Przepisy krajowe nie regulują ilości zanęty: nie ma krajowego limitu ani zakazu nęcenia, także pod lodem. Ograniczenia ustalają okręgi PZW i uprawnieni do rybactwa w zezwoleniach, na przykład dobowy limit zanęty, który w części okręgów wynosi 1-2 kg. Z ustawy dotyczy Cię przede wszystkim zakaz niszczenia ikry na tarliskach i krześliskach (art. 8 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym ).
- Prawo krajowe: nie ogranicza ilości ani składu zanęty i nie zakazuje nęcenia pod lodem.
- Ikra: ustawa zakazuje niszczenia ikry na tarliskach i krześliskach; regulaminy okręgów PZW zakazują też używania ikry jako przynęty lub zanęty.
- Limity zanęty: ustala je okręg, na przykład 2 kg na dobę (Poznań, Katowice) albo 1 kg (Nowy Sącz, Piotrków Trybunalski).
- Szkoda dla wody: niezjedzona zanęta gnije na dnie, zużywa tlen i w ciepłej, stojącej wodzie prowadzi do przyduchy i zakwitów.
- Po łowieniu: resztki zanęty zabierasz ze sobą, nie wysypujesz ich do wody.
Co mówi prawo krajowe
Ustawa nie zawiera przepisów o nęceniu. Dotyka go jeden zakaz: zabrania się pozyskiwania ikry ryb wymiarowych i chronionych oraz niszczenia ikry złożonej na tarliskach i krześliskach (art. 8 ust. 2 ). Dlatego nie zanęcasz na oznakowanych krześliskach i nie rozgrzebujesz tarlisk.
Nęcenie pod lodem jest dozwolone - przepisy krajowe go nie zakazują. Pod lodem obowiązują te same zakazy co w innych porach roku: najwyżej dwie wędki jednocześnie (art. 8 ust. 1 pkt 11) i brak sztucznego światła do lokalizacji i wabienia ryb (§ 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ).
Brak norm krajowych nie znaczy, że wszystko wolno. Uprawniony do rybactwa ma prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką, czyli zachować zasoby ryb w równowadze biologicznej (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy), i właśnie z tego powodu ogranicza zanętę w zezwoleniach.
Ikra: zakaz w regulaminach okręgów
Regulaminy okręgów PZW wymieniają jako zakazane przynęty i zanęty zwierzęta i rośliny chronione, ryby i raki z listy gatunków obcych, których po złowieniu nie wolno wypuszczać (§ 8 rozporządzenia), oraz ikrę - tak stanowią m.in. Poznań, Kielce, Gdańsk i Lublin . Zakaz obejmuje samą ikrę, nawet gdy ryba, z której ją pozyskano, została złowiona zgodnie z prawem.
Zakazana nie jest natomiast zwykła zanęta roślinna ani larwy owadów: kukurydza i przetwory roślinne to przynęty naturalne roślinne, a białe robaki i larwy - naturalne zwierzęce, i obie grupy są dozwolone.
Limity zanęty w okręgach
Limit ilości zanęty to warunek zezwolenia, więc obowiązuje tylko w okręgu, który go wprowadził. Według regulaminów na 2026 r. okręg Poznań dopuszcza 2 kg suchej zanęty "spożywczej" na wędkarza na dobę, co odpowiada około 5 litrom gotowej do użycia, Katowice - 2 kg zanęty i przynęty na dobę (poza zawodami), a Nowy Sącz i Piotrków Trybunalski - 1 kg na dobę.
Okręg Kielce przewiduje coś innego: uprawniony do rybactwa może na danym łowisku wprowadzić ograniczenie albo zakaz stosowania zanęt w zależności od zakwitów glonów, a informacja o czasowym zakazie pojawia się na łowisku i na stronie internetowej okręgu.
Nad wodą: przed pierwszym nęceniem sprawdź, ile zanęty wolno Ci mieć na stanowisku i czy na tej wodzie nie ma czasowego zakazu. Limit liczy się zwykle na całą dobę, a nie na jedno zarzucenie.
Dlaczego nadmiar zanęty szkodzi wodzie
Niezjedzona zanęta opada na dno i rozkłada się, a rozkład zużywa tlen rozpuszczony w wodzie. Powstają przy tym produkty gnicia - amoniak i siarkowodór - a nadmiar substancji odżywczych sprzyja zakwitom. W ciepłej, słabo przepływowej wodzie kończy się to przyduchą i śnięciem ryb.
W praktyce ilość zanęty dobiera się do wielkości łowiska, temperatury wody i aktywności ryb: latem mniej, w wodzie stojącej mniej niż w rzece, a lepiej dorzucić w trakcie połowu, niż zostawić nadmiar na dnie. Zauważone śnięte ryby, zmianę koloru wody albo plamy olejowe zgłaszasz uprawnionemu do rybactwa lub właściwym służbom. Inne zagrożenia dla rybostanu opisuje artykuł Co zagraża rybom i wodom - od kormorana po kłusownictwo.
Resztki zanęty po łowieniu
Niezużytą zanętę i resztki przynęt zabierasz ze sobą razem z pozostałymi odpadami. Regulaminy okręgów PZW, między innymi Biała Podlaska, Białystok i Bydgoszcz, nakładają na wędkarza obowiązek utrzymania w czystości brzegu w promieniu 5 m od zajmowanego stanowiska, bez względu na stan, w jakim go zastał . Zabranie własnych odpadów jest tego minimum.
Wysypanie zanęty do wody szkodzi z powodów opisanych wyżej, a zakopanie odpadów nie jest ich usunięciem: resztki przynęt zwierzęcych szybko cuchną i wabią zwierzęta.
Na egzaminie
- Czy na wodach PZW wolno stosować ikrę jako przynętę lub zanętę?
- Czy nadmierne nęcenie może być szkodliwe dla wód?
- Wędkarz kończy wędkowanie i chce zostawić niezużytą zanętę oraz resztki przynęt. Jak powinien postąpić?
Porządek na stanowisku opisuje artykuł Porządek nad wodą - śmieci, żyłka i haczyki po łowieniu, a zasady dotyczące przynęt - Przynęta i zanęta w przepisach - co wolno, czego nie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wolno używać ikry rybiej jako przynęty lub zanęty?
Nie. Regulaminy okręgów PZW zabraniają stosowania ikry jako przynęty i zanęty - tak jest m.in. w okręgach Kielce, Poznań, Gdańsk i Lublin . Przepisy krajowe zakazują ponadto pozyskiwania ikry ryb objętych wymiarem lub okresem ochronnym oraz niszczenia ikry złożonej na tarliskach - art. 8 ust. 2 .
Zakaz ten chroni populacje ryb w okresie rozrodu i zapobiega nielegalnemu pozyskiwaniu ikry z ryb w okresie tarła lub pozyskiwaniu jej ze skłusowanych ryb.
Dlaczego nęcenie suchym, nieugotowanym ziarnem (kukurydzą, łubinem lub grochem) jest szkodliwe dla ryb i wody?
Suche nasiona roślin strączkowych i zbóż po wrzuceniu do wody pęcznieją dopiero po wielu godzinach. Twarde, nienamoczone ziarno jest dla ryb trudne do strawienia i może im szkodzić, gdy zjedzą go dużo, a część niezjedzonego ziarna gnije w mule.
Dlatego ziarna przeznaczone do nęcenia zawsze należy wcześniej namoczyć przez kilkanaście godzin i ugotować w domu, a nad wodą przestrzegać dobowego limitu zanęty określonego w zezwoleniu okręgu PZW .
Czy nadmierne nęcenie może być szkodliwe dla wód?
Tak. Nadmierne nęcenie szkodzi wodzie. Resztki niezjedzonej zanęty rozkładają się na dnie, zużywając tlen i uwalniając produkty gnicia - amoniak i siarkowodór. W ciepłej, słabo przepływowej wodzie prowadzi to do przyduchy.
Ilość zanęty warto dobierać do wielkości łowiska, temperatury wody i aktywności ryb: latem mniej, w wodzie stojącej mniej niż w rzece. Lepiej dorzucić w trakcie połowu niż zostawić na dnie nadmiar.
Przepisy krajowe nie regulują nęcenia. Ograniczenia - na przykład dobowy limit zanęty czy zakaz nęcenia na wybranych łowiskach - wprowadza regulamin amatorskiego połowu ryb właściwego okręgu .
Wędkarz kończy wędkowanie i chce zostawić niezużytą zanętę oraz resztki przynęt. Jak powinien postąpić?
Zabrać. Wędkarz jest zobowiązany utrzymać w czystości brzeg w promieniu 5 m od zajmowanego stanowiska, bez względu na stan, w jakim je zastał - zabranie własnych odpadów jest tego minimum.
Wysypanie zanęty do wody szkodzi: rozkład niezjedzonej zanęty zużywa tlen i sprzyja zakwitom, a uprawniony do rybactwa ma prowadzić gospodarkę z zachowaniem zasobów w równowadze biologicznej, art. 6 ust. 2 . Regulaminy okręgowe na części łowisk ograniczają zresztą ilość zanęty .
Zakopywanie odpadów nie jest ich usunięciem, a resztki przynęt zwierzęcych szybko zaczynają cuchnąć i wabią zwierzęta.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) , Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb PZW .