Kwiecień to szczyt wiosennego tarła: szczupak kończy je na zalanych łąkach, sandacz pilnuje gniazda na twardym dnie, świnka trze się na żwirowych bystrzach. 30 kwietnia kończy się okres ochronny szczupaka.
- W kwietniu przez cały miesiąc chronione są: szczupak, sandacz, sum, brzana, lipień, świnka, certa, głowacica.
- W tym miesiącu kończą się okresy ochronne - szczegóły niżej.
- Krajowego okresu ochronnego nie mają: okoń, leszcz, płoć, karp, lin, kleń, jaź i boleń.
- Jesiotr ostronosy jest chroniony przez cały rok.
- To terminy krajowe: okręg PZW może je wydłużyć albo dodać własne zakazy.
Okresy ochronne w kwietniu - tabela
Krajowe okresy ochronne ustala § 7 ust. 1 rozporządzenia . W kwietniu obowiązują te z nich:
| Gatunek | Okres ochronny | W kwietniu |
|---|---|---|
| Brzana | od 1 stycznia do 30 czerwca | cały miesiąc |
| Certa (pozostałe wody) | od 1 stycznia do 30 czerwca | cały miesiąc |
| Głowacica | od 1 marca do 31 maja | cały miesiąc |
| Jesiotr ostronosy | od 1 stycznia do 31 grudnia | cały miesiąc |
| Lipień | od 1 marca do 31 maja | cały miesiąc |
| Sandacz | od 1 marca do 31 maja | cały miesiąc |
| Sum | od 1 stycznia do 31 maja | cały miesiąc |
| Świnka | od 1 stycznia do 15 maja | cały miesiąc |
| Szczupak | od 1 stycznia do 30 kwietnia | cały miesiąc |
Co się zmienia w kwietniu
- do 30 kwietnia (ostatni dzień ochrony): szczupak.
Niedziela i święto skracają okres
Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień; zasada nie dotyczy jesiotra ostronosego (§ 7 ust. 2 ).
Sprawdź więc, na jaki dzień tygodnia wypadają w tym roku daty z listy wyżej - aktualny kalendarz z uwzględnieniem dni wolnych pokazuje kalendarz okresów ochronnych.
Łosoś i troć na Wiśle
Na odcinku Wisły od zapory we Włocławku do ujścia od 1 marca do 31 sierpnia nie wolno łowić łososia i troci wędrownej w piątki, soboty i niedziele. W Wiśle i jej dopływach powyżej zapory poza okresem ochronnym nie wolno ich łowić w czwartki, piątki, soboty i niedziele (§ 7 ust. 1 pkt 6 i 15 ).
Co wolno łowić w kwietniu
W kwietniu szczupak, sandacz i sum są jeszcze chronione, ale od 1 kwietnia otwiera się połów węgorza, a ogrzewająca się woda uruchamia żerowanie ryb karpiowatych:
- Ryby spokojnego żeru: kwiecień to szczyt wiosennych połowów spławikowych i feederowych - łowi się płoć, leszcza, krąpia, wzdręgę (15 cm), lina (25 cm), karpia, karasia pospolitego, amura białego, a w rzekach klenia (25 cm), jazia (25 cm) i jelca (15 cm).
- Drapieżniki i ryby łososiowate: od 1 kwietnia po czteromiesięcznej zimowej przerwie wolno łowić węgorza (wymiar ochronny 50 cm, ogólnopolski limit dobowy 2 sztuki - § 2 ust. 3 i § 6 ust. 1 pkt 22 ). Otwarte są również pstrąg potokowy (25/30 cm), okoń, boleń (40 cm - o ile okręg PZW nie wprowadził dla niego wiosennego okresu ochronnego) oraz miętus (25/30 cm).








Pozostałe ograniczenia działają przez cały rok: wymiar ochronny z § 6, limit 2 węgorzy na dobę (§ 2 ust. 3 ) i limity z zezwolenia. Wymiary zebrano w artykule Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce - kompendium.
Nad wodą: to terminy krajowe. Regulamin Twojego okręgu może okres ochronny wydłużyć, wprowadzić go gatunkom, które w przepisach krajowych go nie mają, albo zakazać na pewien czas spinningu czy łowienia na żywca. Zanim pojedziesz na ryby, sprawdź zezwolenie.
Rozporządzenie podaje też okresy ochronne raka szlachetnego i raka błotnego, ale oba gatunki są objęte ochroną gatunkową i nie wolno ich łowić w ogóle - dlatego nie ma ich w tabeli.
Na egzaminie
Te pytania często pojawiają się na egzaminie:
- Czy 15 kwietnia wolno łowić sandacza?
- Która z wymienionych ryb jest objęta ochroną od 1 stycznia do 30 kwietnia?
- Jest 20 kwietnia. Wędkarz łowi spinningiem i wyciąga szczupaka o długości 70 cm. Co powinien zrobić?
- Wędkarz złowił w kwietniu głowacicę o długości 75 cm i chce ją zabrać, bo przekracza wymiar. Czy wolno mu?
Najczęściej zadawane pytania
Czy 15 kwietnia wolno łowić sandacza?
Nie. W połowie kwietnia przypada środek okresu ochronnego sandacza, który trwa od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 9 ). W tym czasie samce sandacza budują gniazda na twardym dnie i agresywnie bronią złożonej ikry, przez co łatwo atakują przynęty.
Nawet po zakończeniu ochrony szczupaka z końcem kwietnia sandacz pozostaje chroniony jeszcze przez cały maj. Dopiero od 1 czerwca wolno go zatrzymać przy zachowaniu wymiaru ochronnego 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 14).
Jest 20 kwietnia. Wędkarz łowi spinningiem i wyciąga szczupaka o długości 70 cm. Co powinien zrobić?
Musi go niezwłocznie wypuścić z zachowaniem niezbędnej staranności (art. 9 ust. 1 ). Okres ochronny szczupaka trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia (§ 7 ust. 1 pkt 13 ), więc 20 kwietnia nie wolno zatrzymać żadnego osobnika, choćby znacznie przekraczał wymiar ochronny 45 cm (§ 6 ust. 1 pkt 18).
Niedopuszczalne jest także przetrzymywanie złowionego szczupaka w siatce do zdjęcia czy do końca zasiadki. Rybę najlepiej odhaczyć bezpośrednio w wodzie lub w podbieraku.
Wędkarz złowił w kwietniu głowacicę o długości 75 cm i chce ją zabrać, bo przekracza wymiar. Czy wolno mu?
Nie. Choć złowiona ryba przekracza krajowy wymiar ochronny wynoszący 70 cm (§ 6 ust. 1 pkt 4 ), w kwietniu trwa okres ochronny głowacicy - od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 3). Aby zatrzymanie ryby było legalne, spełnione muszą być oba warunki jednocześnie: ryba musi mieć wymagany wymiar i znajdować się poza okresem ochronnym (art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ).
Głowacica jest w polskich rzekach karpackich gatunkiem skrajnie nielicznym, utrzymywanym dzięki zarybieniom, dlatego wiele okręgów PZW wprowadza dla niej całoroczny zakaz zabierania (zasadę "no kill") lub podnosi wymiar ochronny .
Czy w kwietniu wolno łowić okonia na spinning lub żywca, skoro trwa okres ochronny szczupaka i sandacza?
W świetle przepisów ogólnopolskich - tak. Rozporządzenie nie ustanawia okresu ochronnego dla okonia i nie wprowadza wiosennego zakazu stosowania metody spinningowej ani żywca.
Ograniczenia takie bardzo często wprowadzają jednak uprawnieni do rybactwa w warunkach zezwolenia (art. 7 ust. 2a ). Część okręgów PZW zakazuje od 1 stycznia do 30 kwietnia spinningowania oraz połowu na żywą i martwą rybkę lub ogranicza maksymalną długość przynęt sztucznych, aby wyeliminować celowe nękanie trących się szczupaków i sandaczy .
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) .