Wędkować w Polsce może każdy, kto ma odpowiednie dokumenty i zna kilka zasad. Część z nich obowiązuje w całym kraju, resztę ustala gospodarz wody – najczęściej okręg Polskiego Związku Wędkarskiego (PZW).
- Potrzebujesz karty wędkarskiej i zezwolenia na daną wodę.
- Łowisz najwyżej na dwie wędki.
- Rybę za małą lub złowioną w okresie ochronnym wypuszczasz od razu.
- Gatunków chronionych nie łowisz, gatunków obcych nie wypuszczasz.
- Przed wyjazdem czytasz zezwolenie – są w nim zasady Twojej wody.
Jakie dokumenty są potrzebne do wędkowania
Karta wędkarska
Po zdaniu egzaminu w kole lub okręgu PZW dostajesz zaświadczenie. Z nim idziesz do starostwa w swoim powiecie – to starosta wydaje kartę wędkarską.
Kartę dostaniesz od 14. roku życia. Jest ważna w całej Polsce bez terminu. Dzieci poniżej 14 lat łowią bez karty, ale tylko z dorosłym, który ją ma.
Od 14 lat możesz łowić sam. Wyjątek: według regulaminów PZW do 16. roku życia w nocy łowisz tylko z opiekunem.
Karty nie potrzebuje cudzoziemiec, który przebywa w Polsce czasowo – wystarczy mu zezwolenie na daną wodę.
Zezwolenie
- Kupujesz u gospodarza wody – w przepisach nazywa się on uprawnionym do rybactwa. Najczęściej to okręg PZW, ale może to być też Wody Polskie, gospodarstwo rybackie czy park narodowy.
- Może być papierowe albo elektroniczne – obie formy są równoważne.
- Mówi, gdzie, kiedy i jak wolno łowić oraz ile ryb zabrać.
- Karta to dowód, że znasz zasady – dostajesz ją raz i nie musisz jej odnawiać. Zezwolenie to bilet na konkretną wodę i konkretny czas.
Rejestr połowów – jeśli zezwolenie go wymaga, zapisujesz w nim zabraną rybę od razu po złowieniu.
Kartę i zezwolenie zawsze masz przy sobie. Dokument zostawiony w domu się nie liczy.
Kto kontroluje wędkarzy i co sprawdza
Skontrolować Cię mogą:
- Państwowa Straż Rybacka,
- Społeczna Straż Rybacka,
- policja,
- Straż Leśna i Straż Graniczna,
- straż parków narodowych i krajobrazowych,
- osoby upoważnione przez gospodarza wody.
Sprawdzają dokumenty, złowione ryby, sprzęt i przynęty.
Mandat nakłada Państwowa Straż Rybacka albo policja. Strażnik Społecznej Straży Rybackiej mandatu nie wystawi: przy wykroczeniu wzywa policję lub Państwową Straż Rybacką.
W poważnych sprawach sąd może zabrać sprzęt lub kartę.
Na ile wędek i haczyków wolno łowić
Łowisz najwyżej na dwie wędki naraz, a na pstrągi, łososie, trocie i lipienie – na jedną. Jedna wędka obowiązuje też przy spinningu, metodzie muchowej i trollingu.
Przy przynęcie naturalnej, np. robaku czy kukurydzy, na wędce jest jeden haczyk.
Sztuczna przynęta, np. wobler, może mieć najwyżej trzy haczyki, a każdy z nich – najwyżej cztery ostrza. Ostrza muszą się mieścić w kole o średnicy 30 mm.
Twój okręg może te liczby obniżyć, więc sprawdź zezwolenie.
Jakie odległości trzeba zachować
Od jazów, zapór i śluz trzymasz się co najmniej 50 metrów – poziom wody może tam nagle się zmienić. Tyle samo zachowujesz od rozstawionych sieci rybackich.
Od znaku łowiectwa podwodnego odchodzisz na 75 metrów, bo pod wodą może być nurek.
Od sąsiada na brzegu stajesz co najmniej 10 metrów dalej przy spławiku i gruncie. Trzymasz 25 metrów przy spinningu i metodzie muchowej, żeby zestawy się nie plątały.
Z łodzi trzymasz się 50 metrów od wędkujących na brzegu. Między łodziami zachowujesz 25 metrów przy spławiku i gruncie, a przy spinningu i metodzie muchowej – 50 metrów.
Jakie obowiązki ma wędkarz nad wodą
- Obowiązkowe wyposażenie – zawsze musisz mieć przy sobie miarkę i przyrząd do wyjmowania haczyków. W wielu okręgach obowiązkowy jest też podbierak, a gdzieniegdzie mata wędkarska.
- Nadzór – nie odchodzisz od zarzuconej wędki: ryba może wciągnąć zestaw do wody, a głęboko połknięty haczyk trudno wyjąć bez zranienia jej.
- Porządek – sprzątasz brzeg w promieniu 5 metrów od stanowiska, także po poprzedniku, i zabierasz śmieci, żyłkę, haczyki i resztki zanęty.
- Rośliny – nie wycinasz trzcin, roślin wodnych ani krzewów, bo to schronienie i tarlisko ryb. Bez zgody gospodarza wody nie budujesz pomostów ani stanowisk.
- Miejsce – pierwszeństwo ma ten, kto przyszedł pierwszy. Nęcenie poprzedniego dnia niczego nie rezerwuje.
- Ryby nie na sprzedaż – ryb z amatorskiego połowu nie wolno sprzedawać. Na łowisku nie wolno ich też rozdawać.
- Zgłaszanie – śnięte ryby, plamy oleju czy kłusownika zgłaszasz straży lub policji, a nie interweniujesz sam.
Jakie metody i przynęty są zakazane
Nie wolno łowić:
- prądem, trucizną ani materiałami wybuchowymi,
- przez ogłuszanie ryb, np. uderzaniem w lód,
- na szarpaka, czyli ciągłym podrywaniem przynęty, by zaczepić rybę o ciało. Pod lodem wolno poruszać przynętą w górę i w dół, ale rybę zahaczoną poza głową zawsze wypuszczasz,
- sieciami i innymi narzędziami rybackimi,
- ze sztucznym światłem do wabienia ryb (latarka czołowa do wiązania zestawu jest dozwolona).
Żywca łowisz i używasz w tej samej wodzie, bo z rybkami łatwo przenieść choroby i obce gatunki. Ryby chronione i obce nie mogą być przynętą.
Co zrobić ze złowioną rybą
| Grupa | Przykłady | Co robisz |
|---|---|---|
| Ryby łowne | szczupak, sandacz, karp, okoń | sprawdzasz wymiar, okres ochronny i limit; jeśli nie wolno jej zabrać – wypuszczasz od razu |
| Ryby i raki chronione | różanka, piskorz, koza, śliz, rak szlachetny, rak błotny | nie łowisz; przypadkowo złowione wypuszczasz natychmiast |
| Gatunki obce | babka bycza, sumik karłowaty, trawianka, bass słoneczny, czebaczek amurski, rak pręgowaty | nie wypuszczasz, nie przewozisz żywych, nie używasz na przynętę |
Trzy pojęcia, które trzeba rozróżniać:
- wymiar ochronny – od jakiej długości rybę wolno zabrać,
- okres ochronny – kiedy gatunek jest chroniony, zwykle w czasie tarła,
- limit – ile sztuk wolno zabrać w ciągu doby.
Dokładne liczby i daty znajdziesz w przepisach i w swoim zezwoleniu.
Jak humanitarnie obchodzić się z rybą
Ryba to żywe stworzenie, a ustawa o ochronie zwierząt dotyczy także ryb. Za znęcanie się grozi nawet więzienie.
- Nie przeciągasz holu.
- Rybę, którą wypuszczasz, bierzesz mokrymi rękami, bo suche dłonie zdzierają śluz, który chroni ją przed infekcjami. Jak najkrócej trzymasz ją poza wodą.
- Haczyk wyjmujesz wypinaczem lub szczypcami.
- Rybę, którą zabierasz, możesz do końca wędkowania trzymać żywą w siatce zanurzonej w wodzie. Wyjątkiem są ryby łososiowate, np. pstrąg, troć i łosoś, oraz lipień – te uśmiercasz zaraz po złowieniu.
- Nie pozwalasz, żeby ryba powoli dusiła się na brzegu i nie wkładasz żywej do lodówki.
Jak przewozić ryby i czego nie wpuszczać do wody
- Zabierasz tylko ryby złowione zgodnie z przepisami. Przewożenie ryb za małych lub z okresu ochronnego jest zabronione.
- Każdy trzyma swoje ryby osobno.
- Nie przenosisz żywych ryb do innej wody. Zarybia tylko gospodarz wody.
- Gatunków obcych nie wolno przewozić ani przetrzymywać żywych – także w wiadrze z żywcem.
- Nie wypuszczasz rybek z akwarium ani z oczka wodnego do rzek i jezior.
Gdzie i kiedy nie wolno łowić
- Okresy ochronne – szczupak zimą i wczesną wiosną, sandacz wiosną, łosoś i pstrąg jesienią.
- Obręby ochronne i tarliska – oznakowane tablicami.
- Parki narodowe i rezerwaty – tylko tam, gdzie pozwalają na to ich przepisy.
- Mosty i szlaki żeglugowe – zakaz w regulaminie PZW.
- W nocy – w wielu okręgach ograniczona, np. na górskich wodach z pstrągiem i lipieniem.
- Zawody i zarybienia – zawody mają własne regulaminy, a po zarybieniu woda bywa zamknięta na kilka dni.
Dlaczego w każdym okręgu zasady są trochę inne
Przepisy krajowe to minimum. Okręg może je zaostrzyć – podnieść wymiar, wydłużyć okres, wprowadzić limit – ale nie złagodzić. Dlatego przed każdym wyjazdem czytasz swoje zezwolenie.
Od czego zacząć naukę
- Ucz się w trybie nauki – po każdym pytaniu jest wyjaśnienie.
- Poznawaj ryby w atlasie.
- Gdy poczujesz się pewniej, rozwiąż egzamin próbny – zobaczysz, ile już umiesz.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. oraz regulaminy okręgów PZW .