Krajowy wymiar ochronny sandacza wynosi 45 cm. Spośród 39 okręgów PZW, które ustanawiają dla sandacza wymiar obowiązujący na całym swoim terenie, żaden nie zachował tej wartości - trzydzieści dwa podnoszą ją do 50 cm, pozostałe do 55 lub 60, a 28 wprowadza także wymiar górny. Dla szczupaka krajowych 45 cm nie zachował żaden z 40 okręgów.
- Zezwolenie może zaostrzyć wymiar krajowy, nigdy go obniżyć.
- Sandacz: krajowych 45 cm nie zachował żaden z 39 okręgów ustalających wymiar dla całego terenu, a 32 podnoszą go do 50 cm.
- Szczupak: krajowych 45 cm nie zachował żaden z 40 okręgów, a 31 dokłada wymiar górny, najczęściej 80 lub 90 cm.
- Okręg ustanawia wymiary tam, gdzie krajowego nie ma.
- Okręgi wprowadzają okresy ochronne spoza rozporządzenia.
- Gdy wartości się różnią, wiąże ostrzejsza z nich.
Okręgom pozwala na to ustawa. W rezultacie liczba, której nauczysz się na egzamin, w Twoim okręgu prawdopodobnie nie obowiązuje.
Skąd okręg bierze prawo do własnych liczb
Uprawniony do rybactwa określa w zezwoleniu warunki połowu potrzebne do racjonalnej gospodarki rybackiej w swoim obwodzie: wymiary gospodarcze, limity oraz czas, miejsce i technikę połowu (art. 7 ust. 2a ).
Rozporządzenie ustanawia wymiary ochronne - jednakowe w kraju. Zezwolenie ustanawia wymiary gospodarcze - dopasowane do konkretnej wody. Obowiązują równocześnie, a wiąże ostrzejszy. Okręg może więc podnieść granicę, ale nie może jej obniżyć.
Wody różnią się biologicznie. W mazurskim jeziorze sandacz rośnie szybko, w podgórskiej rzece żyją pojedyncze tarlaki - jeden wymiar byłby dla jednej wody za niski, a dla drugiej za wysoki.
Cztery sposoby, na jakie okręg zaostrza przepis
1. Podnosi wymiar dolny. Tak robi się najczęściej. Dla szczupaka okręgi ustalają zwykle 50 cm, rzadziej 55 lub 60 cm, przy krajowych 45 cm. Dla lina większość okręgów podnosi wymiar z 25 do 30 cm, a trzy do 35 cm.
2. Dodaje wymiar górny. Przepis krajowy go nie przewiduje; chroni on duże, płodne tarlaki. Dla szczupaka stosuje go 31 okręgów: najczęściej 80 lub 90 cm, rzadziej 85 cm. Zapis "do 50 i od 80 cm" oznacza, że wolno zabrać wyłącznie rybę pomiędzy tymi wartościami. Szczupak 95-centymetrowy jest chroniony.
3. Ustanawia wymiar tam, gdzie krajowego nie ma. Płoć nie występuje w § 6 rozporządzenia, ale dwanaście okręgów wprowadziło dla niej wymiar 15 cm obowiązujący na całym swoim terenie, a Siedlce dodają wymiar górny 30 cm. Na dwóch wodach wymiar płoci wynosi 20 cm: na Jeziorze Tarnobrzeskim i na zbiorniku zaporowym Łagiewniki w okręgu Wrocław.
4. Wprowadza okres ochronny, którego w rozporządzeniu nie ma. Najszerzej stosowany przykład to boleń: rozporządzenie daje mu tylko wymiar 40 cm, a okres ochronny - najczęściej od 1 stycznia do 30 kwietnia - ustanawia dla niego trzydzieści cztery okręgi. Podobnie okoń ma okres ochronny w dziesięciu okręgach, a jelec w okręgu Piotrków Trybunalski. Dotyczy to także pojedynczych wód: okręg Ciechanów chroni płoć na stawach w Opinogórze od 1 marca do 30 kwietnia, choć płoci nie ma w rozporządzeniu wcale.
Nad wodą: o okresie ochronnym ustanowionym przez okręg najłatwiej zapomnieć, bo nie ma go w krajowym wykazie okresów ochronnych.
Ile realnie wynosi różnica
| Gatunek | Wymiar krajowy | Wyższy wymiar w całym okręgu | Wymiar równy krajowemu | Bez jednego wymiaru dla okręgu |
|---|---|---|---|---|
| sandacz | 45 cm | 39 | 0 | 3 |
| szczupak | 45 cm | 40 | 0 | 2 |
| węgorz | 50 cm | 34 | 3 | 5 |
| lin | 25 cm | 25 | 11 | 6 |
Krajowe 50 cm dla węgorza zostawiły Katowice, Krosno i Szczecin. W ostatniej kolumnie są okręgi, które ustalają wymiar osobno dla poszczególnych wód albo nie podają go w regulaminie. Poza tym dla ryb drapieżnych obowiązują zwykle wartości okręgowe, a nie krajowe.
Okręg to nie jedna liczba
Wymiar okręgowy obowiązuje na wodach okręgu, ale zezwolenie może ustalić dla pojedynczego łowiska wymiar niższy albo wyższy. Na kilku wodach wraca w ten sposób krajowe 45 cm dla szczupaka:
- Kraków - w całym okręgu obowiązuje 60 cm z wymiarem górnym 90 cm, ale na zbiorniku Brzegi nr 2 wraca krajowe 45 cm;
- Szczecin - w okręgu 50 cm i od 90 cm, a wyłącznie w obwodzie rzeki Odry nr 5 - 45 cm;
- Zamość - w okręgu 60 cm i od 80 cm, a na wodach górskich krainy pstrąga i lipienia obniżony do 45 cm;
- Tarnobrzeg - w okręgu 50 cm, a na wodach krainy pstrąga i lipienia 45 cm, przy dobowym limicie szczupaka podniesionym tam do 3 sztuk.
Bywa też odwrotnie: łowisko zaostrza wymiar okręgu. Tarnobrzeg wymaga dla szczupaka 50 cm w całym okręgu, ale na Jeziorze Tarnobrzeskim - 55 cm i chroni ryby powyżej 85 cm, a na wodach stojących - 60 i od 90 cm.
Nad wodą: sprawdzaj wymiar dla łowiska, a nie tylko dla okręgu. Zezwolenie podaje oba, a pierwszeństwo ma zapis dla łowiska.
Nie tylko wymiary
Okręgi różnią się też w innych sprawach:
- liczba wędek - ustawa dopuszcza dwie, a na ryby łososiowate i lipienia jedną (art. 8 ust. 1 pkt 11 ); okręg Krosno ogranicza członka PZW do 16 roku życia do jednej wędki niezależnie od gatunku;
- haczyki - Białystok i Krosno wymagają na wodach górskich haczyków bezzadziorowych lub pozbawionych zadziora;
- pora nocna - nie ma krajowego zakazu połowu w nocy, a okręgi definiują "porę nocną" różnie i zamykają ją punktowo: Gdańsk pozwala wędkować całą dobę poza wodami górskimi, ale przy części wód w wykazie dopisuje zakaz nocny od 1 stycznia do 31 maja; Tarnów zakazuje połowu nocą na rzekach od 1 listopada do 31 marca; Nowy Sącz zakazuje połowu nocą ze środków pływających przez cały rok na Zbiorniku Czorsztyńskim;
- obowiązkowy sprzęt - Ciechanów nakłada obowiązek posiadania podbieraka podczas łowienia na wodach górskich, Jelenia Góra na wodach krainy pstrąga i lipienia, Kielce na łowiskach "złów i wypuść" dodatkowo przyrządu do wyjmowania haczyków;
- koniec wędkowania po limicie - Katowice wymagają zakończenia połowu po wybraniu dobowego limitu suma, szczupaka, sandacza, bolenia i karpia.
Jak sprawdzić swoje wartości w pięć minut
- Weź zezwolenie na tę konkretną wodę, nie na okręg w ogólności - łowiska specjalne mają zwykle własne zapisy.
- Znajdź tabelę wymiarów. Sprawdź, czy przy gatunku stoi jedna liczba, czy dwie: druga to wymiar górny.
- Znajdź limity. Sprawdź, czy limit jest indywidualny, czy łączony dla grupy gatunków.
- Przejrzyj zapisy o porze nocnej, środkach pływających i sprzęcie obowiązkowym - tam są zakazy, których nie ma w tabelach.
- Sprawdź datę. Zezwolenia są roczne; wartości z zeszłego sezonu mogły się zmienić.
Czego w zezwoleniu nie znajdziesz, szukaj w rozporządzeniu - ono obowiązuje wszędzie tam, gdzie okręg nie wprowadził własnych zasad.
Na egzaminie
- Kto ustala limity połowu oraz czas i miejsce amatorskiego połowu ryb w obwodzie rybackim?
- Gdzie wędkarz znajdzie obowiązujący go dobowy limit wagowy złowionych ryb?
- Jaki jest wymiar ochronny szczupaka?
Na trzecie pytanie odpowiedź na egzaminie to 45 cm, nawet jeśli w Twoim okręgu obowiązuje 55 cm: egzamin sprawdza przepis krajowy, a kontrola nad wodą - zezwolenie.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) . Wartości okręgowe za regulaminami i zezwoleniami okręgów PZW na 2026 r.