Straż rybacka - kto kontroluje wędkarza i jakie ma uprawnienia

Państwowa Straż Rybacka

Państwowa Straż Rybacka (PSR) jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną podległą bezpośrednio wojewodzie, a jej zadaniem jest kontrola przestrzegania ustawy o rybactwie śródlądowym i przepisów wydanych na jej podstawie (art. 22 [1]).

Strażnik PSR w czasie czynności służbowych może:

• kontrolować dokumenty uprawniające do połowu ryb;
• kontrolować ilość, masę i gatunki złowionych ryb oraz przedmioty służące do ich połowu;
• zabezpieczyć porzucone ryby i przedmioty, gdy nie da się ustalić ich posiadacza;
• żądać wyjaśnień i wykonywać czynności niezbędne do przeprowadzenia kontroli, a przy uzasadnionym podejrzeniu wykroczenia lub przestępstwa także legitymować, odbierać za pokwitowaniem ryby i sprzęt, zatrzymywać za pokwitowaniem dokumenty, kontrolować środki transportu, przeszukiwać na zasadach Kodeksu postępowania karnego i doprowadzić osobę na komisariat;
• prowadzić czynności wyjaśniające i występować w sprawach o wykroczenia jako oskarżyciel publiczny;
• nakładać grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w ustawie.

Społeczna Straż Rybacka

Społeczną Straż Rybacką (SSR) tworzy rada powiatu na wniosek starosty albo zgadza się na jej utworzenie przez organizacje społeczne lub uprawnionych do rybactwa; regulamin SSR uchwala rada powiatu (art. 24 [1]). Zadaniem SSR jest współdziałanie z PSR w kontroli przestrzegania ustawy, a nadzór specjalistyczny sprawuje wojewoda poprzez komendanta wojewódzkiego PSR.

Uprawnienia strażnika SSR są węższe: kontrola dokumentów, kontrola ryb i sprzętu, zabezpieczanie porzuconych narzędzi i - przy uzasadnionym podejrzeniu - odebranie za pokwitowaniem ryb i przedmiotów służących do połowu (art. 25 [1]). SSR nie nakłada mandatów i nie zatrzymuje dokumentów.

Strażnik SSR podczas czynności korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym, ma obowiązek nosić oznakę SSR i na żądanie okazać legitymację wystawioną przez starostę.

Nad wodą: masz prawo poprosić o okazanie legitymacji, zanim pokażesz własne dokumenty. Strażnik SSR ma obowiązek ją okazać na żądanie.

Policja i straż okręgu

Policja działa na podstawie ustawy o Policji, a w sprawach wędkarskich najczęściej wspiera straż rybacką albo przyjmuje zgłoszenia o kłusownictwie. Egzamin wymienia ją obok PSR i SSR jako służbę, której okazują się dokumenty uprawniające do połowu.

Osobno działają straże i osoby upoważnione przez uprawnionego do rybactwa. Nie mają uprawnień ustawowych PSR, ale kontrolują przestrzeganie warunków zezwolenia - a to zezwolenie sam przyjąłeś, kupując je.

Co musisz okazać

Większość regulaminów okręgowych formułuje to tak samo: na żądanie kontrolujących wędkarz ma obowiązek okazać dokumenty, sprzęt wędkarski, złowione ryby oraz przynęty. W praktyce oznacza to cztery rzeczy: kartę wędkarską i zezwolenie (a w części okręgów legitymację członkowską), wędki z zestawami, siatkę i pojemnik z przynętą.

Po odebraniu ryb, sprzętu albo zatrzymaniu dokumentów zawsze żądaj pokwitowania - ustawa wymaga go przy każdej z tych czynności. Zatrzymane dokumenty wraz z wnioskiem o ukaranie trafiają do sądu w terminie 7 dni.

Na egzaminie

• Kto kontroluje przestrzeganie ustawy o rybactwie śródlądowym i przepisów wydanych na jej podstawie?
• Komu wędkarz ma obowiązek okazać dokumenty uprawniające do połowu?
• Czy na żądanie policji lub straży rybackiej wędkarz ma obowiązek pokazać używany sprzęt wędkarski?
• Co należy zrobić, jeśli zauważymy w wodzie rybackie narzędzia połowowe?

Zapamiętaj podział: kontrolę ustawy prowadzi Państwowa Straż Rybacka, dokumenty okazujesz PSR, SSR i policji, a sprzęt, ryby i przynęty pokazujesz na żądanie kontrolujących.

Sprawdź w swoim okręgu

Numery straży okręgowej i komendy wojewódzkiej PSR zapisz w telefonie, zanim będą potrzebne. Sprawdź też, czy Twój okręg wymaga legitymacji członkowskiej PZW obok karty i zezwolenia - Białystok i Kielce wymagają jej od członków PZW.

Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) [1], regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. [2].