Sum europejski (Silurus glanis) to jedna z największych ryb polskich wód. W całym kraju chronią go dwa przepisy: wymiar ochronny 70 cm i okres ochronny od 1 stycznia do 31 maja - taki sam na Wiśle, na Odrze i na jeziorach. Resztę, czyli limit sztukowy, wymiar górny i szczegóły metod, ustala zezwolenie okręgu.
- Wymiar ochronny: 70 cm w całym kraju (§ 6 ust. 1 pkt 17 ). Zabrać wolno tylko suma dłuższego niż 70 cm.
- Okres ochronny: od 1 stycznia do 31 maja na wszystkich wodach (§ 7 ust. 1 pkt 12). Rozporządzenie nie ma dla suma osobnych terminów dla Wisły ani Odry.
- Limit sztukowy: w przepisach krajowych go nie ma; ustala go zezwolenie okręgu i różni się - od jednej sztuki po brak limitu.
- Wymiar górny: tylko w części okręgów, na wybranych wodach (przykłady niżej).
- Zestawy ze zrywką: obowiązują zwykłe zasady - najwyżej dwie wędki, zestaw zgodny z § 2 ust. 2 rozporządzenia, a szlak żeglowny ma zostać wolny.
Wymiar ochronny i wymiar górny
Rozporządzenie ustala wymiar ochronny suma na 70 cm - § 6 ust. 1 pkt 17 . To granica, powyżej której połów jest dozwolony (§ 6 ust. 2), więc sum mierzący równo 70 cm jest jeszcze niewymiarowy. Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1. Suma niewymiarowego wypuszcza się niezwłocznie i z zachowaniem niezbędnej staranności - art. 9 ust. 1 .

Niektóre okręgi dodają wymiar górny: największe sztuki trzeba wypuścić. Według regulaminów okręgów na 2026 r. sum powyżej 180 cm chronią Szczecin (w obwodzie rybackim ODRA nr 5) i Toruń, powyżej 200 cm - Kraków (na Wiśle od ujścia Skawy do ujścia Raby), od 150 cm - Siedlce (w obwodach rybackich), a od 160 cm - Kielce (w rzece Nidzie). To tylko przykłady: sprawdź zezwolenie swojej wody, bo wymiar górny może dotyczyć wybranych wód okręgu.
Nad wodą: sumy zmierz na macie rozłożonej na mokrym brzegu albo w wodzie i wypuść niezwłocznie. Nie trzymaj dużej ryby pionowo za żuchwę - duże osobniki uszkadzają w ten sposób kręgosłup.
Okres ochronny - jeden dla całego kraju
| Obszar wód | Okres ochronny | Podstawa |
|---|---|---|
| Wisła, Odra, pozostałe rzeki i jeziora | 1 stycznia - 31 maja | § 7 ust. 1 pkt 12 |
Dla łososia, troci i certy rozporządzenie wyróżnia odcinki Wisły, ale sum ma jeden termin w całym kraju. Od 1 czerwca do 31 grudnia wolno łowić suma, o ile ma więcej niż 70 cm. Jeżeli 31 maja przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień - § 7 ust. 2.
Okręgi mogą okres wydłużyć. Regulamin okręgu Ciechanów podaje dla suma okres ochronny od 1 stycznia do 30 czerwca i od 1 listopada do 31 grudnia .
Sum złowiony w okresie ochronnym albo niewymiarowy musi wrócić do wody, a jego zatrzymanie to wykroczenie z art. 27b ust. 1 pkt 1 : grozi za nie kara ograniczenia wolności albo grzywna nie niższa niż 200 zł.
Limit sztukowy zależy od okręgu
Przepisy krajowe nie ustalają limitu połowu suma - robi to zezwolenie. Regulaminy okręgów na 2026 r. podają m.in.:
- 1 sztukę - Biała Podlaska, Chełm, Elbląg, Lublin, Sieradz, Skierniewice, Słupsk;
- 2 sztuki - Kraków, Radom, Szczecin, Tarnobrzeg, Tarnów;
- 3 sztuki - Częstochowa, Konin;
- bez limitu - Koszalin, Olsztyn.
Sprawdź w zezwoleniu, jak liczy się limit (na dobę czy inaczej) i czy dla Twojej wody nie ma innej wartości. W okręgu Kielce sumy, szczupaki i węgorze przeznaczone do zabrania wpisuje się do rejestru niezwłocznie po umieszczeniu w siatce . Żywe ryby przechowuje się w siatce z miękkich nici na sztywnych obręczach, zanurzonej w wodzie łowiska - tak stanowią regulaminy większości okręgów.
Zrywka, kwok i inne metody
Zrywka (zestaw z kamieniem albo boją, połączony z główną linką cienką żyłką) jest sposobem prowadzenia zestawu, a nie osobną metodą w przepisach. Obowiązują więc zwykłe zasady:
- wędzisko ma mieć co najmniej 30 cm, a przy przynęcie naturalnej linka kończy się jednym haczykiem - § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a ;
- jednocześnie wolno łowić najwyżej dwiema wędkami - art. 8 ust. 1 pkt 11 ;
- łódź na postoju ma zostawić szlak żeglowny wolny dla ruchu - § 7.01 ust. 2 ; nie zakładaj więc zrywki ani boi na szlaku.
Kwok (clonk) to przyrząd, którym uderza się w powierzchnię wody, by zwabić suma. Ustawa ani rozporządzenie nie wymieniają go wśród zakazanych metod. Jeżeli ograniczenie istnieje, wynika z zezwolenia okręgu, więc sprawdź je przed wyjazdem.
Nocne zasiadki. Przepisy krajowe nie ograniczają godzin połowu, ale regulaminy wielu okręgów zakazują połowu w porze nocnej na wybranych wodach i same określają, kiedy ona trwa (Chełm liczy ją od pół godziny przed zachodem do pół godziny po wschodzie słońca). Przed zasiadką sprawdź zezwolenie.
Na egzaminie
- Jaki jest wymiar ochronny suma?
- Jaki jest okres ochronny suma?
- Wędkarz złowił w maju suma o długości 65 cm. Co powinien zrobić?
- Wędkarz złowił suma o długości 68 cm w czerwcu i chce go zabrać, bo okres ochronny już minął. Czy wolno mu?
Zapamiętaj: wymiar suma to 70 cm, a okres ochronny trwa na wszystkich wodach od 1 stycznia do 31 maja.
Najczęściej zadawane pytania
Czy sum jest największą rybą w Polsce?
Nie. Sum europejski to jedna z największych ryb polskich wód: dorasta do ponad 2,5 m i ponad 100 kg. Rekordy sumów złowionych w Polsce nie mają jednego oficjalnego rejestru, a podawane długości i masy bywają sprzeczne; media opisywały okazy blisko trzymetrowe, zmierzone i wypuszczone na zawodach. Większy jest jednak jesiotr ostronosy - osiąga do 4 m długości i 350 kg masy, przeciętnie około 2,5 m i 100-150 kg.
Jesiotr jest rybą wędrowną: dorasta w morzu, a do rzek wchodzi na tarło. Z ryb, które całe życie spędzają w wodach słodkich, największe rozmiary osiąga w Polsce sum. Doniesienia o sumach długości 4-5 m nie są potwierdzone.
Sum ma wymiar ochronny 70 cm - § 6 ust. 1 pkt 17 - i okres ochronny od 1 stycznia do 31 maja, § 7 ust. 1 pkt 12 . Regulamin okręgu może ustalić inne wartości, więc sprawdź zezwolenie.
Wędkarz złowił w maju suma o długości 65 cm. Co powinien zrobić?
Wypuścić, i to z dwóch niezależnych powodów. Wymiar ochronny suma wynosi 70 cm - § 6 ust. 1 pkt 17 - więc ryba jest podwymiarowa. Okres ochronny suma trwa ponadto od 1 stycznia do 31 maja, § 7 ust. 1 pkt 12, więc w maju suma nie wolno zabrać w żadnym rozmiarze.
Rybę wypuszcza się niezwłocznie i z należytą starannością - art. 9 ust. 1 . Zatrzymanie jej naruszałoby art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 i byłoby wykroczeniem z art. 27b ust. 1 pkt 1.
Suma najlepiej odhaczyć w wodzie, podtrzymując go pod brzuchem - duże osobniki uszkadzają sobie kręgosłup, gdy trzyma się je pionowo za żuchwę.
W jakich terminach i od kiedy można łowić suma w Wiśle oraz pozostałych wodach śródlądowych?
Poza okresem ochronnym, czyli zasadniczo od 1 czerwca do 31 grudnia, suma wolno łowić zarówno w Wiśle, jak i we wszystkich pozostałych wodach śródlądowych: jego okres ochronny trwa od 1 stycznia do 31 maja - § 7 ust. 1 pkt 12 . Rozporządzenie nie przewiduje dla suma osobnych terminów na Wiśle ani jesienno-zimowego zakazu połowu.
Obowiązuje wymiar ochronny 70 cm - § 6 ust. 1 pkt 17: zabrać wolno rybę dłuższą niż 70 cm. Regulaminy okręgów PZW mogą wprowadzać wymiar podwyższony albo wymiar górny - sprawdź zezwolenie swojej wody . Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres skraca się o ten dzień - § 7 ust. 2. Nowy Rok jest zawsze świętem, więc ochrona suma zaczyna się 2 stycznia.
Co zrobić, gdy złowiony sum przekracza krajowy wymiar 70 cm, ale mieści się powyżej górnego wymiaru widełkowego w zezwoleniu?
Takiego suma trzeba niezwłocznie wypuścić. Choć w przepisach krajowych obowiązuje wyłącznie dolny wymiar ochronny 70 cm (§ 6 ust. 1 pkt 17 ), uprawniony do rybactwa może w zezwoleniu ustanowić wymiar gospodarczy w formie widełek, np. zakaz zabierania sumów powyżej 150 lub 180 cm (art. 7 ust. 2a , ).
Zatrzymanie okazu przekraczającego górną granicę wymiaru z zezwolenia stanowi wykroczenie połowu niezgodnego z warunkami zezwolenia - art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b .
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) , Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb PZW .