Gdy widzisz śnięte ryby, plamę oleju lub podejrzany zrzut, Twoim zadaniem jest szybko powiadomić właściwe służby i dokładnie opisać to, co widzisz — nie ustalać przyczyny ani samodzielnie usuwać skutków.
Zanieczyszczenia środowiska należy zgłaszać wojewódzkiemu inspektoratowi ochrony środowiska, a o śniętych rybach powiadomić uprawnionego do rybactwa, który wydał Ci zezwolenie. Jeżeli zagrożone jest życie lub zdrowie ludzi, zadzwoń pod numer 112.
Po czym poznać, że coś jest nie tak
Egzamin wymienia cztery podstawowe objawy zanieczyszczenia: śnięte ryby, zmiana koloru wody, plamy olejowe i nienaturalny zapach. Dochodzą do nich piana utrzymująca się na powierzchni, nietypowy wypływ z rury albo rowu oraz ryby stojące przy powierzchni i chwytające powietrze.
Nie musisz rozstrzygać, czy to zrzut ścieków, czy naturalna przyducha po upale - tym zajmują się inspektorzy, którzy pobierają próbki wody.
Komu zgłosić
| Sytuacja | Do kogo |
|---|---|
| zrzut ścieków, plama oleju, zmiana barwy wody, śnięte ryby o niejasnej przyczynie | wojewódzki inspektorat ochrony środowiska (WIOŚ) |
| śnięte ryby, przyducha, szkody w rybostanie | uprawniony do rybactwa - na wodach PZW okręg, który wydał zezwolenie |
| duży wyciek, zagrożenie dla ludzi, pożar, substancja nieznanego pochodzenia | 112 (straż pożarna, policja) |
| sprawca łowi przy tym ryby lub niszczy tarliska | Państwowa Straż Rybacka albo policja |
Wojewódzkie inspektoraty przyjmują zgłoszenia interwencyjne, a na swoich stronach publikują formularze oraz numery telefonów dyżurnych. Opublikowane komunikaty z 2025 roku pokazują, jak wygląda dalsze postępowanie: inspektorzy udają się w teren, oglądają miejsce zdarzenia i pobierają próbki wody do analizy.
Uprawniony do rybactwa odpowiada za rybostan swojej wody, a informacja o śnięciu pomaga ocenić szkodę i zaplanować dalszą gospodarkę na łowisku.
Co zapisać przed telefonem
Zgłoszenie jest tym cenniejsze, im dokładniej opisuje miejsce i czas. Zanotuj:
- Miejsce - nazwa wody, najbliższa miejscowość, most albo inny punkt orientacyjny; najlepiej udostępniona lokalizacja z telefonu.
- Czas - kiedy zauważyłeś problem i czy się nasila.
- Ryby - ile ich jest, jakie gatunki i wielkość, czy są świeże, czy rozłożone.
- Woda - kolor, zapach, piana, plamy, zmętnienie.
- Możliwe źródło - rura, rów, zakład, pojazd, łódź - bez wchodzenia na cudzy teren.
- Zdjęcia i film z bezpiecznej odległości, najlepiej z punktem orientacyjnym w kadrze.
Nad wodą: zdjęcie śniętej ryby bez tła niewiele mówi. Sfotografuj też brzeg, wodę i punkt, po którym inspektor trafi na miejsce.
Czego nie robić
- Nie dotykaj substancji i nie wchodź do wody o podejrzanym kolorze lub zapachu.
- Nie zabieraj śniętych ryb. Nawet świeża, wymiarowa ryba znaleziona przy brzegu to materiał dowodowy i sygnał o stanie wody, a nie zdobycz - ryba z zatrutej wody może być też niebezpieczna do jedzenia.
- Nie konfrontuj się ze sprawcą. Jeżeli widzisz, że ktoś wylewa olej lub ścieki do wody, zapisz opis osoby i pojazdu, a zgłoszenie zostaw służbom.
- Nie czekaj do końca łowienia. Zanieczyszczenie przemieszcza się z nurtem, a próbka pobrana po kilku godzinach może już niczego nie wykazać.
Na egzaminie
- Co powinien zrobić wędkarz, który zauważył zanieczyszczenie wody lub jego skutki?
- Które objawy wskazują na zanieczyszczenie wody, wymagające zgłoszenia?
- Wędkarz znalazł przy brzegu świeżo śniętą, wymiarową rybę i chce ją zabrać. Jak powinien postąpić?
- Wędkarz zauważył, że sąsiad wylewa do rzeki resztki oleju z silnika łodzi. Jak powinien postąpić?
Poprawna odpowiedź brzmi: niezwłocznie powiadomić uprawnionego do rybactwa lub właściwe służby. Regulamin nie wymaga od wędkarza samodzielnego ustalenia przyczyny ani usuwania skutków zdarzenia.
Sprawdź w swoim okręgu
Numer telefonu okręgu PZW i jego straży znajdziesz na stronie okręgu; część okręgów podaje go także w zezwoleniu. Numer dyżurny wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska zapisz w telefonie przed sezonem - w chwili, gdy przy brzegu pływają śnięte ryby, szukanie go w internecie zabiera czas, którego zanieczyszczenie nie daje.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) ; informacje o przyjmowaniu interwencji według stron wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, stan na wrzesień 2026 r.