupak
Okręg PZW Białystok	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 75 cm	2 szt./dobę łącznie z: sieja
Okręg PZW Bielsko-Biała		do 40 cm	3 szt./dobę
Okręg PZW Bydgoszcz	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Chełm	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 80 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Ciechanów	01.01 – 30.04	do 50 cm	1 szt./dobę
Okręg PZW Częstochowa		do 40 cm	3 szt./dobę
Okręg PZW Elbląg	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 70 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Gdańsk	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Gorzów Wielkopolski	01.01 – 30.04	do 50 cm i od 75 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Jelenia Góra	01.01 – 30.04	do 40 cm	4 szt./dobę
Okręg PZW Kalisz	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Katowice	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Kielce	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 70 cm	1 szt./dobę
Okręg PZW Konin	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Koszalin	01.01 – 30.04		2 szt./dobę łącznie z: lipień, pstrąg potokowy, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Kraków	01.01 – 30.04	do 50 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Krosno	01.01 – 30.04	do 40 cm	3 szt./dobę
Okręg PZW Legnica		do 40 cm
Okręg PZW Lublin	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Mazowiecki w Warszawie	01.01 – 30.04	do 45 cm i od 70 cm	1 szt./dobę łącznie z: brzana, sandacz, szczupak 24 szt./rok łącznie z: sandacz, sum europejski, szczupak
Okręg PZW Nowy Sącz	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 80 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, szczupak, troć jeziorowa
Okręg PZW Olsztyn		do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, sieja, szczupak
Okręg PZW Opole	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Piła	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Piotrków Trybunalski	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, szczupak
Okręg PZW Poznań	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Radom	01.03 – 30.04	do 40 cm i od 60 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Rzeszów	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz
Okręg PZW Siedlce	01.01 – 30.04	do 40 cm i od 70 cm	1 szt./dobę łącznie z: sandacz, szczupak 4 szt./tydzień
Okręg PZW Sieradz	01.01 – 30.04	do 50 cm	1 szt./dobę łącznie z: sandacz, szczupak
Okręg PZW Skierniewice	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Słupsk	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: sieja, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Szczecin	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna
Okręg PZW Tarnobrzeg	01.01 – 30.04	do 55 cm	2 szt./dobę łącznie z: sandacz, sieja, szczupak Wody górskie – kraina pstrąga i lipienia: bez limitu łącznie z: sandacz, sieja, szczupak
Okręg PZW Tarnów	01.01 – 30.04	do 50 cm i od 70 cm	2 szt./dobę łącznie z: brzana, sandacz, szczupak, węgorz europejski 3 szt./tydzień łącznie z: brzana, sandacz, szczupak, węgorz europejski 15 szt./rok łącznie z: brzana, sandacz, szczupak, węgorz europejski
Okręg PZW Toruń	01.01 – 30.04	do 50 cm	1 szt./dobę
Okręg PZW Wałbrzych		do 40 cm
Okręg PZW Wrocław	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Zamość	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę
Okręg PZW Zielona Góra	01.01 – 30.04	do 40 cm	2 szt./dobę łącznie z: łosoś atlantycki, sandacz, sieja, szczupak, troć jeziorowa, troć wędrowna

Zestawienie ma charakter informacyjny i nie jest oficjalnym źródłem przepisów. Opracowaliśmy je na podstawie przepisów krajowych i regulaminów okręgów PZW na 2026 r. — przepisy mogą się zmienić, a zestawienie może zawierać błędy.

Wiążące są warunki Twojego zezwolenia na amatorski połów ryb oraz aktualny regulamin okręgu i łowiska. Sprawdź je przed połowem.

← Wróć do atlasu