Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce - kompendium

Jak się mierzy

Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, a u raków - od wierzchołka rostrum do końca telsona.

Dwa częste błędy pomiaru działają w przeciwne strony. Mierzenie do rozwidlenia płetwy zaniża długość: ryba wymiarowa wygląda na niewymiarową. Mierzenie z otwartym pyskiem ją zawyża: można zabrać rybę, której zabrać nie wolno. Przy rybie tuż przy wymiarze każdy z tych błędów zmienia wynik.

Wymiary ochronne - pełny wykaz

* Wymiar zależy od wody albo od płci - szczegóły pod tabelą.

Przy rakach wykaz nie wystarcza. Rak szlachetny i rak błotny są objęte ochroną gatunkową, a § 6 i § 7 [1] ustanawiają dla nich wymiary i okresy z zastrzeżeniem przepisów wydanych na podstawie art. 49 [2]. Sam wymiar z tabeli nie daje więc wędkarzowi prawa do połowu raków: rozstrzygają o nim przepisy o ochronie gatunkowej, a połów bez uprawnienia jest przestępstwem.

Trzy gatunki mają wymiar zależny od wody lub płci:

• miętus - 30 cm w Odrze od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi, 25 cm w pozostałych wodach;
• pstrąg potokowy - 25 cm w Wiśle i jej dopływach od źródeł do ujścia Sanu oraz w Sanie i jego dopływach, 25 cm w Odrze i jej dopływach od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy oraz w Bystrzycy i jej dopływach, 30 cm w pozostałych wodach;
• rak szlachetny - 12 cm dla samicy, 10 cm dla samca.

Wykaz jest zamknięty. Nie ma w nim płoci, leszcza, karasia ani karpia - te gatunki nie mają krajowego wymiaru ochronnego, ale Twój okręg mógł ustanowić własny.

Nad wodą: zabrać wolno rybę dłuższą od wymiaru, więc ta, która ma dokładnie tyle, wraca do wody. Rybę tuż przy wymiarze zmierz dwa razy, a gdy masz wątpliwości - wypuść.

Okresy ochronne - pełny wykaz

* Okres podany dla większości wód; na niektórych rzekach obowiązują inne zasady - opisane pod tabelą.

Pięć gatunków ma okresy zróżnicowane terytorialnie:

• certa - 1 września - 30 listopada w Wiśle od zapory we Włocławku do ujścia; 1 stycznia - 30 czerwca w Wiśle powyżej zapory i w pozostałych wodach;
• miętus - powyższy okres nie obejmuje Odry od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi;
• pstrąg potokowy - 1 września - 31 stycznia w dorzeczu górnej Wisły i Sanu oraz w Odrze i Bystrzycy na wskazanych odcinkach; 1 września - 31 grudnia w pozostałych wodach;
• łosoś i troć - 1 października - 31 grudnia w Wiśle i jej dopływach powyżej zapory we Włocławku, przy czym w pozostałym okresie niedozwolony jest połów w czwartki, piątki, soboty i niedziele; 1 grudnia - koniec lutego na odcinku od zapory do ujścia, gdzie od 1 marca do 31 sierpnia nie wolno łowić w piątki, soboty i niedziele; 1 października - 31 grudnia w pozostałych wodach.

Zakaz połowu w określone dni tygodnia poza okresem ochronnym dotyczy wyłącznie łososia i troci.

Reguła dnia ustawowo wolnego

Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny ulega skróceniu o ten dzień (§ 7 ust. 2 [1]). Wyjątkiem jest jesiotr ostronosy, chroniony bez przerwy przez cały rok.

Przepis działa na początku i na końcu okresu. Jeżeli 31 maja, ostatni dzień ochrony sandacza, wypada w niedzielę, ochrona kończy się w sobotę 30 maja.

Co zrobić z rybą, której nie wolno zabrać

Ryby złowione z naruszeniem zakazów, jeżeli są żywe, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1 [3]).

"Do tego samego łowiska" - czyli tam, gdzie ją złowiłeś, a nie do sadzyka, wiadra ani innego zbiornika. "Niezwłocznie" - czyli od razu, bez ważenia i fotografowania.

Na egzaminie

• Jaki jest wymiar ochronny szczupaka?
• Jaki jest okres ochronny sandacza?
• Okres ochronny sandacza kończy się w niedzielę. Kiedy faktycznie się kończy?
• Który gatunek ma większy wymiar ochronny - sandacz czy szczupak?

Ostatnie pytanie to pułapka: oba mają 45 cm. Takie porównania pojawiają się często, więc ucz się wykazu grupami o tym samym wymiarze, a nie alfabetycznie.

Sprawdź w swoim okręgu

Wykaz powyżej to minimum, a okręgi często je zaostrzają. Krajowych 45 cm dla sandacza nie zostawił żaden z 39 okręgów z własnym wymiarem, dla szczupaka - żaden z 40, a krajowe 50 cm dla węgorza zostawiły trzy okręgi z 37. Blisko trzydzieści okręgów dodaje wymiar górny, którego rozporządzenie nie przewiduje.

Wykazu krajowego wymaga egzamin; obowiązuje on też tam, gdzie zezwolenie nie podaje własnych wartości. Nad wodą sprawdzaj zezwolenie.

Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. [1] w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych (Dz. U. poz. 1373) oraz ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) [3].