Polski Związek Wędkarski ma 42 okręgi. Okręg będący uprawnionym do rybactwa na danej wodzie wydaje zezwolenie określające m.in. wymiary gospodarcze, limity oraz czas, miejsce i technikę połowu. O właściwych zasadach decydują użytkownik konkretnej wody i zakres zezwolenia, a nie sam fakt, że łowisko leży na terenie danego okręgu.
Okręg jest uprawnionym do rybactwa
Publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące dzielą się na obwody rybackie (art. 12 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym ). W jednym obwodzie uprawniony do rybactwa może być tylko jeden podmiot (art. 12 ust. 5). Wody Skarbu Państwa oddaje w użytkowanie dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich. Dzieje się to w konkursie ofert, za opłatą roczną, na co najmniej 10 lat i pod warunkiem przedłożenia pozytywnie zaopiniowanego operatu rybackiego (art. 6d).
Uprawniony ma obowiązek prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką zgodnie z operatem. Co najmniej raz na 5 lat ocenia ją marszałek województwa (art. 6 ust. 1-2a). Zezwolenie określa warunki połowu wynikające z tej gospodarki: wymiary gospodarcze, limity połowu, czas, miejsce i technikę połowu. Może też nałożyć obowiązek prowadzenia rejestru (art. 7 ust. 2a).
Okręg nie użytkuje wyłącznie obwodów. Białystok i Radom stosują swoje zasady w obwodach rybackich i na wodach pozaobwodowych. Biała Podlaska udostępnia zbiorniki dzierżawione od Wód Polskich na podstawie umowy dzierżawy.
Nad wodą: na wodzie innego uprawnionego do rybactwa potrzebujesz jego zezwolenia. Samo położenie stawu lub jeziora w granicach działania okręgu nie oznacza, że obejmuje je zezwolenie tego okręgu.
Obwód rybacki ma nazwę i numer
Obwód rybacki ustanawia się na rzece, kanale lub ich odcinkach, jeziorze, grupie jezior albo zbiorniku wraz z dopływami, zgodnie z linią brzegu (§ 12 ust. 1 rozporządzenia z 2023 r. ). Obwód otrzymuje nazwę własną wody i kolejny numer z biegiem wody (§ 12 ust. 2 pkt 2). Stąd w wykazie wód okręgu Kielce pozycja "Obwód rybacki rzeki Mierzawa nr 1", opisana jako rzeka "od źródeł do ujścia do rzeki Nida wraz z dopływami".
Obwód bywa jednostką, dla której okręg ustala osobne zasady. Okręgi numerują też łowiska na potrzeby rejestru.
Nad wodą: w okręgach Opole i Kraków przed rozpoczęciem połowu wpisujesz do rejestru numer albo symbol łowiska z wykazu wód, więc wykaz musisz mieć pod ręką.
Członek PZW i wędkarz niezrzeszony
Członkostwo w PZW nie jest warunkiem połowu. Co do zasady, potrzebujesz karty wędkarskiej i zezwolenia uprawnionego do rybactwa (art. 7 ust. 2 ). Ustawa przewiduje zwolnienia z karty, m.in. dla dzieci do 14 lat pod opieką, cudzoziemców czasowo przebywających w Polsce oraz osób łowiących za zezwoleniem w obiektach chowu lub hodowli ryb (ust. 3-4). Osoby niezrzeszone w PZW wymieniają 36 regulaminów okręgowych . Typowa formuła brzmi: "Prawo do wędkowania w wodach użytkowanych przez Polski Związek Wędkarski mają członkowie PZW i osoby niezrzeszone w PZW, posiadające kartę wędkarską oraz cudzoziemcy" (Bydgoszcz).
Członka i wędkarza niezrzeszonego obowiązują różne dokumenty. Legitymację członkowską wymienia 18 regulaminów, zwykle jako dokument, który członek ma mieć przy sobie razem z kartą i zezwoleniem. W okręgu Tarnobrzeg dowodem wniesienia składek są znaki wartościowe trwale umieszczone w legitymacji. Zezwolenie jest tam ważne tylko razem z legitymacją i kartą wędkarską. Osoba niezrzeszona w okręgu Biała Podlaska ma przy sobie kartę wędkarską, zezwolenie z rejestrem i potwierdzenie opłaty za wędkowanie. Składki bywają też dzielone według wód. W Krośnie składka roczna niepełna obejmuje 60 wybranych dni połowu na wodach górskich metodą spinningową i muchową z użyciem sztucznych przynęt i much. Limit ten nie obejmuje połowu innymi dozwolonymi tam metodami i przynętami, który wpisuje się do rejestru dla wód nizinnych (pkt 1 i 5 zasad na 2026 r.).
Nad wodą: regulaminy wymagają, byś w czasie wędkowania miał zezwolenie przy sobie. Opłacona składka go nie zastępuje.
Łowienie poza swoim okręgiem
Zezwolenie obejmuje wody wskazane w jego wykazie; nie musi obejmować wszystkich wód użytkowanych przez wystawcę. Na wodach innego okręgu możesz wykupić odpowiednie zezwolenie albo skorzystać z porozumienia, jeśli spełniasz jego warunki. Porozumienie może wymagać dodatkowego dokumentu, dopłaty lub spełnienia innych warunków - sama przynależność do PZW nie daje dostępu do wód innego okręgu. Białystok, Opole i Toruń publikują informacje o nich na swoich stronach internetowych albo udostępniają je w biurze okręgu lub w kołach. Porozumienia mają ograniczony zakres. Sieradz wyłącza z wędkowania na ich podstawie cztery zbiorniki: w Orchowie, Wały Działoszyńskie w Działoszynie, Kamień w Bartochowie i Trzy Stawy w Wieluniu. Katowice stosują na granicznych odcinkach Olzy, Odry i Piotrówki osobny regulamin połowu, uzgodniony w porozumieniu z czeskim ČRS w Ostrawie.
Nad wodą: w praktyce na wodzie udostępnionej w ramach porozumienia łowisz według zasad jej uprawnionego do rybactwa, a nie według zasad swojego okręgu.
Ta sama ustawa, różne liczby
We wszystkich okręgach obowiązują ustawa i rozporządzenie. Zezwolenie może zaostrzyć ich przepisy, ale nie może ich złagodzić. Skalę tych zmian widać na wymiarach. Spośród 38 okręgów, które ustanawiają wymiar sandacza dla całego swojego terenu, żaden nie zostawił krajowych 45 cm. Okres ochronny bolenia wprowadzają 34 okręgi, choć rozporządzenie go nie przewiduje. Regulaminy mają też wspólne zaplecze organizacyjne. W dokumentach 35 okręgów analizowanego zbioru znajduje się odwołanie do Statutu PZW. Często zapowiadają za naruszenie swoich zasad konsekwencje wynikające z ustawy o rybactwie śródlądowym i statutu. Odpowiedzialność organizacyjna członka PZW jest odrębna od odpowiedzialności za naruszenie prawa.
Na egzaminie
Pytania sprawdzają, kto wydaje zezwolenie, kto kartę i czy trzeba należeć do związku:
- Kto jest uprawnionym do rybactwa w obwodzie rybackim?
- Kto wydaje zezwolenie na amatorski połów ryb?
- Czy członkostwo w PZW jest obowiązkowe?
- Wędkarz z jednego okręgu jedzie łowić do sąsiedniego i twierdzi, że zasady są wszędzie takie same. Czy ma rację?
Kartę wędkarską wydaje starosta i obowiązuje ona w całym kraju. Zezwolenie wydaje uprawniony do rybactwa i obowiązuje ono na wodach oraz w terminach wskazanych w tym dokumencie.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) , regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. .