Wędkarz nie może sam wycinać roślin z wody ani z brzegu, także wtedy, gdy chce tylko odsłonić sobie stanowisko. Wycinanie roślin z wód lub brzegu to szczególne korzystanie z wód, które wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Bez pozwolenia rośliny usuwa właściciel wód w ramach ich utrzymywania, a o usunięcie drzewa lub krzewu występuje posiadacz terenu - nie osoba, która przy nim łowi.
- Wycinanie roślin z wód lub brzegu wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
- Bez pozwolenia rośliny usuwa się tylko w związku z utrzymywaniem wód.
- Zezwolenie uprawnionego do rybactwa dotyczy połowu ryb, nie koszenia.
- Wniosek o usunięcie drzewa lub krzewu składa posiadacz nieruchomości za zgodą jej właściciela.
- W obrębie ochronnym naruszanie roślinności wodnej jest przestępstwem.
Rośliny to nie tylko przeszkoda
Roślinność wodna jest rybom potrzebna. Rośliny zanurzone - rdestnice, wywłócznik, moczarka kanadyjska - prowadzą fotosyntezę pod wodą i uwalniają tlen bezpośrednio do toni, dlatego decydują o natlenieniu wód stojących. Roślinność strefy brzegowej jest podłożem, na którym ikrę składają m.in. szczupak, leszcz i okoń, oraz kryjówką dla narybku. Miejsca stałego tarła i rozwoju narybku mogą zostać objęte obrębem ochronnym (art. 14 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym ).
Rośliny rozrastają się nadmiernie zwykle wtedy, gdy woda jest zbyt żyzna. Prawo wodne opisuje eutrofizację jako wzbogacanie wód biogenami, w szczególności związkami azotu lub fosforu, które powoduje przyspieszony wzrost glonów oraz wyższych form życia roślinnego (art. 16 pkt 32 lit. c ustawy - Prawo wodne ). Liście roślin pływających ograniczają dostęp światła w głąb zbiornika i osłabiają fotosyntezę w toni.
Nad wodą: niezjedzona zanęta rozkłada się na dnie, zużywa tlen, a nadmiar substancji odżywczych sprzyja zakwitom. Dawkuj ją do wielkości łowiska i temperatury wody, szczególnie latem na wodzie stojącej.
Wycinanie roślin wymaga pozwolenia
Prawo wodne rozróżnia trzy sposoby korzystania z wód. Powszechne korzystanie przysługuje każdemu i obejmuje m.in. wypoczynek, sporty wodne oraz amatorski połów ryb, ale odbywa się bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych (art. 32 ust. 1 i 2 ). Wydobywanie z wód kamienia, żwiru i piasku, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu, to już szczególne korzystanie z wód (art. 34 pkt 8), a na szczególne korzystanie potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 pkt 2).
Nie ma znaczenia, czy chodzi o okno w rdestnicach pod spławik, czy o pas trzciny zasłaniający dojście do wody. Ustawa zakazuje też niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych (art. 230). Powszechne korzystanie z wód pozwala więc łowić, ale nie pozwala przekształcać brzegu.
Takiej zgody nie wyda również uprawniony do rybactwa. Jego zezwolenie określa warunki połowu - czas, miejsce, technikę, wymiary i limity (art. 7 ust. 2a ustawy o rybactwie śródlądowym ) - i nie zastępuje decyzji z zakresu gospodarki wodnej. Regulamin amatorskiego połowu ryb zakazuje ponadto budowania pomostów i stanowisk wędkarskich bez zgody użytkownika wody , a wykonanie pomostu o szerokości do 3 m i długości do 25 m wymaga co najmniej zgłoszenia wodnoprawnego (art. 394 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego).
Kto usuwa rośliny bez pozwolenia
Wyjątek od obowiązku uzyskania pozwolenia dotyczy wycinania roślin z wód lub brzegu w związku z utrzymywaniem wód, śródlądowych dróg wodnych oraz remontem urządzeń wodnych (art. 395 pkt 3 ). Wody utrzymuje ich właściciel (art. 226 ust. 1), a utrzymywanie wód publicznych obejmuje m.in. wykaszanie roślin z dna oraz brzegów i usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie (art. 227 ust. 3 pkt 1 i 2). Prawa właścicielskie w stosunku do śródlądowych wód płynących stanowiących własność Skarbu Państwa wykonują Wody Polskie (art. 212 ust. 1 pkt 1).
Utrzymywanie wód nie może przy tym naruszać celów środowiskowych ani istniejącego dobrego stanu wód (art. 229). Także właściciel wód nie może więc kosić w dowolnym miejscu i terminie tylko dlatego, że łowisko zarosło.
Nad wodą: zarośnięte stanowisko zgłoś uprawnionemu do rybactwa, który wydał Ci zezwolenie. Okręgi Ciechanów i Radom zobowiązują wędkarza, by niszczenie roślinności na brzegu i w wodzie niezwłocznie zgłaszał służbom okręgu .
Drzewo i krzew przy stanowisku
Drzewa i krzewy na brzegu podlegają ustawie o ochronie przyrody. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wymaga zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą jej właściciela (art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody ). Wędkarz nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem, więc nie może złożyć wniosku, a tym bardziej ciąć bez zezwolenia.
Ustawa zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia m.in. krzewy rosnące w skupisku o powierzchni do 25 m² (art. 83f ust. 1 pkt 1) oraz drzewa i krzewy na nieruchomościach osób fizycznych usuwane na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą (pkt 3a). Z tych wyjątków może jednak skorzystać tylko posiadacz nieruchomości. Z pasa między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym, z wału i z terenu w odległości mniejszej niż 3 m od jego stopy drzewa i krzewy usuwa się na podstawie decyzji właściwego organu (pkt 7).
Obręby ochronne i trzcinowiska
W obrębach ochronnych zabrania się połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb, a w szczególności naruszania urządzeń tarliskowych, dna zbiornika i roślinności wodnej (art. 14 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym ). Naruszenie tego zakazu jest przestępstwem zagrożonym grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 27c ust. 1 pkt 4). Obręby ochronne i ich oznakowanie opisujemy w artykule Obręby ochronne i tarliska - gdzie nie wolno łowić.
Poza obrębami obowiązuje zakaz wypalania trzcinowisk i szuwarów (art. 124 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ). Kto usuwa roślinność przez wypalanie trzcinowisk lub szuwarów, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 zł (art. 130a ust. 1). Trzcinowisko bywa też miejscem lęgów ptaków, a wobec gatunków objętych ochroną może obowiązywać m.in. zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia w okresie lęgowym w miejscach rozrodu (art. 52 ust. 1 pkt 13).
Nad wodą: jeżeli roślinność uniemożliwia łowienie, zmień miejsce. Na tym samym brzegu zwykle znajdziesz odcinek z dostępem do wody.
Na egzaminie
Pytania sprawdzają, czy wiesz, kto może usunąć roślinność i na jakiej podstawie:
- Czy wędkarz może wyciąć roślinność wodną, aby przygotować sobie stanowisko?
- Czy wędkarz może wyciąć krzak zasłaniający dojście do stanowiska?
- Które z poniższych czynności przy urządzaniu stanowiska wędkarskiego są zabronione bez odpowiedniej zgody?
- Jaka roślinność naczyniowa wpływa szczególnie korzystnie na zaopatrzenie wód stojących w tlen?
W pierwszym pytaniu pułapką jest odpowiedź "za zgodą uprawnionego do rybactwa" - jego zezwolenie dotyczy połowu. W drugim liczy się to, do kogo należy krzew, a nie to, jak jest duży. Zasady korzystania z brzegu w mieście opisuje artykuł Łowienie w mieście - brzeg, mosty i 50 m od jazu, a skutki niedoboru tlenu - Temperatura, tlen i przyducha - co dzieje się z rybami w wodzie.
Najczęściej zadawane pytania
Jak legalnie łowić w mocno zarośniętym jeziorze bez wycinania trzcin i grążeli?
Zamiast niszczyć roślinność wodną (co narusza Prawo wodne i regulaminy okręgów PZW ), w gęstych podwodnych łąkach stosuje się zestawy antyzaczepowe: w spinningu haki offsetowe z grotem schowanym w grzbiecie miękkiej przynęty lub błystki z drutem antyzaczepowym (weedless), a w metodzie spławikowej i gruntowej - mocniejsze przypony i podawanie przynęty w naturalnych "oknach" między liśćmi grzybieni.
Jaka roślinność naczyniowa wpływa szczególnie korzystnie na zaopatrzenie wód stojących w tlen?
Zanurzona roślinność naczyniowa - rdestnice, wywłócznik, moczarka kanadyjska - prowadzi fotosyntezę pod wodą i uwalnia tlen bezpośrednio do toni. To ona decyduje o natlenieniu wód stojących.
Roślinność pływająca i wynurzona oddaje tlen głównie do atmosfery, a liście pływające dodatkowo ograniczają dostęp światła w głąb zbiornika, przez co osłabiają fotosyntezę w toni.
Łowiska z bujną roślinnością zanurzoną są stabilniejsze pod względem natlenienia, zwłaszcza latem, gdy wodom stojącym grożą przyduchy. Warto więc unikać niszczenia tych roślin - kotwiczenia łodzi w ich obrębie czy wycinania.
Pytanie dotyczy biologii wód, a nie przepisów - ochrony samej roślinności wodnej przepisy rybackie nie normują.
Które czynności przy urządzaniu stanowiska wędkarskiego wymagają zgody lub pozwolenia?
Wycinanie roślin z wód lub brzegu jest szczególnym korzystaniem z wód i wymaga pozwolenia wodnoprawnego - art. 34 pkt 8 oraz art. 389 pkt 2 . Usunięcie drzewa lub krzewu co do zasady wymaga odrębnego zezwolenia, z wyjątkami z art. 83f - art. 83 ust. 1 - i zawsze zgody właściciela terenu. Wykonanie pomostu wymaga co najmniej zgłoszenia wodnoprawnego, art. 394 ust. 1 pkt 1 .
Zabranie własnych śmieci żadnej zgody nie wymaga - to obowiązek wynikający z zasad korzystania z wód i z regulaminu okręgu .
Strefa brzegowa z roślinnością jest tarliskiem i kryjówką dla narybku; jej wycinanie niszczy te siedliska.
Czy wygrabienie moczarki i rogatka kotwiczką na sznurku przed stanowiskiem jest dozwolone na wodach PZW?
Nie. Zarówno koszenie trzcin przy brzegu, jak i wyrywanie roślin zanurzonych z dna za pomocą grabi czy rzucanej kotwicy jest w regulaminach okręgów PZW zakazane jako niszczenie roślinności wodnej i urządzanie stanowiska bez zgody uprawnionego do rybactwa .
Ponadto wycinanie roślin z wód lub brzegu bez wymaganej zgody wodnoprawnej narusza przepisy ustawy - Prawo wodne (art. 34 pkt 8 i art. 389 pkt 2 ).
Czy wędkarz może wyciąć krzak zasłaniający dojście do stanowiska?
Nie, i decyduje o tym nie wysokość krzewu, tylko czyj on jest.
Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu wydaje się na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą jej właściciela - art. 83 ust. 1 pkt 1 . Wędkarz nie jest ani jednym, ani drugim, więc nie ma czego składać ani na co się powoływać. To, że krzew przeszkadza w łowieniu, nie jest przesłanką z żadnego przepisu.
Nieprawdą jest natomiast, że zezwolenia wymaga każdy krzew. Art. 83f ust. 1 wylicza przypadki, w których art. 83 ust. 1 w ogóle się nie stosuje - między innymi:
- krzewu albo krzewów rosnących w skupisku o powierzchni do 25 m² (pkt 1);
- drzew lub krzewów rosnących na nieruchomościach osób fizycznych, usuwanych na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą (pkt 3a) - przy krzewach nie ma tu nawet obowiązku zgłoszenia, bo ust. 4 dotyczy wyłącznie drzew o określonym obwodzie pnia.
Wyjątki te służą jednak temu, kto nieruchomością włada, a nie osobie postronnej. Uprawnienie właściciela nie przechodzi na wędkarza dlatego, że akurat tam łowi.
Nad samą wodą dochodzi jeszcze jedna warstwa. Pas między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym, sam wał i teren w odległości mniejszej niż 3 m od jego stopy mają własny tryb: drzewa i krzewy usuwa się tam na podstawie decyzji właściwego organu, art. 83f ust. 1 pkt 7. A wycinanie roślin z wód lub brzegu to szczególne korzystanie z wód, wymagające pozwolenia wodnoprawnego - art. 34 pkt 8 i art. 389 pkt 2 .
Praktyczny wniosek jest prosty: stanowisko wybiera się takie, jakie jest, a o przycięcie gałęzi występuje gospodarz wody.
Stan prawny: ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.) , ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13 ze zm.) , ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. .