Styczeń otwiera najdłuższe okresy ochronne roku. Od 1 stycznia chronione są szczupak, sum, brzana, certa i świnka - ochrona obejmuje zimę, a potem ich wiosenne tarło. Trwa też zimowa ochrona węgorza i miętusa, który jako jedyna nasza ryba trze się w środku zimy.
- W styczniu chronione są (szczupak, sum, brzana, świnka i certa - od 2 stycznia): szczupak, sum, węgorz, brzana, pstrąg potokowy (w części wód), świnka, certa, miętus (w części wód), łosoś (w części wód), troć wędrowna (w części wód), troć jeziorowa.
- W tym miesiącu zaczynają się i kończą się okresy ochronne - szczegóły niżej.
- Krajowego okresu ochronnego nie mają: okoń, leszcz, płoć, karp, lin, kleń, jaź i boleń.
- Jesiotr ostronosy jest chroniony przez cały rok.
- To terminy krajowe: okręg PZW może je wydłużyć albo dodać własne zakazy.
Okresy ochronne w styczniu - tabela
Krajowe okresy ochronne ustala § 7 ust. 1 rozporządzenia . W styczniu obowiązują te z nich:
| Gatunek | Okres ochronny | W styczniu |
|---|---|---|
| Brzana | od 1 stycznia do 30 czerwca | od 2 stycznia |
| Certa (pozostałe wody) | od 1 stycznia do 30 czerwca | od 2 stycznia |
| Jesiotr ostronosy | od 1 stycznia do 31 grudnia | cały miesiąc |
| Łosoś (Wisła od zapory we Włocławku do ujścia) | od 1 grudnia do końca lutego | cały miesiąc |
| Miętus (z wyjątkiem Odry od ujścia Warty do wód morskich) | od 1 grudnia do końca lutego | cały miesiąc |
| Pstrąg potokowy (górna Wisła z Sanem, górna Odra z Bystrzycą) | od 1 września do 31 stycznia | cały miesiąc |
| Sum | od 1 stycznia do 31 maja | od 2 stycznia |
| Świnka | od 1 stycznia do 15 maja | od 2 stycznia |
| Szczupak | od 1 stycznia do 30 kwietnia | od 2 stycznia |
| Troć jeziorowa | od 1 września do 31 stycznia | cały miesiąc |
| Troć wędrowna (Wisła od zapory we Włocławku do ujścia) | od 1 grudnia do końca lutego | cały miesiąc |
| Węgorz | od 1 grudnia do 31 marca | cały miesiąc |
Co się zmienia w styczniu
- od 1 stycznia: brzana, certa (pozostałe wody), sum, szczupak, świnka;
- do 31 stycznia (ostatni dzień ochrony): pstrąg potokowy (górna Wisła z Sanem, górna Odra z Bystrzycą), troć jeziorowa.
Niedziela i święto skracają okres
Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień; zasada nie dotyczy jesiotra ostronosego (§ 7 ust. 2 ).
1 stycznia jest zawsze świętem (Nowy Rok). Dlatego okresy ochronne zaczynające się 1 stycznia - brzany, certy, suma, szczupaka i świnki - w praktyce zaczynają się 2 stycznia. Jesiotra ostronosego ta zasada nie dotyczy.
Łosoś i troć na Wiśle
W Wiśle i jej dopływach powyżej zapory we Włocławku poza okresem ochronnym nie wolno łowić łososia i troci wędrownej w czwartki, piątki, soboty i niedziele (§ 7 ust. 1 pkt 6 i 15 ).
Co wolno łowić w styczniu
Choć 1 stycznia rusza ochrona szczupaka, suma, brzany, certy i świnki, lista ryb dostępnych dla wędkarza zimą pozostaje szeroka:
- Drapieżniki nizinne: przez cały styczeń otwarty jest sandacz (wymiar ochronny 45 cm - jego okres ochronny zaczyna się dopiero 1 marca), okoń (brak wymiaru krajowego) oraz boleń (40 cm). Na dolnej Odrze (od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi) dozwolony jest także zimowy połów miętusa (wymiar ochronny 30 cm).
- Ryby łososiowate i lipień: z dniem 1 stycznia otwiera się sezon na pstrąga potokowego w większości wód kraju (wymiar 30 cm; wyjątkiem są górna Wisła do ujścia Sanu, San, górna Odra do ujścia Bystrzycy i Bystrzyca, gdzie ochrona trwa do 31 stycznia) oraz na łososia (35 cm) i troć wędrowną (35 cm) w rzekach przymorskich i w dorzeczu Wisły powyżej Włocławka. Otwarty jest również lipień (30 cm) oraz sieja (35 cm) i sielawa (18 cm).
- Ryby spokojnego żeru: spod lodu i na otwartej wodzie łowi się bez krajowego okresu ochronnego płoć, leszcza, krąpia, jazgarza, klenia (25 cm), jazia (25 cm), wzdręgę (15 cm), karpia, lina (25 cm), a w dolnej Wiśle poniżej zapory we Włocławku także certę (30 cm).








Przez cały rok obowiązują wymiary ochronne z § 6 rozporządzenia oraz limity wpisane w zezwoleniu uprawnionego do rybactwa (węgorz pozostaje w styczniu objęty okresem ochronnym). Pełne zestawienie wymiarów znajdziesz w artykule Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce - kompendium.
Nad wodą: to terminy krajowe. Regulamin Twojego okręgu może okres ochronny wydłużyć, wprowadzić go gatunkom, które w przepisach krajowych go nie mają, albo zakazać na pewien czas spinningu czy łowienia na żywca. Zanim pojedziesz na ryby, sprawdź zezwolenie.
Rozporządzenie podaje też okresy ochronne raka szlachetnego i raka błotnego, ale oba gatunki są objęte ochroną gatunkową i nie wolno ich łowić w ogóle - dlatego nie ma ich w tabeli.
Na egzaminie
Te pytania często pojawiają się na egzaminie:
- Która z wymienionych ryb jest objęta ochroną od 1 stycznia do 30 czerwca?
- Która z wymienionych ryb jest objęta ochroną od 1 stycznia do 30 kwietnia?
- Jest 10 stycznia. Wędkarz złowił świnkę o długości 30 cm i chce ją zabrać. Czy wolno mu?
- Okres ochronny szczupaka zaczyna się 1 stycznia, w Nowy Rok. Kiedy faktycznie się zaczyna?
Najczęściej zadawane pytania
Okres ochronny szczupaka zaczyna się 1 stycznia, w Nowy Rok. Kiedy faktycznie się zaczyna?
Jeżeli pierwszy dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ulega skróceniu o ten dzień - § 7 ust. 2 . Nowy Rok jest dniem wolnym, więc ochrona zaczyna się 2 stycznia.
Oznacza to, że 1 stycznia szczupaka wolno jeszcze łowić, z zachowaniem wymiaru 45 cm - § 6 ust. 1 pkt 18 .
Okres ochronny szczupaka trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia - § 7 ust. 1 pkt 13 . Regulamin okręgu może go wydłużyć ; czy skrócenie z § 7 ust. 2 dotyczy też takiego okręgowego terminu, wynika z treści zezwolenia, bo rozporządzenie odnosi je do okresów, które samo ustanawia.
Jest 10 stycznia. Wędkarz złowił świnkę o długości 30 cm i chce ją zabrać. Czy wolno mu?
Nie. Okres ochronny świnki trwa od 1 stycznia do 15 maja - § 7 ust. 1 pkt 14 - więc 10 stycznia świnki zabrać nie wolno w żadnym rozmiarze.
Spełnienie wymiaru 25 cm z § 6 ust. 1 pkt 19 niczego nie zmienia: zakaz połowu ryb o wymiarach ochronnych i zakaz połowu w okresie ochronnym to dwa odrębne przepisy, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 .
Spośród ryb z rozporządzenia tylko świnka ma okres ochronny, który kończy się w środku miesiąca (15 maja). Rybę wypuszcza się niezwłocznie, art. 9 ust. 1.
Dlaczego brzana i certa mają aż półroczny okres ochronny od 1 stycznia do 30 czerwca?
Okres ochronny brzany i certy (poza Wisłą poniżej zapory we Włocławku) trwa pełne sześć miesięcy - od 1 stycznia do 30 czerwca (§ 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b ). To najdłuższy sezonowy okres ochronny w polskich przepisach; dłużej chroniony jest wyłącznie jesiotr ostronosy (cały rok).
Tak długa ochrona obejmuje zarówno zimowanie ryb w głębokich rynnach rzecznych, jak i późnowiosenne tarło na żwirowych bystrzach, które u brzany przeciąga się do czerwca.
Brzanę (wymiar ochronny 40 cm - § 6 ust. 1 pkt 2) lub certę (30 cm - § 6 ust. 1 pkt 3) złowioną przypadkowo w tym czasie wypuszcza się niezwłocznie z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1 ).
Dlaczego okres ochronny szczupaka zaczyna się już 1 stycznia, skoro tarło odbywa wiosną?
Okres ochronny szczupaka trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia (§ 7 ust. 1 pkt 13 ). Choć samo tarło przypada na marzec i kwiecień tuż po zejściu lodu, ochrona od początku stycznia zabezpiecza ciężarne samice z rozwiniętą ikrą przed wyłowieniem spod lodu i na zimowiskach.
Szczupaka złowionego przypadkowo podczas zimowego połowu okoni lub sandaczy trzeba niezwłocznie wypuścić do tego samego łowiska (art. 9 ust. 1 ), niezależnie od jego długości.
Czy w Święto Trzech Króli (6 stycznia) okres ochronny ryb ulega skróceniu?
Nie. Zasada skracania okresu ochronnego o dzień ustawowo wolny od pracy działa wyłącznie wtedy, gdy święto lub niedziela przypada w pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego (§ 7 ust. 2 ).
6 stycznia (Święto Trzech Króli) jest wprawdzie dniem ustawowo wolnym od pracy, ale żaden krajowy okres ochronny nie zaczyna się ani nie kończy w tym dniu. Wszystkie styczniowe okresy ochronne trwają więc 6 stycznia bez zmian.
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) .