Przy każdej rybie, którą chcesz zabrać, sprawdzasz trzy rzeczy: czy ma wymiar, czy nie trwa jej okres ochronny i czy mieścisz się w limicie. Każda działa osobno - duży szczupak złowiony w marcu wraca do wody, choć wymiar ma z zapasem.
Wymiar ochronny
Zabrać wolno tylko rybę dłuższą od wymiaru ochronnego. Szczupak, który ma równo 45 cm, wraca do wody - przepisy nie znają tolerancji ani zaokrąglania.
Wymiary w tej części to wymiary krajowe z rozporządzenia. Na wodach PZW mogą być wyższe - najczęściej u szczupaka i sandacza (zwykle 50 cm), lina (30 cm) i węgorza (60 cm). Wiele okręgów ustala też wymiar górny: jeśli zezwolenie podaje dla szczupaka "50-80 cm", zabierasz tylko rybę z tego przedziału, a mniejsza i większa wracają do wody. Regulamin PZW wymaga też, żebyś nad wodą miał przy sobie miarkę.
Egzamin sprawdza znajomość przepisów krajowych - ustawy i rozporządzenia - i takich wymiarów ucz się w pierwszej kolejności. Pytania układa jednak komisja egzaminacyjna według własnego regulaminu, więc przed egzaminem zapytaj w kole, czy pojawią się też pytania o zasady okręgu. Nad wodą obowiązuje Cię to, co jest w zezwoleniu.
| Wymiar | Ryby |
|---|---|
| 15 cm | jelec, wzdręga |
| 18 cm | sielawa |
| 25 cm | jaź, kleń, lin, rozpiór, świnka, miętus* |
| 30 cm | certa, lipień, pstrąg potokowy* |
| 35 cm | łosoś, troć, sieja |
| 40 cm | boleń, brzana |
| 45 cm | szczupak, sandacz |
| 50 cm | węgorz, troć jeziorowa |
| 70 cm | sum, głowacica |
* Miętus ma 30 cm w dolnej Odrze, od ujścia Warty, a 25 cm w pozostałych wodach. Pstrąg potokowy ma 25 cm w górnej Wiśle, w Sanie i w górnej Odrze, a 30 cm w pozostałych wodach.























Płoć, leszcz, krąp, karaś, karp, okoń, jazgarz i ukleja nie mają wymiaru w przepisach krajowych - okręg może jednak ustanowić własny, na przykład dla płoci.








Raki szlachetny i błotny też mają w przepisach wymiar, ale są pod ochroną gatunkową - nie wolno ich łowić w żadnym rozmiarze.
Jak zmierzyć rybę
- Pysk musi być zamknięty. Otwarty pysk dodaje rybie długości.
- Mierzysz do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, a nie do wcięcia między płatami ogona.
Rybę kładziesz płasko na zwilżonej macie albo miarce, pyskiem przy ograniczniku. Przy wątpliwości wypuszczasz. Rybę za małą wypuszczasz od razu, w tym samym miejscu - nie wkładasz jej do siatki "na chwilę".
Okres ochronny
W okresie ochronnym gatunku nie łowisz, a złowioną przypadkiem rybę wypuszczasz od razu - nawet jeśli ma wymiar. Większość okresów obejmuje czas tarła.
| Gatunek | Od | Do |
|---|---|---|
| szczupak | 1 stycznia | 30 kwietnia |
| świnka | 1 stycznia | 15 maja |
| sum | 1 stycznia | 31 maja |
| brzana | 1 stycznia | 30 czerwca |
| certa* | 1 stycznia | 30 czerwca |
| jesiotr ostronosy | 1 stycznia | 31 grudnia - cały rok |
| głowacica | 1 marca | 31 maja |
| lipień | 1 marca | 31 maja |
| sandacz | 1 marca | 31 maja |
| pstrąg potokowy* | 1 września | 31 grudnia |
| troć jeziorowa | 1 września | 31 stycznia |
| łosoś* | 1 października | 31 grudnia |
| troć* | 1 października | 31 grudnia |
| sieja | 15 października | 31 grudnia |
| sielawa | 15 października | 31 grudnia |
| miętus* | 1 grudnia | koniec lutego |
| węgorz | 1 grudnia | 31 marca |
* Te gatunki mają inne terminy na części wód. Certa w Wiśle poniżej zapory we Włocławku jest chroniona od 1 września do 30 listopada. Pstrąg potokowy w górnej Wiśle, w Sanie i w górnej Odrze - do 31 stycznia. Łosoś i troć mają na Wiśle inne terminy i dodatkowe dni bez połowu. Okres miętusa nie obowiązuje w dolnej Odrze, od ujścia Warty.
Najłatwiej zapamiętać cztery grupy:
- od 1 stycznia - szczupak, świnka, sum i brzana; koniec ochrony przesuwa się od kwietnia do czerwca,
- od 1 marca do 31 maja - sandacz, lipień i głowacica,
- jesienią - ryby łososiowate oraz sieja i sielawa,
- od 1 grudnia - miętus i węgorz.
Lin, karp, leszcz, płoć i okoń nie mają okresu ochronnego w przepisach krajowych.
Jeśli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego wypada w niedzielę lub święto, okres skraca się o ten dzień. Gdy 31 maja, ostatni dzień ochrony sandacza, to niedziela, ochrona kończy się w sobotę. Wyjątkiem jest jesiotr ostronosy, chroniony przez cały rok.
Okręg może okres ochronny wydłużyć albo ustanowić go dla gatunku, który nie ma okresu krajowego - nigdy go nie skróci. Terminy sprawdzasz w zezwoleniu.
Limit połowu
W przepisach krajowych jest tylko jeden limit: najwyżej 2 węgorze na dobę. Pozostałe limity ustala zezwolenie.
Limit liczy ryby, które zabierasz z łowiska. Zezwolenie może podać limit dobowy, tygodniowy albo roczny, limit wagowy w kilogramach albo jeden limit dla kilku gatunków razem - na przykład "2 sztuki łącznie: szczupak, sandacz, boleń".
Cztery pytania przy każdej rybie
Zadajesz je zawsze w tej samej kolejności:
- Co to za gatunek? Chroniony - wypuszczasz. Obcy - nie wypuszczasz.
- Czy trwa okres ochronny? Tak - wypuszczasz, niezależnie od długości.
- Czy ryba ma wymiar? Nie - wypuszczasz.
- Czy mieścisz się w limicie? Nie - wypuszczasz.
Rybę wolno zabrać dopiero wtedy, gdy wszystkie cztery odpowiedzi są po Twojej stronie.
Pułapki na egzaminie
- "Szczupak ma równo 45 cm. Zabierasz?" Nie - zabrać wolno tylko rybę dłuższą od wymiaru.
- "Jaki wymiar ochronny ma płoć?" Żadnego - płoć nie ma wymiaru w przepisach krajowych.
- "Szczupak ma 60 cm i złowiłeś go 15 kwietnia. Zabierasz?" Nie - wymiar ma, ale trwa jego okres ochronny.
- "Jaki jest dobowy limit szczupaka?" W przepisach krajowych takiego limitu nie ma - sprawdzasz go w zezwoleniu.
- "Ile węgorzy możesz zabrać w ciągu doby?" Dwa - to jedyny limit krajowy.
- "Ochrona sandacza kończy się w niedzielę. Kiedy kończy się naprawdę?" W sobotę.
Jak ćwiczyć
- W atlasie, w grupie Łowne, przy każdej rybie znajdziesz jej wymiar.
- W kalendarzu okresów ochronnych zobaczysz, które ryby są chronione dzisiaj.
- W nauce wybierz tematy "Wymiary ochronne", "Okresy ochronne" i "Limity połowu".
- W grze "Wymiar, okres, limit" dostajesz rybę, jej długość i datę połowu - i decydujesz, tak jak nad wodą.
- Chcesz wiedzieć, skąd się biorą różnice między okręgami? Przeczytaj Dlaczego w Twoim okręgu obowiązują inne wymiary ryb.
Najczęściej zadawane pytania
Co zrobić, gdy złowisz wymiarową rybę poza jej okresem ochronnym, ale na danym zbiorniku obowiązuje zakaz zabierania tego gatunku?
Taką rybę również musisz niezwłocznie wypuścić. Oprócz przepisów krajowych (wymiaru i okresu z rozporządzenia ) wędkarza wiążą wszystkie warunki wpisane w zezwoleniu uprawnionego do rybactwa - art. 7 ust. 2a .
Jeżeli w tabeli zezwolenia lub w wykazie obwodów rybackich dla Twojej wody widnieje zapis "zakaz zabierania" (np. dla lipienia, karpia powyżej górnego wymiaru albo amura), zatrzymanie ryby jest wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b.
Czy ryba, która w siatce po kilku godzinach obkurczyła się o pół centymetra poniżej wymiaru, narusza przepisy podczas kontroli?
Tak. Strażnik Państwowej Straży Rybackiej podczas kontroli mierzy rybę znajdującą się w siatce lub torbie wędkarza według zasad z § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia . Martwa lub przetrzymywana w siatce ryba na skutek stężenia pośmiertnego i utraty śluzu może skrócić się o kilka milimetrów.
Dlatego okazów mierzących "na styk" (np. 45,1 cm przy wymiarze 45 cm) bezpieczniej nie zatrzymywać w siatce, lecz od razu wypuścić do wody.
Jak działa limit roczny połowu w okręgach PZW i gdzie jest rozliczany?
Oprócz limitów dobowych wiele okręgów PZW wprowadza w zezwoleniach roczne (sezonowe) limity ilościowe na wybrane gatunki cenne - np. maksymalnie 10, 20 lub 35 sztuk łącznie karpia, szczupaka, sandacza czy pstrąga potokowego w skali całego roku kalendarzowego .
Podstawą rozliczenia limitu rocznego są bieżące wpisy w rejestrze połowów wędkarza; po osiągnięciu rocznego pułapu dany gatunek wolno dalej łowić wyłącznie na zasadzie "złów i wypuść".
Dlaczego identyfikacja gatunku ryby musi wyprzedzać sięgnięcie po miarkę wędkarską?
Jeżeli na haczyku znalazł się gatunek objęty ochroną gatunkową (np. różanka, piskorz, koza lub śliz) albo gatunek będący w trakcie okresu ochronnego, jakiekolwiek mierzenie go na macie, ważenie i robienie zdjęć niepotrzebnie przedłuża pobyt ryby poza wodą i narusza nakaz niezwłocznego wypuszczenia z art. 9 ust. 1 ustawy .
Z kolei w przypadku inwazyjnego gatunku obcego z § 8 rozporządzenia (np. sumika karłowatego lub trawianki) długość w ogóle nie ma znaczenia, bo rybę trzeba od razu uśmiercić.
Czy u ryby z głęboko wciętą płetwą ogonową (np. leszcza lub bolenia) układa się płaty ogona naturalnie, czy ściska je razem na miarce?
Rozporządzenie nakazuje mierzyć rybę od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej - § 6 ust. 2 pkt 1 .
Rybę kładzie się płasko na zwilżonej miarce i odczytuje wynik na końcu najdłuższego płata naturalnie ułożonej płetwy ogonowej; nie należy na siłę naciągać ani zgniatać promieni ogona w celu sztucznego wydłużenia ryby o dodatkowe milimetry.
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. , regulaminy okręgów PZW na 2026 r. .