Wymiar ochronny mówi, jak duża musi być ryba. Okres ochronny - kiedy wolno ją łowić. Limit połowu - ile sztuk możesz zatrzymać. To trzy niezależne ograniczenia i każde sprawdza się osobno. Na egzaminie często się je myli.
- Okres ochronny działa niezależnie od długości.
- Krajowy limit to 2 węgorze na dobę; pozostałe określa zezwolenie okręgu.
- Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego jest dniem ustawowo wolnym od pracy, okres skraca się o ten dzień (z wyjątkiem jesiotra ostronosego).
- Trzy ograniczenia sprawdza się osobno: spełnienie jednego nie zwalnia z pozostałych.
Wymiar ochronny: dolna granica długości ryby
Wymiary ochronne ustanawia § 6 ust. 1 . Wykaz obejmuje 25 pozycji - 23 gatunki ryb oraz raka błotnego i raka szlachetnego. Kilka przykładów: szczupak i sandacz po 45 cm, sum i głowacica po 70 cm, węgorz 50 cm, jaź i kleń po 25 cm, wzdręga i jelec po 15 cm.
Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej (§ 6 ust. 2 pkt 1 ). U raków - od wierzchołka rostrum do końca telsona. Zabrać wolno tylko rybę dłuższą od wymiaru. Krótszą oraz taką, która ma dokładnie tyle, ile wynosi wymiar, trzeba wypuścić.
Wykaz jest zamknięty. Płoć, leszcz i karp nie mają krajowego wymiaru ochronnego. Własny wymiar może im jednak nadać okręg.
Nad wodą: mierzysz od pyska do końca płetwy ogonowej, a nie do jej rozwidlenia. To nawet dwa centymetry różnicy - przy rybie tuż nad wymiarem albo tuż pod nim rozstrzygają, czy wolno ją zabrać.
Okres ochronny: kalendarz, nie centymetry
Okresy ochronne ustanawia § 7 ust. 1 tego samego rozporządzenia - 19 pozycji. Szczupak jest chroniony od 1 stycznia do 30 kwietnia, sandacz od 1 marca do 31 maja, sum od 1 stycznia do 31 maja, brzana od 1 stycznia do 30 czerwca, węgorz od 1 grudnia do 31 marca. Jesiotr ostronosy jest chroniony przez cały rok, od 1 stycznia do 31 grudnia.
Część gatunków ma okresy zróżnicowane terytorialnie. Pstrąg potokowy jest chroniony od 1 września do 31 stycznia w dorzeczu Wisły powyżej ujścia Sanu i w Sanie oraz w Odrze i Bystrzycy na wskazanych odcinkach, a w pozostałych wodach od 1 września do 31 grudnia. Łosoś i troć mają dodatkowo zakaz połowu w określone dni tygodnia poza samym okresem ochronnym.
Zapamiętaj też § 7 ust. 2: jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres skraca się o ten dzień. Wyjątkiem jest jesiotr ostronosy, chroniony bez przerwy. Jeżeli więc ochrona sandacza kończy się w niedzielę, to w tę niedzielę wolno go już łowić.
Limit połowu: ile sztuk wolno zabrać
Jedyny dobowy limit zapisany w rozporządzeniu dotyczy węgorza - do 2 sztuk (§ 2 ust. 3 ). Szczupak, sandacz, sum i pozostałe gatunki limitu krajowego nie mają.
Wszystkie inne limity - dobowe, tygodniowe, miesięczne i roczne - ustala w zezwoleniu uprawniony do rybactwa (art. 7 ust. 2a ).
Dobowy limit szczupaka wynosi 1 sztukę w okręgach Białystok, Częstochowa, Kielce, Radom, Rzeszów, Wrocław i Zamość, 2 sztuki w Kaliszu, Słupsku, Toruniu i Zielonej Górze; w okręgu Lublin obowiązuje 1 sztuka łącznie z sandaczem. Okręg Tarnobrzeg łączy szczupaka z sandaczem, sieją i boleniem we wspólnym limicie 2 sztuk, a na wodach krainy pstrąga i lipienia podnosi limit samego szczupaka do 3 sztuk. Dla lina: 2 sztuki w okręgach Chełm i Ciechanów, 4 w okręgu Biała Podlaska, 5 w okręgu Białystok.
Dwa poziomy przepisów: ochronny i gospodarczy
Rozporządzenie ustanawia wymiary ochronne - jednakowe w całym kraju. Uprawniony do rybactwa ustanawia w zezwoleniu wymiary gospodarcze i limity dla swojego obwodu (art. 7 ust. 2a ).
Obowiązują Cię oba naraz, a wiąże zawsze ostrzejszy. Okręg może podnieść dolną granicę, ale nie może jej obniżyć poniżej wymiaru krajowego. Może też ustanowić górną granicę, której przepis krajowy nie zna - chroni ona duże tarlaki:
| Zakres | Szczupak | Sandacz | Lin |
|---|---|---|---|
| Ogólnopolski (§ 6) | do 45 cm | do 45 cm | do 25 cm |
| Okręg Chełm | do 50 cm i od 80 cm | do 50 cm i od 80 cm | do 30 cm i od 50 cm |
| Okręg Ciechanów | do 55 cm i od 80 cm | do 55 cm i od 80 cm | do 30 cm |
| Okręg Biała Podlaska | do 50 cm i od 90 cm | do 50 cm i od 80 cm | - |
W tabeli są długości, przy których ryba jest chroniona. Zapis "do 50 cm i od 90 cm" znaczy, że zabrać wolno tylko rybę dłuższą niż 50 cm i krótszą niż 90 cm. Szczupak o długości 95 cm jest w okręgu Biała Podlaska chroniony, choć jest ponad dwukrotnie dłuższy niż krajowy wymiar 45 cm.
Nad wodą: w większości okręgów krajowe 45 cm dla szczupaka nie wystarcza. Obowiązujący Cię wymiar jest w zezwoleniu.
Trzy sprawdzenia, zawsze w tej samej kolejności
Zanim zarzucisz wędkę, i przy każdej złowionej rybie:
- Czy ten gatunek wolno teraz łowić? W okresie ochronnym nie łowisz go celowo, a złowiony przypadkiem wraca do wody od razu - niezależnie od długości.
- Czy ryba ma wymiar, który obowiązuje na tej wodzie? Sprawdź wymiar w zezwoleniu, a jeśli okręg go nie ustanowił - krajowy z § 6 . Rybę za małą wypuszczasz od razu.
- Czy nie przekraczasz limitu? Dobowego, a w części okręgów także tygodniowego lub rocznego.
Art. 8 ust. 1 zakazuje połowu ryb o wymiarach ochronnych, w okresie ochronnym oraz z naruszeniem limitu połowu - za ich złamanie grozi ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 200 zł. Wymiary, okresy i limity ustanowione tylko przez okręg są warunkami zezwolenia - za ich złamanie grozi grzywna albo nagana.
Na egzaminie
- Jaki jest wymiar ochronny szczupaka? - pytanie o wartość krajową, nie o Twój okręg.
- Jaki wymiar ochronny ma płoć? - poprawna odpowiedź brzmi: nie ma żadnego.
- Dla którego gatunku dobowy limit połowu wynika wprost z rozporządzenia? - węgorz, jedyny.
- Okres ochronny sandacza kończy się w niedzielę. Kiedy faktycznie się kończy? - w sobotę, na mocy § 7 ust. 2.
Pytania egzaminacyjne dotyczą przepisów krajowych.
Sprawdź w swoim okręgu
Przepisy okręgów odbiegają od krajowych bardziej, niż sugeruje wykaz z rozporządzenia:
- Sandacz. Spośród 39 okręgów, które ustanawiają wymiar dla całego okręgu, ani jeden nie zostawił krajowych 45 cm. Trzydzieści jeden podnosi go do 50 cm, trzy do 55, cztery do 60, a 27 dokłada jeszcze wymiar górny.
- Szczupak. Spośród 40 okręgów, które ustanawiają wymiar dla całego swojego terenu, żaden nie zostawił krajowych 45 cm. Trzydzieści trzy podnoszą wymiar do 50 cm, trzy do 55, cztery do 60, a 31 wprowadza wymiar górny, najczęściej 80 lub 90 cm. Krajowe 45 cm obowiązuje tylko na pojedynczych wodach, na przykład na wodach krainy pstrąga i lipienia w okręgach Tarnobrzeg i Zamość.
- Lin. Krajowe 25 cm utrzymuje 11 okręgów z 36; dwadzieścia dwa podnoszą wymiar do 30 cm, trzy do 35, a sześć dokłada wymiar górny.
- Węgorz. Krajowe 50 cm zostawiły trzy okręgi z 37 - Katowice, Krosno i Szczecin; trzydzieści trzy podniosły wymiar do 60 cm. Dobowy limit 2 sztuk obowiązuje mimo to wszędzie - jest krajowy, więc okręg może go tylko zaostrzyć.
Dla drapieżników wymiar krajowy obowiązuje już tylko wyjątkowo. Zanim zabierzesz rybę, sprawdź wymiar i limit w zezwoleniu na to łowisko.
Stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) oraz ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) . Wartości okręgowe za regulaminami i zezwoleniami okręgów PZW na 2026 r.