Rybę mierzysz od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, a raka od wierzchołka rostrum do końca telsona. Zabrać wolno tylko rybę dłuższą od wymiaru ochronnego - ta, która ma dokładnie tyle, wraca do wody. Zmierz rybę, zanim zdecydujesz o jej zabraniu, i sprawdź też okres ochronny, limit oraz wymiar górny, jeśli zezwolenie go przewiduje.
- Rybę mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej.
- Raka mierzy się od wierzchołka rostrum do końca telsona.
- Ryba o długości równej wymiarowi ochronnemu nadal podlega ochronie - zabrać wolno dopiero dłuższą.
- Pomiar wykonuje się przed podjęciem decyzji o zabraniu ryby.
Co dokładnie mówi przepis
Sposób mierzenia określa § 6 ust. 2 . Wymiar ochronny to długość, "powyżej której dozwolony jest połów ryb i raków". Długość ustala się:
- u ryb - mierząc długość od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej;
- u raków - mierząc długość od wierzchołka rostrum do końca telsona.
Przepis nie przewiduje tolerancji ani zaokrąglania. Krajowy wymiar szczupaka wynosi 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 18). Niewymiarowy jest więc szczupak o długości 44,5 cm, ale też taki, który ma dokładnie 45 cm. Połów ryb o wymiarach ochronnych jest zakazany (art. 8 ust. 1 pkt 2 ). Żywą rybę trzeba niezwłocznie wypuścić do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1).
Nad wodą: liczy się tylko długość. Waga, grubość i wygląd ryby nie mają znaczenia. Gdy odczyt wypada dokładnie na wymiarze, ryba wraca do wody.
Pysk i ogon - tu powstają błędy
Przepis określa oba końce pomiaru: pysk ma być zamknięty, a promień płetwy ogonowej - najdłuższy.
Zamknięty pysk. Otwarty pysk zawyża wynik. Ryby, która ma wymiar tylko przy otwartym pysku, zabrać nie wolno.
Najdłuższy promień płetwy ogonowej. U ryby z wciętą płetwą ogonową mierzysz do jej najdalszego końca, a nie do wcięcia między płatami. Pomiar do wcięcia zaniża wynik. Okręg Bielsko-Biała opisuje to tak: długość ryby położonej na przymiarze mierzy się "do dłuższego końca płata płetwy ogonowej" . Przy ogonie zaokrąglonym też mierzysz do końca najdłuższego promienia.
Jak zmierzyć rybę graniczną
Rozporządzenie wskazuje punkty pomiaru, ale nie opisuje, jak mierzyć. Tak zmierzysz rybę dokładnie i jej nie zaszkodzisz:
- Miarkę przygotuj przed zarzuceniem wędki - najlepiej płaską, z ogranicznikiem na zerze.
- Zwilż matę, przymiar i dłonie. Nie kładź ryby na suchym podłożu, trawie ani piasku - zdzierają ochronny śluz.
- Połóż rybę płasko na boku, pyskiem zamkniętym przy ograniczniku.
- Odczytaj wynik na końcu najdłuższego promienia płetwy ogonowej.
- Przy wątpliwości rozstrzygaj na korzyść ryby i wypuść ją.
Dopiero po pomiarze decyduj, co dalej. Czy i kiedy wpisać rybę do rejestru, określa zezwolenie (art. 7 ust. 2a ustawy ). Rybę, którą zabierasz, uśmierć od razu i humanitarnie. Ryby niewymiarowej nie wolno zabrać, nawet jeśli została już uśmiercona.
Nad wodą: rybę o wątpliwej długości zmierz, zanim włożysz ją do siatki, a nie później.
Raka mierzy się wzdłuż ciała
Raka mierzysz od wierzchołka rostrum, czyli wyrostka z przodu głowy, do końca telsona - środkowej części wachlarza ogonowego. Szczypiec nie wliczasz.
Wymiary raków podaje § 6 ust. 1 pkt 24 i 25, ale rak błotny i rak szlachetny są objęte częściową ochroną gatunkową (załącznik nr 2 ). Sam wymiar nie uprawnia do ich połowu, a połów bez uprawnień jest przestępstwem z art. 27c ust. 1 pkt 1 ustawy .
Na egzaminie
Egzamin sprawdza przede wszystkim punkt końcowy pomiaru i brak tolerancji:
- Jak określa się wymiar ochronny ryby?
- Wędkarz złowił szczupaka o długości 44 cm i twierdzi, że można go zabrać, bo brakujący centymetr mieści się w granicy błędu pomiaru. Czy ma rację?
- Jak zmierzyć rybę, żeby jak najmniej jej zaszkodzić?
W pierwszym pytaniu poprawna odpowiedź brzmi "od początku głowy do najdalszego krańca płetwy ogonowej" - inaczej niż w rozporządzeniu, ale z tym samym punktem końcowym. Błędna odpowiedź to pomiar "do wcięcia płetwy ogonowej". Według pytań egzaminacyjnych miarka jest obowiązkowa: wymaga jej regulamin amatorskiego połowu ryb , choć przepisy krajowe takiego obowiązku nie znają.
Sprawdź w swoim okręgu
Regulaminy okręgów opisują mierzenie różnymi słowami - część powtarza rozporządzenie, część pisze krócej "od początku głowy do najdalszego krańca płetwy ogonowej", a część nie opisuje go wcale. Zasada z rozporządzenia obowiązuje jednak zawsze.
Okręg może dodać własne warunki: wymiar górny, zapisywanie długości ryby w rejestrze, obowiązek posiadania miarki lub maty. Sprawdź je w zezwoleniu i regulaminie łowiska.
Najczęściej zadawane pytania
Szukając informacji na ten temat, wędkarze oraz osoby przygotowujące się do egzaminu na kartę wędkarską wpisują w wyszukiwarce także pokrewne sformułowania i pytania, takie jak: "Czy ryba o długości równej wymiarowi ochronnemu może trafić do siatki?", "Jak mierzy się rybę – do wcięcia ogona czy do końca płetwy?", "Złowiłem szczupaka do akwarium?", "Wędkarz złowił szczupaka o długości 44 cm i twierdzi, że można go zabrać, bo brakujący centymetr mieści się w granicy błędu pomiaru. czy ma rację?". Poniżej zebraliśmy szczegółowe odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, oparte na przepisach i źródłach wskazanych przy odpowiedziach. Przepisy mogą się zmieniać — przed wyjazdem sprawdź aktualne rozporządzenie i regulamin okręgu.
Czy ryba o długości równej wymiarowi ochronnemu może trafić do siatki?
Nie. Wymiar ochronny to granica, powyżej której dozwolony jest połów - § 6 ust. 2 . Rybę o długości dokładnie równej wymiarowi trzeba więc wypuścić niezwłocznie i z zachowaniem niezbędnej staranności - art. 9 ust. 1 .
Przykład: szczupak ma wymiar ochronny 45 cm - § 6 ust. 1 pkt 18 - więc zabrać wolno dopiero szczupaka dłuższego niż 45 cm. Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1 . Zatrzymanie ryby o wymiarze ochronnym jest wykroczeniem z art. 27b ust. 1 pkt 1 .
Okręg może w zezwoleniu ustalić wyższy wymiar - art. 7 ust. 2a - więc przed zabraniem ryby sprawdź zezwolenie.
Jak mierzy się rybę - do wcięcia ogona czy do końca płetwy?
Rybę mierzy się w linii prostej od początku zamkniętego pyszczka (czubka pyska) do najdalszego końca płetwy ogonowej - § 6 ust. 1 .
Oznacza to, że mierzy się długość całkowitą (łac. longitudo totalis), a nie długość do wcięcia płetwy ogonowej (długość ciała). Płetwę ogonową można delikatnie ścisnąć palcami, aby sprawdzić najdalej wysunięty promień płetwy.
Jak określa się wymiar ochronny ryby?
Wymiar ochronny ustala się, mierząc długość ryby od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1 . Raka mierzy się od wierzchołka rostrum do końca telsona - § 6 ust. 2 pkt 2 .
Mierzy się więc do najdalszego krańca ogona, a nie do wcięcia między jego płatami. U ryb z głęboko wciętą płetwą, jak boleń czy kleń, różnica sięga kilku centymetrów i decyduje o tym, czy rybę wolno zabrać.
Pysk przy pomiarze ma być zamknięty, a ryba ułożona prosto, bez rozciągania. Wynik bliski granicy warto sprawdzić powtórnie.
Wędkarz złowił szczupaka o długości 44 cm i twierdzi, że można go zabrać, bo brakujący centymetr mieści się w granicy błędu pomiaru. Czy ma rację?
Nie ma racji. Wymiar ochronny szczupaka wynosi 45 cm - § 6 ust. 1 pkt 18 - a przepis nie przewiduje żadnej tolerancji ani zaokrąglania.
Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, § 6 ust. 2 pkt 1. Wątpliwość co do pomiaru rozstrzyga się na korzyść ryby.
Głębokie zacięcie nie znosi zakazu: rybę wypuszcza się niezwłocznie i z należytą starannością, a przy głęboko połkniętym haczyku przecina przypon - art. 9 ust. 1 . Zabranie podwymiarowej ryby jest wykroczeniem z art. 27b ust. 1 pkt 1.
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) , ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2380) , regulaminy i zezwolenia okręgów PZW na 2026 r. .