Na zasiadkę nad wodą obowiązują nie tylko przepisy wędkarskie. O tym, czy wolno postawić namiot, rozpalić ognisko i dojechać samochodem do brzegu, decydują głównie ustawa o lasach, właściciel terenu i regulamin łowiska. Alkohol w miejscu publicznym jest co do zasady zakazany. Ten przewodnik zbiera te zasady w jednym miejscu.
- Do brzegu publicznej wody wolno dojść: właściciel działki nie może grodzić pasa 1,5 m od linii brzegu.
- W lesie biwakujesz tylko w miejscach wyznaczonych przez właściciela lasu albo nadleśniczego.
- Ognisko w lesie i do 100 m od granicy lasu - tylko w miejscu wyznaczonym.
- Samochodem w lesie jedziesz tylko drogami publicznymi albo oznakowanymi drogami leśnymi.
- Alkohol w miejscu publicznym jest zakazany, chyba że gmina wyznaczyła wyjątek.
- Regulamin okręgu albo łowiska może dodać własne zakazy - na przykład biwakowania.
Dojście do wody
Każdy może korzystać z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych - także do wypoczynku i, na zasadach z przepisów odrębnych, do amatorskiego połowu ryb (art. 32 ).
Właściciel nieruchomości przy publicznej wodzie nie może grodzić jej w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu ani zakazywać lub uniemożliwiać przechodzenia przez ten pas (art. 232 ust. 1 ). Zakaz grodzenia nie dotyczy między innymi obrębów hodowlanych (art. 232 ust. 2 ).
Prawo przejścia wzdłuż brzegu to nie prawo do rozbicia obozu na cudzej działce. Na nocleg potrzebujesz miejsca, w którym biwakowanie jest dozwolone, albo zgody właściciela.
Namiot i biwak
Jeśli łowisko leży w lesie, biwakować wolno tylko w miejscach wyznaczonych przez właściciela lasu lub nadleśniczego (art. 30 ust. 1 pkt 10 ). W lasach zabronione jest też między innymi zaśmiecanie, zanieczyszczanie wód, niszczenie roślin i hałasowanie (art. 30 ust. 1 ).
Poza lasem o biwaku decyduje właściciel terenu, a na wodach PZW również regulamin okręgu i konkretnego łowiska. Regulaminy na 2026 r. bywają tu bardzo różne: okręg w Sieradzu zabrania biwakowania, okręg w Bielsku-Białej wprowadza całkowity zakaz biwakowania w obrębie łowiska, także kamperami i przyczepami, ale pozwala na namiot bez podłogi, a na jednym ze zbiorników okręgu kaliskiego biwakować wolno tylko od piątku do niedzieli . Sprawdź to przed wyjazdem.
W parkach narodowych i rezerwatach obowiązują osobne, zwykle znacznie ostrzejsze zasady - opisuje je artykuł Wędkowanie w parku narodowym i rezerwacie - co wolno.
Ognisko i grill
W lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 m od granicy lasu zabronione jest rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego, a także korzystanie z otwartego płomienia (art. 30 ust. 3 ).
Na brzegu leśnego jeziora albo rzeki płynącej przez las ognisko jest więc dozwolone tylko w wyznaczonym miejscu. Dotyczy to też biwakowego grilla i palnika z otwartym ogniem, jeśli łowisko jest bliżej niż 100 m od lasu.
Nad wodą: zakaz obejmuje pas 100 m od granicy lasu, a nie tylko sam las. Łąka nad jeziorem, za którą zaczyna się las, często już się w nim mieści.
Samochód nad wodą
Ruch pojazdem silnikowym w lesie jest dozwolony jedynie drogami publicznymi, a drogami leśnymi - tylko wtedy, gdy oznakowanie dopuszcza po nich ruch (art. 29 ust. 1 ). Postój na drogach leśnych jest dozwolony wyłącznie w oznakowanych miejscach (art. 29 ust. 2 ).
Dojazd do łowiska leśną drogą bez znaku dopuszczającego ruch jest zatem niezgodny z przepisami, nawet jeśli koleiny pokazują, że inni tak robią. Poza lasem o wjeździe na grunt decyduje jego właściciel.
Alkohol
Zakazane jest spożywanie napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia w punktach sprzedaży (art. 14 ust. 2a ). Rada gminy może wyznaczyć miejsce publiczne, w którym ten zakaz nie obowiązuje (art. 14 ust. 2b ). Złamanie zakazu jest wykroczeniem zagrożonym grzywną (art. 43¹ ust. 1 ).
Ogólnodostępny brzeg jeziora albo rzeki zwykle jest miejscem publicznym. Na łodzi i na lodzie alkohol jest ponadto po prostu niebezpieczny.
Cisza i porządek
Hałasowanie jest zakazane w lasach (art. 30 ust. 1 pkt 14 ), a regulaminy łowisk często wymagają spokoju na stanowisku. Nocą dźwięk niesie się po wodzie daleko - sygnalizator brań ustawiony na pełną głośność przeszkadza sąsiadom bardziej, niż się wydaje.
Brzeg w promieniu 5 m od stanowiska utrzymujesz w czystości bez względu na to, w jakim stanie go zastałeś , a wszystkie odpady - także resztki zanęty i przynęt - zabierasz ze sobą.
Na egzaminie
Te pytania często pojawiają się na egzaminie:
- Wędkarz zastał stanowisko zaśmiecone przez poprzednika. Czy musi po nim posprzątać?
- Wędkarz kończy wędkowanie i chce zostawić niezużytą zanętę oraz resztki przynęt. Jak powinien postąpić?
- Czy wędkarz może wyciąć roślinność wodną, aby przygotować sobie stanowisko?
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego tłumaczenie strażnikowi "te butelki i puszki leżały tu przede mną" nie chroni przed konsekwencjami na wodach PZW?
Regulaminy większości okręgów PZW zobowiązują wędkarza do uprzątnięcia promienia stanowiska przed rozpoczęciem wędkowania oraz do utrzymania go w czystości aż do zwinięcia sprzętu .
Zarzucenie wędek na nieposprzątanym stanowisku oznacza złamanie warunków zezwolenia uprawnionego do rybactwa, co stanowi wykroczenie z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o rybactwie śródlądowym .
Czy wygrabienie moczarki i rogatka kotwiczką na sznurku przed stanowiskiem jest dozwolone na wodach PZW?
Nie. Zarówno koszenie trzcin przy brzegu, jak i wyrywanie roślin zanurzonych z dna za pomocą grabi czy rzucanej kotwicy jest w regulaminach okręgów PZW zakazane jako niszczenie roślinności wodnej i urządzanie stanowiska bez zgody uprawnionego do rybactwa .
Ponadto wycinanie roślin z wód lub brzegu bez wymaganej zgody wodnoprawnej narusza przepisy ustawy - Prawo wodne (art. 34 pkt 8 i art. 389 pkt 2 ).
Wędkarz kończy wędkowanie i chce zostawić niezużytą zanętę oraz resztki przynęt. Jak powinien postąpić?
Zabrać. Wędkarz jest zobowiązany utrzymać w czystości brzeg w promieniu 5 m od zajmowanego stanowiska, bez względu na stan, w jakim je zastał - zabranie własnych odpadów jest tego minimum.
Wysypanie zanęty do wody szkodzi: rozkład niezjedzonej zanęty zużywa tlen i sprzyja zakwitom, a uprawniony do rybactwa ma prowadzić gospodarkę z zachowaniem zasobów w równowadze biologicznej, art. 6 ust. 2 . Regulaminy okręgowe na części łowisk ograniczają zresztą ilość zanęty .
Zakopywanie odpadów nie jest ich usunięciem, a resztki przynęt zwierzęcych szybko zaczynają cuchnąć i wabią zwierzęta.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) , rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) , Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb PZW .
Czy rozłożenie parasola wędkarskiego z dopinaną osłoną od wiatru (brolly bez podłogi) jest traktowane jak biwakowanie w namiocie?
W regulaminach wielu zarządców terenów (w tym wybranych nadleśnictw i okręgów PZW ) tymczasowa osłona wędkarska bez podłogi (parasol z bokami lub brolly), służąca wyłącznie do ochrony wędkarza przed deszczem i wiatrem podczas aktywnego połowu, jest odróżniana od rozbicia obozowiska z namiotem kempingowym.
Na terenach leśnych poza strefami "Zanocuj w lesie" zawsze sprawdź jednak regulamin właściciela gruntu, bo zakaz biwakowania z art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o lasach jest egzekwowany przez Straż Leśną.
Czy na nocnej zasiadce nad wodą wolno uruchomić spalinowy agregat prądotwórczy do ładowania akumulatorów?
W lesie zabrania się hałasowania, więc głośny agregat może naruszać ten zakaz (art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o lasach). W lasach i do 100 m od ich granicy zakazane są też działania mogące wywołać niebezpieczeństwo, zwłaszcza pożarowe (art. 30 ust. 3) - a gorący silnik przy suchej ściółce takie niebezpieczeństwo stwarza. Na terenach zamieszkanych hałas agregatu w nocy może być zakłóceniem spoczynku nocnego (art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń), jeśli rzeczywiście zakłóca spokój innych. Najprościej zabrać ciche źródło zasilania, na przykład stację akumulatorową.
Stan prawny: ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach , ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne oraz ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi .