Ryby w wodach udostępnionych wędkarzom nie biorą się wyłącznie z tarła. Uprawniony do rybactwa ma obowiązek prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką zgodnie z operatem rybackim, a jej częścią są zarybienia finansowane ze składek. Stąd biorą się czasowe zakazy połowu po zarybieniu i prośby o zgłaszanie ryb oznakowanych.
Racjonalna gospodarka rybacka
Uprawniony do rybactwa w obwodzie rybackim jest obowiązany prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką (art. 6 ust. 1 ). Oznacza to gospodarowanie zgodne z operatem rybackim i bez szkody dla innych uprawnionych w tym samym dorzeczu.
Co najmniej raz na 5 lat ocenia to marszałek województwa na podstawie operatu, dokumentacji gospodarki rybackiej oraz programu ochrony i odbudowy zasobów ryb (art. 6 ust. 2a). Ocena negatywna może prowadzić do rozwiązania umowy użytkowania obwodu.
Kto może zarybiać
Zarybiać wody mogą tylko (art. 4b ust. 1 ):
- uprawniony do rybactwa;
- instytut badawczy, uczelnia, fundacja, uznana organizacja producentów ryb lub organizacja społeczna - w ramach programu badawczego albo programu ochrony i odbudowy zasobów ryb, w porozumieniu z uprawnionym do rybactwa;
- organ administracji publicznej, we współpracy z uprawnionym do rybactwa i wskazanymi podmiotami, jeżeli należy to do jego zadań;
- dyrektor parku narodowego - w celu ochrony ryb na wodach parku.
Wędkarz nie może więc sam wpuszczać do wody kupionych ryb. Przy gatunkach obcych łamie w ten sposób także zakaz wprowadzania ich do środowiska.
Po co się zarybia
Na egzaminie poprawna odpowiedź brzmi: o zarybieniu decydują wymogi racjonalnej gospodarki rybackiej. Zarybia się między innymi dlatego, że regulacja rzek, zabudowa hydrotechniczna i zanieczyszczenia zniszczyły naturalne tarliska.
W pytaniach pojawiają się też dwie inne zasady: jednostronne zarybienia mogą zaburzyć równowagę ekosystemu, a przy nadmiarze drobnych ryb karpiowatych lepiej połączyć odłowy z zarybieniem drapieżnikami.
Czasowe zakazy po zarybieniu
Świeżo wpuszczona ryba jest osłabiona, trzyma się miejsca wpuszczenia i bierze wszystko. Dlatego okręgi wprowadzają po zarybieniu czasowe ograniczenia :
| Okręg | Zasada |
|---|---|
| Opole | po zarybieniu karpiem i pstrągiem tęczowym z przydziału okręgu - dwutygodniowy zakaz wędkowania na wodach stojących poza obwodami rybackimi |
| Piotrków Trybunalski | 14-dniowy zakaz połowu po zarybieniu karpiem (nie dotyczy zawodów) |
| Chełm | po zarybieniu wody karpiem - 10 dni zakazu połowu ryb spokojnego żeru oraz na żywca i martwą rybkę |
| Kielce | na zbiorniku Piachy - zakaz wędkowania w porze nocnej po jesiennym zarybieniu, do 31 marca |
| Radom | zakaz zabierania karpia, jazia i lina na wszystkich zbiornikach od zarybienia do końca roku po jesiennych zarybieniach |
| Białystok | po zarybieniu łowiska może zostać wprowadzony zakaz wędkowania określony w miejscu i czasie |
Takie zakazy okręgi ogłaszają też w trakcie sezonu, więc szukaj ich na stronie okręgu.
Ryby oznakowane
Część zarybień jest znakowana, żeby dało się ocenić przeżywalność i tempo wzrostu. W okręgu Opole wędkarz, który zabiera z łowiska rybę oznakowaną, ma obowiązek przesłać informację o znaczku. Dzięki takim zgłoszeniom wiadomo, czy zarybienie się udało.
Nad wodą: znaczek na grzbiecie albo przycięta płetwa tłuszczowa oznacza rybę z zarybienia. Zanotuj miejsce, datę i długość ryby, a znaczek prześlij tam, gdzie wskazuje regulamin.
Na egzaminie
- Co decyduje o zarybieniu wód?
- Na czym polega racjonalna gospodarka rybacka?
- Dlaczego w gospodarce rybackiej stosuje się sztuczne zarybienia wód?
- Co najczęściej zakłóca równowagę w ekosystemie zbiornika wodnego?
- Do czego służy ewidencja połowów?
W tych pytaniach trzeba znać dwa pojęcia: operat rybacki, czyli dokument, i racjonalną gospodarkę rybacką, czyli obowiązek uprawnionego do rybactwa.
Sprawdź w swoim okręgu
Przed wyjazdem zerknij na stronę okręgu i koła: terminy zarybień, wynikające z nich zakazy i prośby o zgłaszanie ryb oznakowanych pojawiają się tam częściej niż w rocznym regulaminie.
Najczęściej zadawane pytania
Do czego służy ewidencja połowów?
Zapisy o odłowach pokazują, co i w jakiej ilości znika z łowiska. Na tej podstawie uprawniony do rybactwa planuje zarybienia, limity i okresy ochronne - to część racjonalnej gospodarki rybackiej (art. 6 ust. 1 ).
Rejestr amatorskiego połowu ryb nie jest obowiązkowy z mocy ustawy: wprowadza go zezwolenie uprawnionego do rybactwa, ono też określa sposób jego prowadzenia - art. 7 ust. 2a .
Jeżeli zezwolenie taki warunek zawiera, rejestr trzeba mieć przy sobie i wypełniać zgodnie z jego zasadami. Połów wbrew warunkom zezwolenia jest wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b .
Dlaczego po jesiennym zarybieniu zbiornika okręg PZW często zamyka go dla wędkarzy na kilka tygodni?
Ryby bezpośrednio po transporcie z ośrodka hodowlanego są zestresowane, często gromadzą się w płytkiej strefie przybrzeżnej w pobliżu miejsca wpuszczenia, gdzie łatwo je wyłowić.
Czasowy zakaz wędkowania (wprowadzany uchwałą uprawnionego do rybactwa na podstawie art. 7 ust. 2a ) pozwala rybom rozejść się po całym zbiorniku i przystosować do naturalnych warunków .
Co dzieje się z obwodem rybackim, jeśli uprawniony do rybactwa nie wywiązuje się z zarybień zapisanych w operacie rybackim?
Prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej zgodnie z operatem rybackim podlega ocenie i kontroli właściwego marszałka województwa oraz Wód Polskich - art. 6 ust. 2 i 2a .
Stwierdzenie rażących zaniedbań i niewykonywania założeń operatu może prowadzić do rozwiązania umowy użytkowania obwodu rybackiego z dotychczasowym dzierżawcą i ogłoszenia nowego konkursu ofert.
Dlaczego w gospodarce rybackiej stosuje się sztuczne zarybienia wód?
Zarybia się tam, gdzie ryby nie mogą już odtworzyć populacji same. Regulacja rzek, zabudowa hydrotechniczna i zanieczyszczenia zniszczyły naturalne tarliska, a przegrody odcięły ryby wędrowne od miejsc rozrodu.
Zarybianie prowadzi uprawniony do rybactwa - art. 4b ust. 1 - w ramach racjonalnej gospodarki rybackiej, czyli tak, by zachować zasoby ryb w równowadze biologicznej - art. 6 ust. 2 .
Dobór gatunku i obsady wynika z operatu rybackiego, a nie z oczekiwań wędkarzy. Materiał zarybieniowy kupuje się ze składek i opłat za zezwolenia - każda zabrana ryba jest więc kosztem, którego naturalne tarło w takich wodach nie zrekompensuje.
Co najczęściej zakłóca równowagę w ekosystemie zbiornika wodnego?
Jednostronne zarybienia zaburzają strukturę troficzną zbiornika. Wprowadzenie jednego gatunku w nadmiarze - karpia, amura czy samego drapieżnika - przeciąża jedno ogniwo łańcucha pokarmowego i wypiera gatunki rodzime.
Drapieżniki i ochrona gatunkowa działają odwrotnie: utrzymują liczebność ryb spokojnego żeru w ryzach i stabilizują układ.
Dobór gatunków i obsady wynika z operatu rybackiego, a zarybianie prowadzi uprawniony do rybactwa - art. 4b ust. 1 - w ramach racjonalnej gospodarki rybackiej, czyli z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej (art. 6 ust. 2 ). Samowolne zarybianie własnym materiałem jest niedopuszczalne.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. .