Kary za brak karty wędkarskiej i łamanie przepisów

Ustawa o rybactwie śródlądowym dzieli przewinienia wędkarskie na trzy poziomy. Za brak dokumentów grozi grzywna albo nagana. Za rybę niewymiarową, połów w okresie ochronnym lub przekroczenie limitu — kara ograniczenia wolności albo grzywna nie niższa niż 200 zł. Za trucie, głuszenie i prąd — do 2 lat pozbawienia wolności.

Do każdej z tych kar sąd może dołożyć nawiązkę w wysokości od pięciokrotnej do dwudziestokrotnej wartości zabranych ryb, przepadek sprzętu i odebranie karty wędkarskiej.

Poziom pierwszy: dokumenty (art. 27a)

Karze grzywny albo karze nagany podlega ten, kto dokonując amatorskiego połowu ryb:

• nie posiada przy sobie karty wędkarskiej albo karty łowiectwa podwodnego, albo używa jej mimo sądowego orzeczenia o odebraniu (pkt 2 lit. a);
• nie posiada zezwolenia, nie stosuje się do jego warunków bądź nie prowadzi rejestru amatorskiego połowu ryb, jeżeli zezwolenie do tego zobowiązuje (pkt 2 lit. b);
• łowi z jednostki pływającej nieoznakowanej albo oznakowanej niezgodnie z przepisami (pkt 6);
• używa łodzi niespełniającej wymogów bezpieczeństwa żeglugi (pkt 7).

Zwróć uwagę na sformułowanie „nie posiada przy sobie”. Karta zostawiona w domu jest wykroczeniem dokładnie tak samo jak jej brak.

W tym samym punkcie mieści się rzecz, o której wędkarze zapominają najczęściej: nieprzestrzeganie warunków zezwolenia. Przekroczony limit okręgowy, ryba poniżej wymiaru gospodarczego, połów w porze nocnej tam, gdzie okręg tego zabrania — wszystko to jest naruszeniem warunków zezwolenia, nawet jeśli przepis krajowy nic o tym nie mówi.

Poziom drugi: ryby (art. 27b)

Karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 200 zł podlega ten, kto dokonując połowu narusza zakazy z art. 8 ust. 1 pkt 1–5 lub 11–13. Są to między innymi:

• połów ryb o wymiarach ochronnych (pkt 2),
• połów w okresie ochronnym (pkt 3),
• połów z naruszeniem limitu (pkt 3a),
• połów w odległości mniejszej niż 50 m od budowli piętrzących wodę (pkt 4),
• połów więcej niż dwiema wędkami jednocześnie, a w przypadku ryb łososiowatych i lipieni — więcej niż jedną (pkt 11),
• podnoszenie i opuszczanie przynęty w sposób ciągły, poza łowieniem pod lodem (pkt 12 lit. c).

Do tego samego poziomu należy niewykonanie nakazu z art. 9 ust. 1: ryby złowione z naruszeniem zakazów, jeżeli są żywe, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności. Sam połów i niewypuszczenie ryby to dwa odrębne naruszenia wymienione w osobnych punktach art. 27b ust. 1; o kwalifikacji czynu i o karze rozstrzyga sąd w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Tu mieści się również zakaz wprowadzania do obrotu ryb pochodzących z amatorskiego połowu (art. 10 ust. 1 pkt 2 [1]). Sprzedaż złowionego szczupaka jest wykroczeniem niezależnie od tego, że sam połów był legalny.

Nad wodą: dolna granica 200 zł dotyczy grzywny orzekanej przez sąd. O dalszych środkach — nawiązce, przepadku sprzętu, odebraniu karty — również rozstrzyga sąd, a bywają one dotkliwsze niż sama kwota.

Poziom trzeci: przestępstwo (art. 27c)

Grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 podlega ten, kto:

• poławia raka szlachetnego lub błotnego, nie będąc do tego uprawnionym (pkt 1);
• narusza zakazy z art. 8 ust. 1 pkt 6–10, czyli łowi przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego, środkami trującymi i odurzającymi, narzędziami kaleczącymi, materiałami wybuchowymi lub przez głuszenie ryb;
• przechowuje, przewozi lub wprowadza do obrotu ryby złowione z naruszeniem przepisów (art. 10 ust. 1 pkt 1 [1]);
• łowi ryby i raki przez wyciąganie ich z nor lub narusza nory (art. 11).

To już nie wykroczenie, lecz przestępstwo — z wpisem do rejestru skazanych i obowiązkowym podaniem wyroku do publicznej wiadomości na koszt skazanego.

Środki karne bolą bardziej niż grzywna

Przy wykroczeniach z art. 27a i 27b sąd może, a przy przestępstwie z art. 27c orzeka, dodatkowo:

• nawiązkę na rzecz uprawnionego do rybactwa w wysokości od pięciokrotnej do dwudziestokrotnej wartości przywłaszczonych ryb — liczoną od wartości ryb faktycznie przywłaszczonych, więc przy kilku dużych szczupakach idzie w tysiące złotych, a tam, gdzie nikt niczego nie zabrał, nie ma od czego jej liczyć;
• przepadek narzędzi połowowych i innych przedmiotów, które służyły do popełnienia wykroczenia. Przepadek może dotyczyć również przedmiotów niestanowiących własności sprawcy — pożyczony sprzęt kolegi przepada razem z Twoim;
• trwałe odebranie karty wędkarskiej albo — to druga, łagodniejsza możliwość — przekazanie jej do depozytu sądowego na okres nie krótszy niż 12 miesięcy, do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym.

O odebraniu karty sąd powiadamia starostę, który ją wydał. Powrót nad wodę wymaga wtedy przejścia całej ścieżki od nowa — łącznie z egzaminem.

Kto kontroluje i co mu wolno

Strażnik Państwowej Straży Rybackiej jest uprawniony do kontroli dokumentów uprawniających do połowu, kontroli masy i gatunków złowionych ryb oraz przedmiotów służących do połowu, a także do żądania wyjaśnień (art. 23 pkt 1, 2 i 4 [1]).

Przy uzasadnionym podejrzeniu wykroczenia lub przestępstwa może ponadto wylegitymować osobę podejrzaną, odebrać za pokwitowaniem ryby i sprzęt, zatrzymać za pokwitowaniem dokumenty — które wraz z wnioskiem o ukaranie przekazuje w terminie 7 dni do sądu — skontrolować środki transportu, a w skrajnym wypadku doprowadzić osobę na komisariat Policji.

Kluczowe słowo brzmi „za pokwitowaniem”. Odebranie sprzętu, ryb czy dokumentów bez pokwitowania nie jest czynnością przewidzianą ustawą.

Na egzaminie

• Czym jest karta wędkarska?
• Czy wędkarz może łowić ryby posiadając jedynie kartę wędkarską, bez zezwolenia?

Pytania o kary rzadko dotyczą kwot — dotyczą tego, co jest czym: czy dane zachowanie to wykroczenie, czy przestępstwo, i czy wystarczy sam brak dokumentu. Zapamiętaj podział na trzy artykuły, a nie taryfikator.

Sprawdź w swoim okręgu

Sankcje są w całości ogólnopolskie — okręg nie ustanawia własnych kar. Okręg ustanawia natomiast warunki, których naruszenie staje się wykroczeniem z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b: limity, wymiary gospodarcze, godziny połowu, zakazy dla konkretnych łowisk. Dlatego to samo zachowanie — na przykład zabranie szczupaka o długości 48 cm — jest legalne tam, gdzie obowiązuje wymiar krajowy 45 cm, a jest wykroczeniem w okręgu, który podniósł wymiar do 50 cm.

Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) [1].