Szczupak i sandacz - wymiar, okres ochronny i widełki

Szczupak i sandacz - wymiar, okres ochronny i widełki

Szczupak ma w całym kraju wymiar ochronny 45 cm i okres ochronny od 1 stycznia do 30 kwietnia, sandacz - 45 cm i okres od 1 marca do 31 maja. Od 1 maja wolno więc łowić szczupaka, ale nie sandacza, choć obu poluje się na te same przynęty. Okręgi PZW prawie zawsze zaostrzają te normy: podnoszą wymiar do 50 cm i więcej, często dokładają wymiar górny, a okres ochronny sandacza zaczynają już 1 stycznia.

Zapamiętaj
  • Szczupak: wymiar 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 18), okres ochronny od 1 stycznia do 30 kwietnia (§ 7 ust. 1 pkt 13).
  • Sandacz: wymiar 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 14), okres ochronny od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 9).
  • Maj: szczupak jest już dozwolony, sandacz nadal chroniony; złowionego sandacza wypuszczasz niezwłocznie (art. 9 ust. 1).
  • Okręgi: żaden z okręgów, które ustanawiają własny wymiar, nie zostawił krajowych 45 cm; większość dodaje też wymiar górny.
  • Przynęta sztuczna: najwyżej trzy haczyki, każdy najwyżej o czterech ostrzach w kole o średnicy 30 mm (§ 2 ust. 2 pkt 2 lit. c).

Normy krajowe

Gatunek Wymiar ochronny Okres ochronny Podstawa
Szczupak 45 cm 1 stycznia - 30 kwietnia § 6 ust. 1 pkt 18, § 7 ust. 1 pkt 13
Sandacz 45 cm 1 marca - 31 maja § 6 ust. 1 pkt 14, § 7 ust. 1 pkt 9

Wymiar ochronny to granica, powyżej której połów jest dozwolony (§ 6 ust. 2 rozporządzenia ), więc ryba mierząca równo 45 cm jest jeszcze niewymiarowa. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ulega skróceniu o ten dzień (§ 7 ust. 2). Rybę niewymiarową albo złowioną w okresie ochronnym wypuszczasz niezwłocznie i z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym ).

Szczupak
Szczupak (wymiar krajowy 45 cm, ochrona 1.01-30.04)
Sandacz
Sandacz (wymiar krajowy 45 cm, ochrona 1.03-31.05)

Okręgi: wymiar dolny i widełki

Spośród 40 okręgów, które ustanawiają wymiar szczupaka dla całego swojego terenu, ani jeden nie zostawił krajowych 45 cm: 33 podnoszą go do 50 cm, trzy do 55 cm, cztery do 60 cm, a 30 dokłada w zasadach ogólnych wymiar górny. Z sandaczem jest tak samo: spośród 39 okręgów 32 wprowadzają 50 cm, trzy 55 cm, cztery 60 cm, a 27 wprowadza w zasadach ogólnych wymiar górny .

Wymiar górny oznacza, że zabrać wolno tylko rybę z przedziału między dolną a górną granicą, a mniejsze i większe wracają do wody. W okręgu Kraków szczupaka wolno zabrać od 60 do 90 cm, w okręgu Gorzów Wielkopolski - od 50 do 85 cm, a sandacza w okręgu Toruń - od 50 do 90 cm.

Okres ochronny okręgi też zmieniają. Spośród 38 okręgów, które podają okres ochronny sandacza dla całego swojego terenu, 36 zaczyna go już 1 stycznia (Krosno i Mazowsze kończą dopiero 15 czerwca), Sieradz - 1 grudnia, a tylko Koszalin zostawia krajowy 1 marca. Okres szczupaka jest w większości okręgów krajowy - 36 z 38 trzyma 1 stycznia - 30 kwietnia, Wałbrzych przedłuża go do 31 maja, a Sieradz zaczyna 1 grudnia.

Nad wodą: wymiar i okres z zezwolenia obowiązują tak samo jak krajowe - ich złamanie jest wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b . Sprawdź oba, zanim zabierzesz rybę.

Maj: szczupak otwarty, sandacz chroniony

Przepisy krajowe nie zakazują spinningu w żadnym miesiącu, a szczupaka wolno łowić od 1 maja. Sandacz jest w maju chroniony wszędzie, a w większości okręgów ochrona trwa od 1 stycznia. Sandacz trze się w kwietniu i maju: samiec buduje gniazdo na twardym dnie i je strzeże, a samica składa 200-300 tysięcy jaj (według atlasu Sandacz). Szczupak trze się już w marcu i kwietniu, na zarośniętych płyciznach (według atlasu Szczupak).

Sandacza zaciętego w maju trzeba wypuścić niezwłocznie, a jego zatrzymanie narusza zakaz połowu w okresie ochronnym (art. 8 ust. 1 pkt 3) i jest wykroczeniem z art. 27b ust. 1 pkt 1. W praktyce odpinasz taką rybę w wodzie albo w podbieraku i wypuszczasz od razu.

Zakazy metod na czas wiosennego tarła wprowadzają okręgi, a nie przepisy krajowe; opisuje je artykuł Zakaz spinningu i żywca wiosną - terminy w okręgach PZW 2026.

Uzbrojenie przynęt sztucznych

Przy połowie na sztuczne przynęty rozporządzenie dopuszcza wędzisko o długości co najmniej 30 cm z linką zakończoną sztuczną przynętą wyposażoną w nie więcej niż trzy haczyki, przy czym każdy haczyk może mieć nie więcej niż cztery ostrza rozstawione tak, aby nie wykraczały poza obwód koła o średnicy 30 mm (§ 2 ust. 2 pkt 2 lit. c ). Okręgi mogą to zaostrzyć: okręg Jelenia Góra dopuszcza przy spinningu i trollingu przynętę z najwyżej dwoma haczykami .

Na egzaminie

Wymiary i okresy innych gatunków zebrano w artykule Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce - kompendium.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w okresie ochronnym szczupaka wolno łowić na spinning okonie?

Tak, z zastrzeżeniami. Przepisy krajowe nie zakazują łowienia okoni w okresie ochronnym szczupaka, który trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia - § 7 ust. 1 pkt 13 . Zabraniają natomiast połowu ryb w okresie ochronnym - art. 8 ust. 1 pkt 3 .

Szczupaka zaciętego przypadkiem wypuszcza się więc niezwłocznie i z zachowaniem niezbędnej staranności, niezależnie od wymiaru - art. 9 ust. 1 . Niewykonanie tego nakazu jest wykroczeniem z art. 27b ust. 1 pkt 5 .

Wiele okręgów PZW zabrania w tym czasie spinningu, w części od 1 stycznia do 30 kwietnia, a w części do 31 maja, więc przed łowieniem na spinning sprawdź zezwolenie.

Dlaczego zasada skrócenia okresu ochronnego w niedzielę nie działa w środku trwania zakazu?

Mechanizm z § 7 ust. 2 rozporządzenia odnosi się ściśle do pierwszego albo ostatniego dnia okresu ochronnego. Jeżeli np. 31 maja (ostatni dzień ochrony sandacza) wypada w niedzielę, cały okres ochronny kończy się w sobotę 30 maja.

Niedziele i święta wypadające wewnątrz trwającego okresu ochronnego (np. w kwietniu czy w połowie maja) nie przerywają zakazu połowu ani na jeden dzień.

Dlaczego podczas majowego łowienia szczupaków na spinning trzeba szczególnie uważać na przyłów sandacza?

W przepisach krajowych okres ochronny szczupaka kończy się 30 kwietnia, natomiast okres ochronny sandacza trwa od 1 marca aż do 31 maja - § 7 ust. 1 pkt 9 i 13 . W maju samce sandacza wciąż pilnują gniazd z ikrą na twardym dnie i agresywnie atakują przepływające przynęty.

Celowe obławianie tarlisk sandacza w maju jest naruszeniem art. 8 ust. 1 pkt 3 , a każdego przypadkowo zaciętego sandacza należy natychmiast uwolnić w wodzie lub podbieraku.

Który gatunek ma większy wymiar ochronny - sandacz czy szczupak?

Oba gatunki mają dokładnie 45 cm: sandacz - § 6 ust. 1 pkt 14 - i szczupak, pkt 18. Są to jedyne dwa gatunki z tym wymiarem.

Różnią się natomiast okresami ochronnymi: sandacz jest chroniony od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 9), a szczupak od 1 stycznia do 30 kwietnia (pkt 13).

Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1 . Dobowe limity dla obu drapieżników zwykle ustanawia regulamin okręgu .

Czy skrócenie okresu ochronnego o niedzielę lub święto działa również wtedy, gdy okręg PZW wydłużył ochronę gatunku?

Nie automatycznie. § 7 ust. 2 rozporządzenia skraca okresy ochronne ustanowione w tym rozporządzeniu. Okręgowe wydłużenie ochrony jest warunkiem zezwolenia - art. 7 ust. 2a - więc o tym, jak liczyć jego granice, decyduje treść zezwolenia; jeśli nic o skróceniu nie mówi, bezpieczniej trzymać się dat w nim podanych.

Zwróć jednak uwagę, że jeżeli okręg PZW na danym zbiorniku wprowadził odrębny, sztywny zakaz używania danej metody (np. "zakaz spinningu od 1 stycznia do 31 maja" ), to zakaz metody nie jest okresem ochronnym gatunku i nie ulega automatycznemu skróceniu o niedzielę.

Jaki jest wymiar ochronny szczupaka?

Krajowy wymiar ochronny szczupaka to 45 cm - § 6 ust. 1 pkt 18 . Zabrać wolno tylko rybę dłuższą niż 45 cm; egzemplarz równo 45 cm jest jeszcze za mały. Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1.

Na wodach PZW wymiar bywa wyższy (często 50 cm), a w części okręgów obowiązuje też wymiar górny - sprawdź zezwolenie .

Sprawdź się z tego tematu
Seria pytań związanych z tym artykułem. Po każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
Egzamin próbny
Źródła
  1. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych
  2. Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym
  3. Regulaminy i zezwolenia okręgów Polskiego Związku Wędkarskiego na 2026 r.
 
Egzamin próbny
Sprawdź swoją wiedzę
Tryb nauki
Ucz się z wyjaśnieniami
Atlas ryb
Poznaj gatunki ryb
Baza wiedzy
Pytania i artykuły

Zgłoś błąd

0 / 2000