Ustawa o rybactwie śródlądowym dzieli przewinienia wędkarskie na trzy poziomy. Za brak dokumentów grozi grzywna albo nagana. Za rybę niewymiarową, połów w okresie ochronnym lub przekroczenie limitu - kara ograniczenia wolności albo grzywna nie niższa niż 200 zł. Za trucie, głuszenie i prąd - do 2 lat pozbawienia wolności.
- Brak karty, brak zezwolenia, niestosowanie się do jego warunków i nieprowadzenie wymaganego rejestru: grzywna albo nagana.
- Ryba niewymiarowa, połów w okresie ochronnym, przekroczony limit i połów więcej niż dwiema wędkami: ograniczenie wolności albo grzywna.
- Środki trujące, głuszenie, pole elektryczne, połów w obrębie ochronnym i nieuprawniony połów raka szlachetnego lub błotnego: do 2 lat pozbawienia wolności.
- Sąd może orzec nawiązkę w wysokości od pięciokrotnej do dwudziestokrotnej wartości przywłaszczonych ryb.
- Przepadek może objąć sprzęt, a sąd może orzec odebranie karty wędkarskiej.
Poziom pierwszy: dokumenty (art. 27a)
Karze grzywny albo karze nagany podlega ten, kto dokonując amatorskiego połowu ryb:
- nie posiada przy sobie karty wędkarskiej albo karty łowiectwa podwodnego, albo używa jej mimo sądowego orzeczenia o odebraniu;
- nie posiada zezwolenia, nie stosuje się do jego warunków bądź nie prowadzi rejestru amatorskiego połowu ryb, jeżeli zezwolenie do tego zobowiązuje;
- łowi z jednostki pływającej nieoznakowanej albo oznakowanej niezgodnie z przepisami;
- używa łodzi niespełniającej wymogów bezpieczeństwa żeglugi.
Zwróć uwagę na słowa "nie posiada przy sobie": łowienie z kartą zostawioną w domu jest wykroczeniem, tak samo jak łowienie bez karty.
Ten sam punkt obejmuje również nieprzestrzeganie warunków zezwolenia. Naruszeniem warunków zezwolenia jest na przykład przekroczenie limitu okręgowego, zabranie ryby poniżej wymiaru gospodarczego albo połów nocą tam, gdzie okręg go zabrania - także wtedy, gdy przepis krajowy o tym milczy.
Poziom drugi: ryby (art. 27b)
Karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 200 zł podlega ten, kto, dokonując połowu, narusza zakazy z art. 8 ust. 1 pkt 1-5 lub 11-13. Są to między innymi:
- połów ryb o wymiarach ochronnych,
- połów w okresie ochronnym,
- połów z naruszeniem limitu,
- połów w odległości mniejszej niż 50 m od budowli piętrzących wodę,
- połów więcej niż dwiema wędkami jednocześnie, a w przypadku ryb łososiowatych i lipieni - więcej niż jedną,
- podnoszenie i opuszczanie przynęty w sposób ciągły, poza łowieniem pod lodem.
Do tego samego poziomu należy niewykonanie nakazu z art. 9 ust. 1 : ryby złowione z naruszeniem zakazów, jeżeli są żywe, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności. Złowienie takiej ryby i niewypuszczenie jej to dwa osobne naruszenia.
Przepis obejmuje również zakaz wprowadzania do obrotu ryb pochodzących z amatorskiego połowu (art. 10 ust. 1 pkt 2 ). Sprzedaż złowionego szczupaka jest wykroczeniem, nawet jeśli złowiono go legalnie.
Nad wodą: dolna granica 200 zł dotyczy grzywny orzekanej przez sąd. Sąd może też orzec nawiązkę, przepadek sprzętu i odebranie karty - często dotkliwsze niż sama grzywna.
Poziom trzeci: przestępstwo (art. 27c)
Grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 podlega ten, kto:
- poławia raka szlachetnego lub błotnego, nie będąc do tego uprawnionym;
- narusza zakazy z art. 8 ust. 1 pkt 6-10 , czyli łowi przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego, środkami trującymi i odurzającymi, narzędziami kaleczącymi, materiałami wybuchowymi lub przez głuszenie ryb;
- przechowuje, przewozi lub wprowadza do obrotu ryby złowione z naruszeniem przepisów;
- łowi ryby i raki przez wyciąganie ich z nor lub narusza nory.
To przestępstwo, a nie wykroczenie: skazany trafia do rejestru skazanych, a wyrok podaje się do publicznej wiadomości na jego koszt.
Środki karne bolą bardziej niż grzywna
Przy wykroczeniach z art. 27a i 27b sąd może, a przy przestępstwie z art. 27c orzeka, dodatkowo:
- nawiązkę na rzecz uprawnionego do rybactwa w wysokości od pięciokrotnej do dwudziestokrotnej wartości przywłaszczonych ryb - liczoną od wartości ryb faktycznie zabranych. Przy kilku dużych szczupakach sięga tysięcy złotych; gdy nikt niczego nie zabrał, nie ma od czego jej liczyć;
- przepadek narzędzi połowowych i innych przedmiotów, które służyły do popełnienia wykroczenia. Przepadek może dotyczyć również przedmiotów niestanowiących własności sprawcy - pożyczony sprzęt kolegi przepada razem z Twoim;
- trwałe odebranie karty wędkarskiej albo, łagodniej, przekazanie jej do depozytu sądowego na okres nie krótszy niż 12 miesięcy, do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym.
O odebraniu karty sąd powiadamia właściwy organ wydający karty, czyli starostę. Żeby wrócić nad wodę, trzeba wtedy przejść całą procedurę od nowa - łącznie z egzaminem.
Kto kontroluje i co mu wolno
Strażnik Państwowej Straży Rybackiej może sprawdzić dokumenty uprawniające do połowu, masę i gatunki złowionych ryb oraz sprzęt, a także żądać wyjaśnień.
Przy uzasadnionym podejrzeniu wykroczenia lub przestępstwa może ponadto wylegitymować osobę podejrzaną, odebrać za pokwitowaniem ryby i sprzęt, zatrzymać za pokwitowaniem dokumenty - które wraz z wnioskiem o ukaranie przekazuje w terminie 7 dni do sądu - skontrolować środki transportu, a w skrajnym wypadku doprowadzić osobę na komisariat Policji.
Ustawa wymaga pokwitowania: sprzęt, ryby i dokumenty wolno odebrać tylko za pokwitowaniem.
Na egzaminie
- Czym jest karta wędkarska?
- Czy wędkarz może łowić ryby, posiadając jedynie kartę wędkarską, bez zezwolenia?
Pytania o kary zwykle dotyczą kwalifikacji czynu, a nie kwot: czy dane zachowanie to wykroczenie, czy przestępstwo, i czy wystarczy sam brak dokumentu. Zapamiętaj podział na trzy artykuły.
Sprawdź w swoim okręgu
Kary są takie same w całej Polsce - okręg nie ustanawia własnych. Ustanawia za to warunki, których złamanie jest wykroczeniem z art. 27a ust. 1 : limity, wymiary gospodarcze, godziny połowu, zakazy dla konkretnych łowisk. Dlatego to samo zachowanie - na przykład zabranie szczupaka o długości 48 cm - jest legalne tam, gdzie obowiązuje wymiar krajowy 45 cm, a jest wykroczeniem w okręgu, który podniósł wymiar do 50 cm.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) .