W parkach narodowych i rezerwatach przyrody połowu ryb zakazuje ustawa o ochronie przyrody - z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony lub w zadaniach ochronnych (art. 15 ust. 1 pkt 14 ). Tam, gdzie park udostępnia wodę, dokumentem jest jego licencja albo bilet, ważne razem z kartą wędkarską, a zasady połowu ustala dyrektor parku.
- W parku narodowym i rezerwacie połów ryb jest zakazany z zasady; wyjątkiem są miejsca wskazane w planie ochrony lub zadaniach ochronnych.
- Na wodach parku nie działa zezwolenie okręgu PZW - obowiązuje licencja albo bilet parku razem z kartą wędkarską.
- Wysokość opłat za udostępnianie parku ustala dyrektor parku, a plan ochrony określa, ile osób może przebywać w danym miejscu.
- Umyślne naruszenie zakazów obowiązujących w parku narodowym albo rezerwacie podlega karze aresztu albo grzywny.
- Zakaz obejmuje też m.in. palenie ognisk i wyrobów tytoniowych, biwakowanie i pływanie poza miejscami wyznaczonymi.
Zakaz z ustawy i jego wyjątek
Art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wylicza zakazy obowiązujące w parkach narodowych i rezerwatach przyrody. Połów ryb i innych organizmów wodnych jest jednym z nich (pkt 14), ale zakaz ma wyjątek: nie obowiązuje w miejscach wyznaczonych w planie ochrony lub w zadaniach ochronnych.
To odwrócenie logiki, do której przywykłeś nad zwykłą wodą. Poza parkiem pytasz, kto jest uprawniony do rybactwa i jakie warunki stawia jego zezwolenie. W parku pierwsze pytanie brzmi: czy ten akwen w ogóle udostępniono do wędkowania? Dopiero gdy odpowiedź jest twierdząca, sprawdzasz zasady. Wody w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody, w których zabroniono wykonywania rybactwa, nie wchodzą w skład obwodu rybackiego (art. 12 ust. 1a ustawy o rybactwie śródlądowym ).
Odstępstw od zakazów nie przyznaje wędkarzowi park. Na obszarze parku narodowego może na nie zezwolić minister właściwy do spraw środowiska po zasięgnięciu opinii dyrektora parku, a w rezerwacie - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody). W rezerwacie ustawa dopuszcza odstępstwo tylko ze względu na potrzebę ochrony przyrody albo realizację określonych inwestycji celu publicznego - względy rekreacyjne się do nich nie zaliczają.
Kto umyślnie narusza zakazy obowiązujące w parkach narodowych albo rezerwatach przyrody, podlega karze aresztu albo grzywny (art. 127 pkt 1). To odpowiedzialność z przepisów o ochronie przyrody, niezależna od tego, czy miałeś kartę i czy ryba była wymiarowa.
Licencja parku zamiast zezwolenia okręgu
Za wstęp do parku narodowego i za udostępnianie parku lub niektórych jego obszarów mogą być pobierane opłaty, a ich wysokość ustala dyrektor parku (art. 12 ust. 3 i 4 ). Plan ochrony, a do czasu jego sporządzenia zadania ochronne, wskazuje miejsca, które można udostępniać, i maksymalną liczbę osób mogących przebywać w nich jednocześnie (art. 12 ust. 2). Stąd cechy, które odróżniają wędkowanie w parku od zwykłego:
- Dokument nazywa się licencją albo biletem i jest ważny tylko razem z kartą wędkarską.
- Liczba wędkujących bywa limitowana dla poszczególnych akwenów.
- Rejestr połowu bywa obowiązkowy, a w Drawieńskim Parku Narodowym jego zwrot jest warunkiem wykupienia kolejnej licencji.
Nad wodą: zezwolenie okręgu PZW na wodach udostępnianych przez park nie obowiązuje. Licencję kupujesz w parku, a kartę wędkarską masz przy sobie, bo bez niej licencja nie działa.
Trzy parki, trzy zestawy zasad
| Park | Dokument | Gdzie wolno łowić | Najważniejsze ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Drawieński | licencja + karta wędkarska + rejestr połowu | Drawa na wyznaczonym odcinku; jez. Ostrowieckie i Sitno wyłącznie z pomostów | Drawa: 1 stycznia - 15 marca i 1 lipca - 31 grudnia; jeziora: 1 kwietnia - 30 listopada; limit 20, 50 i 20 osób dziennie |
| Wigierski | licencja według cennika dyrektora parku | osiem jezior, m.in. Wigry, Pierty i Mulaczysko, oraz Czarna Hańcza od jez. Wigry do Studzianego Lasu | w wodach parku żyją gatunki chronione, m.in. piskorz, koza, śliz, różanka i strzebla potokowa |
| Narwiański | bilet jednodniowy, trzydniowy, miesięczny albo roczny | wody parku udostępnione do amatorskiego połowu | bilet ważny tylko z kartą wędkarską; oba dokumenty okazujesz podczas kontroli |
Dane pochodzą z regulaminu Drawieńskiego , Wigierskiego i Narwiańskiego Parku Narodowego .
Regulamin Drawieńskiego Parku Narodowego pokazuje, jak daleko sięgają ograniczenia parkowe. Obowiązuje tam zakaz wędkowania spod lodu i ze sprzętu pływającego, zakaz stosowania żywych i martwych ryb jako przynęty oraz zakaz zanęcania na jeziorach i na rzece w granicach parku. Łowi się tylko od wschodu do zachodu słońca, na Drawie metodą spinningową i muchową, na haczykach bez zadziorów, a samowolne budowanie kładek i pomostów oraz wykaszanie roślinności przybrzeżnej jest niedozwolone. W sprawach, których regulamin nie reguluje, park odsyła do regulaminu amatorskiego połowu ryb PZW .
Pozostałe zakazy, o których wędkarz zapomina
Art. 15 ust. 1 to nie tylko połów ryb. Na tej samej liście są zakazy, które dotyczą każdego, kto przychodzi nad wodę w parku albo rezerwacie :
- chwytanie lub zabijanie dziko występujących zwierząt i umyślne płoszenie zwierząt kręgowych (pkt 3);
- pozyskiwanie, niszczenie lub umyślne uszkadzanie roślin (pkt 5);
- palenie ognisk i wyrobów tytoniowych oraz używanie źródeł światła o otwartym płomieniu poza miejscami wyznaczonymi przez dyrektora parku, a w rezerwacie - przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (pkt 10);
- ruch pieszy i rowerowy poza wyznaczonymi szlakami (pkt 15);
- wprowadzanie psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną poza miejscami wyznaczonymi w planie ochrony (pkt 16);
- ruch pojazdów poza wskazanymi drogami (pkt 18);
- zakłócanie ciszy (pkt 20);
- używanie łodzi motorowych i innego sprzętu motorowego, uprawianie sportów wodnych, pływanie i żeglowanie poza akwenami i szlakami wyznaczonymi przez dyrektora parku albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska (pkt 21);
- biwakowanie poza miejscami wyznaczonymi (pkt 23).
Punkty 21 i 23 rozstrzygają sprawy, o które wędkarze pytają najczęściej: bez wyznaczonego akwenu nie wypływasz na wodę parku, a nocnej zasiadki z namiotem nie urządzasz poza wyznaczonym miejscem biwakowym.
Rezerwaty przyrody
W rezerwacie obowiązuje ten sam art. 15 i ta sama konstrukcja: połów jest zabroniony poza miejscami wyznaczonymi w planie ochrony lub zadaniach ochronnych. W praktyce wiele rezerwatów wodnych nie udostępnia wędkowania. Jeżeli przy wodzie stoi tablica z nazwą rezerwatu, a zezwolenie nie zawiera wyraźnego zapisu dopuszczającego połów na tym odcinku, bezpieczniej przyjąć, że łowić nie wolno.
Część okręgów PZW wpisuje rezerwaty wprost do swoich zezwoleń. Okręg Elbląg zakazuje trollingu na wodach położonych w rezerwatach przyrody, na terenie rezerwatu Jezioro Drużno zakazuje zabierania złowionych szczupaków, sandaczy i okoni, a w rezerwacie Dolina Wałszy obowiązuje całkowity zakaz połowu ryb .
Na egzaminie
Pytania dotyczą zasady, a nie regulaminów poszczególnych parków:
- Czy wody położone w granicach parku narodowego wchodzą w skład obwodu rybackiego?
- Które z wymienionych są formami ochrony przyrody, na które wędkarz może natrafić nad wodą?
- Wędkarz planuje wyjazd nad wodę leżącą w parku krajobrazowym i twierdzi, że to ten sam reżim co park narodowy. Czy ma rację?
W trzecim pytaniu pułapką jest utożsamienie parku krajobrazowego z parkiem narodowym - to odrębne formy ochrony przyrody o różnych zakazach. Zakazu wycinania roślin, który obowiązuje także poza parkami, dotyczy artykuł Zarastanie łowisk - czy wędkarz może wykosić rośliny, a obrębów ochronnych w wodach okręgów - Obręby ochronne i tarliska - gdzie nie wolno łowić.
Stan prawny: ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13 ze zm.) , ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , regulaminy Drawieńskiego, Wigierskiego i Narwiańskiego Parku Narodowego , regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. .