Wrzesień otwiera jesienne okresy ochronne. Od 1 września chronione są pstrąg potokowy i troć jeziorowa, ryby trące się jesienią, a także certa w Wiśle poniżej zapory we Włocławku - tam jej ochrona wynika z terminu wędrówki tarłowej z Bałtyku.
- We wrześniu przez cały miesiąc chronione są: pstrąg potokowy, certa (w części wód), troć jeziorowa.
- W tym miesiącu zaczynają się okresy ochronne - szczegóły niżej.
- Krajowego okresu ochronnego nie mają: okoń, leszcz, płoć, karp, lin, kleń, jaź i boleń.
- Jesiotr ostronosy jest chroniony przez cały rok.
- To terminy krajowe: okręg PZW może je wydłużyć albo dodać własne zakazy.
Okresy ochronne we wrześniu - tabela
Krajowe okresy ochronne ustala § 7 ust. 1 rozporządzenia . We wrześniu obowiązują te z nich:
| Gatunek | Okres ochronny | We wrześniu |
|---|---|---|
| Certa (Wisła od zapory we Włocławku do ujścia) | od 1 września do 30 listopada | cały miesiąc |
| Jesiotr ostronosy | od 1 stycznia do 31 grudnia | cały miesiąc |
| Pstrąg potokowy (górna Wisła z Sanem, górna Odra z Bystrzycą) | od 1 września do 31 stycznia | cały miesiąc |
| Pstrąg potokowy (pozostałe wody) | od 1 września do 31 grudnia | cały miesiąc |
| Troć jeziorowa | od 1 września do 31 stycznia | cały miesiąc |
Co się zmienia we wrześniu
- od 1 września: certa (Wisła od zapory we Włocławku do ujścia), pstrąg potokowy (górna Wisła z Sanem, górna Odra z Bystrzycą), pstrąg potokowy (pozostałe wody), troć jeziorowa.
Niedziela i święto skracają okres
Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień; zasada nie dotyczy jesiotra ostronosego (§ 7 ust. 2 ).
Sprawdź więc, na jaki dzień tygodnia wypadają w tym roku daty z listy wyżej - aktualny kalendarz z uwzględnieniem dni wolnych pokazuje kalendarz okresów ochronnych.
Łosoś i troć na Wiśle
W Wiśle i jej dopływach powyżej zapory we Włocławku poza okresem ochronnym nie wolno łowić łososia i troci wędrownej w czwartki, piątki, soboty i niedziele (§ 7 ust. 1 pkt 6 i 15 ).
Co wolno łowić we wrześniu
We wrześniu pod ochronę trafiają pstrąg potokowy, troć jeziorowa i wiślana certa poniżej Włocławka, natomiast na wodach nizinnych zaczyna się jesienny szczyt żerowania drapieżników i białorybu:
- Drapieżniki nizinne: w pełni otwarte są szczupak (wymiar ochronny 45 cm), sandacz (45 cm), okoń (brak wymiaru krajowego), sum (70 cm), boleń (40 cm), węgorz (50 cm, limit 2 sztuki na dobę - § 2 ust. 3 ) oraz miętus (25/30 cm).
- Wody górskie i rzeki przymorskie: choć pstrąg potokowy jest już chroniony od 1 września, w rzekach górskich przez całą jesień wolno łowić lipienia (30 cm - jego ochrona przypada wiosną, od 1 marca do 31 maja). Do 30 września otwarte są jeszcze łosoś (35 cm) i troć wędrowna (35 cm), a w jeziorach do 14 października sieja (35 cm) i sielawa (18 cm).
- Ryby spokojnego żeru i rzeczne: bez okresu ochronnego łowi się we wrześniu leszcza, płoć, karpia, lina (25 cm), klenia (25 cm), jazia (25 cm), brzanę (40 cm), świnkę (25 cm) oraz certę (30 cm - poza odcinkiem Wisły od zapory we Włocławku do ujścia).








Pozostałe ograniczenia działają przez cały rok: wymiar ochronny, limit 2 węgorzy na dobę (§ 2 ust. 3 ) i limity z zezwolenia. Wymiary zebrano w artykule Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce - kompendium.
Nad wodą: to terminy krajowe. Regulamin Twojego okręgu może okres ochronny wydłużyć, wprowadzić go gatunkom, które w przepisach krajowych go nie mają, albo zakazać na pewien czas spinningu czy łowienia na żywca. Zanim pojedziesz na ryby, sprawdź zezwolenie.
Rozporządzenie podaje też okresy ochronne raka szlachetnego i raka błotnego, ale oba gatunki są objęte ochroną gatunkową i nie wolno ich łowić w ogóle - dlatego nie ma ich w tabeli.
Na egzaminie
Te pytania często pojawiają się na egzaminie:
- Jest 1 września. Złowiłeś pstrąga potokowego o długości 32 cm. Co robisz?
- Jest 20 września. Wędkarz złowił lipienia o długości 35 cm i chce go zabrać. Czy wolno mu?
- Jest wrzesień. Wędkarz twierdzi, że jesienią chronione są wyłącznie ryby łososiowate. Czy ma rację?
Najczęściej zadawane pytania
Jest 1 września. Złowiłeś pstrąga potokowego o długości 32 cm. Co robisz?
Okres ochronny pstrąga potokowego zaczyna się 1 września - § 7 ust. 1 pkt 8 - więc rybę trzeba wypuścić niezwłocznie i z należytą starannością, art. 9 ust. 1 .
Wymiar jest wprawdzie spełniony - 32 cm przekracza 30 cm z § 6 ust. 1 pkt 12 lit. c - ale okres ochronny działa niezależnie od długości ryby.
Ochrona trwa do 31 grudnia, a w Wiśle i Sanie od źródeł po ujście Sanu oraz w górnej Odrze i Bystrzycy do 31 stycznia. Pstrąga odhacza się w wodzie albo nad podbierakiem; przy głębokim zacięciu przecina się przypon.
Jest 20 września. Wędkarz złowił lipienia o długości 35 cm i chce go zabrać. Czy wolno mu?
Tak. Okres ochronny lipienia trwa od 1 marca do 31 maja - § 7 ust. 1 pkt 5 - więc we wrześniu już nie obowiązuje. Wymiar wynosi 30 cm, § 6 ust. 1 pkt 9, a ryba ma 35 cm.
Od 1 września chroniony jest pstrąg potokowy (pkt 8) i troć jeziorowa (pkt 16) - stąd bierze się pomyłka.
Na lipienia, tak jak na ryby łososiowate, wolno łowić tylko jedną wędką - art. 8 ust. 1 pkt 11 . Jeśli zezwolenie wymaga rejestru, rybę trzeba też wpisać w sposób i w terminie, które ono wskazuje - art. 7 ust. 2a. Samo rozporządzenie ani ustawa rejestru nie wprowadzają.
Jest wrzesień. Wędkarz twierdzi, że jesienią chronione są wyłącznie ryby łososiowate. Czy ma rację?
Nie ma racji. Od 1 września chroniona jest certa na odcinku Wisły od zapory we Włocławku do jej ujścia - § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a - a certa jest rybą karpiowatą, nie łososiowatą. Przez cały rok chroniony jest jesiotr ostronosy, pkt 4, a samice raka szlachetnego i błotnego mają okres ochronny od 15 października do 31 lipca, pkt 18 i 19 - wędkarza to jednak nie dotyczy, bo tych raków nie wolno mu poławiać w ogóle: połów bez uprawnienia jest przestępstwem z art. 27c ust. 1 pkt 1 .
We wrześniu w okres ochronny wchodzą rzeczywiście pstrąg potokowy i troć jeziorowa, pkt 8 i 16, a od 1 października łosoś i troć.
Jesienny kalendarz ma więc cztery różne daty: 1 września, 1 października, 15 października i 1 grudnia.
Co zrobić, jeśli 1 września przypada w niedzielę - czy pstrąga potokowego wolno wtedy łowić jeszcze w pierwszy dzień września?
Tak, w świetle przepisów krajowych. Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia , jeżeli pierwszy dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy (w tym w niedzielę), okres ochronny skraca się o ten dzień. W takim roku krajowa ochrona pstrąga potokowego, troci jeziorowej oraz certy w dolnej Wiśle zaczyna się dopiero w poniedziałek 2 września.
Przed wyjazodem nad rzekę górską trzeba jednak sprawdzić regulamin właściwego okręgu PZW, ponieważ użytkownik rybacki może w zezwoleniu wyłączyć skracanie okresu ochronnego lub zamknąć sezon pstrągowy z końcem sierpnia niezależnie od układu kalendarza .
Dlaczego certa w Wiśle poniżej zapory we Włocławku jest chroniona od 1 września do 30 listopada, a w pozostałych wodach wiosną?
Rozdzielenie terminów w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia wynika z ochrony wędrownej populacji certy. Jesienią - właśnie od września do listopada - stada certy wchodzą z Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego w dolną Wisłę na wędrówkę tarłową i gromadzą się poniżej stopnia wodnego we Włocławku, który stanowi dla nich barierę migracyjną.
W pozostałych wodach kraju (oraz powyżej zapory we Włocławku) certa jest chroniona bezpośrednio w okresie zimowania i wiosennego rozrodu - od 1 stycznia do 30 czerwca.
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) .