Film z YouTube załaduje się dopiero po kliknięciu. Wolisz czytać? Cała lekcja jest też niżej jako tekst, a pytania na końcu lekcji znajdziesz w filmie.
Kupujesz zezwolenie w okręgu PZW. Ale kto właściwie ustala zasady, według których łowisz na tej rzece? I kto decyduje, ile ryb się do niej wpuści? Dziś zajrzymy za kulisy - i zobaczysz, że to wszystko układa się w prosty, sensowny system.
Skąd się biorą przepisy
Ustawy i rozporządzenia
Najpierw: skąd w ogóle biorą się przepisy wędkarskie. Podstawą jest ustawa o rybactwie śródlądowym, a minister wydaje do niej rozporządzenie z wymiarami, okresami ochronnymi i zasadami połowu. Do tego dochodzą przepisy o ochronie przyrody z listą gatunków chronionych i ustawa o ochronie zwierząt, która każe traktować ryby humanitarnie. Są też przepisy o gatunkach obcych - z polską i unijną listą gatunków inwazyjnych.
ustawa o rybactwie śródlądowym
rozporządzenie: wymiary, okresy, połów
przyroda: gatunki chronione
zwierzęta: humanitarne traktowanie
gatunki obce: listy inwazyjnych
Gospodarz może zaostrzyć
Do tego dochodzi gospodarz wody. W zezwoleniu i regulaminie może przepisy krajowe zaostrzyć - podnieść wymiar, wydłużyć okres ochronny, wprowadzić limit - ale nigdy złagodzić. Dopiero to wszystko razem tworzy zasady, które obowiązują Cię nad konkretną wodą.
gospodarz: zezwolenie i regulamin
może zaostrzyć, nie złagodzić
razem = zasady na Twojej wodzie
Zapamiętaj: Ustawy + rozporządzenia + zezwolenie = Twoje zasady
Wody i obwody rybackie
Obwód rybacki
Teraz zajmijmy się wodą. Publiczne wody płynące - rzeki, kanały, a także jeziora i zbiorniki, przez które płynie woda - dzieli się na obwody rybackie. Obwody ustanawia wojewoda, w drodze aktu prawa miejscowego. W jednym obwodzie uprawniony do rybactwa może być tylko jeden podmiot. To on odpowiada za ryby w całym obwodzie.
wody płynące → obwody rybackie
obwody ustanawia wojewoda
1 obwód = 1 uprawniony do rybactwa
Kto dostaje obwód
Obwody na wodach Skarbu Państwa oddają w użytkowanie Wody Polskie - a dokładnie dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Robi to w konkursie ofert, za opłatą roczną i na co najmniej dziesięć lat. Warunek: pozytywnie zaopiniowany operat rybacki, o którym powiem za chwilę. Kto wygra konkurs, staje się uprawnionym do rybactwa: zarybia wodę, wydaje zezwolenia i ustala ich warunki.
Wody Polskie: konkurs ofert
opłata roczna, min. 10 lat
warunek: operat z pozytywną opinią
Stawy i wody stojące
Inaczej jest z wodami stojącymi i stawami rybnymi. Tam uprawniony jest właściciel albo posiadacz gruntu pod wodą. Dlatego zezwolenie musisz kupić u tego, kto jest uprawniony na danej wodzie - najczęściej w okręgu PZW, ale czasem w gospodarstwie rybackim albo u właściciela stawu.
wody stojące, stawy - właściciel gruntu
zezwolenie - od uprawnionego na tej wodzie
Obręby w obwodzie
W obwodzie mogą być wydzielone miejsca o szczególnych zasadach. Obręby ochronne, na przykład przy tarliskach i przepławkach, ustanawia zarząd województwa uchwałą - i obowiązuje w nich zakaz połowu. Obręby hodowlane, w miejscach szczególnie przydatnych do chowu ryb, ustanawia marszałek województwa. Wstęp do obrębu hodowlanego wymaga uzgodnienia z uprawnionym do rybactwa.
obręb ochronny - zarząd województwa
obręb hodowlany - marszałek województwa
do obrębu hodowlanego - tylko za uzgodnieniem
Polski Związek Wędkarski
Koło, okręg, Zarząd Główny
Polski Związek Wędkarski to dobrowolne, samorządne stowarzyszenie miłośników wędkarstwa. Działa w całej Polsce, a jego strukturę tworzą okręgi i koła. Ty należysz do koła, koło - do okręgu, a całym związkiem między zjazdami kieruje Zarząd Główny, wybierany przez Krajowy Zjazd Delegatów.
stowarzyszenie, cała Polska
koło → okręg → Zarząd Główny
Zarząd Główny wybiera Krajowy Zjazd Delegatów
Co robi okręg, a co koło
Okręg to zwykle gospodarz wód w Twojej okolicy. Zawiera umowy o rybackie użytkowanie obwodów, prowadzi gospodarkę rybacką, zarybia i wydaje zezwolenia - dlatego regulaminy i wymiary różnią się między okręgami. Koło jest Ci najbliżej: tam zapisujesz się do związku i płacisz składkę, a przy kole albo okręgu zdajesz egzamin. Komisję egzaminacyjną może powołać tylko organizacja społeczna, która działa na rzecz ochrony ryb i wędkarstwa.
okręg: obwody, zarybienia, zezwolenia
koło: członkostwo, składka, egzamin
regulaminy różnią się między okręgami
Operat rybacki
Plan na dziesięć lat
Operat rybacki to plan gospodarowania obwodem. Sporządza go uprawniony do rybactwa, raz na dziesięć lat, w formie opisowej i graficznej. Zawiera dane uprawnionego i obwodu oraz zasady prowadzenia gospodarki rybackiej. Zanim zacznie obowiązywać, musi dostać pozytywną opinię uprawnionej jednostki - bez niej obwodu się nie dostanie.
sporządza uprawniony do rybactwa
raz na 10 lat
opis + część graficzna
wymaga pozytywnej opinii
Obwód zasadniczy i uzupełniający
Operat dzieli obwód na dwie części. Zasadniczy obwód rybacki to wody niezbędne do prowadzenia gospodarki - jeziora, zbiorniki, rzeki i kanały. Uzupełniający to dopływy, na których uprawniony okresowo odławia tarlaki, zarybia i prowadzi zabiegi ochronne.
Uprawniony do rybactwa ma obowiązek prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką. Ustawa mówi wprost, co to znaczy. Trzeba korzystać z możliwości produkcyjnych wód zgodnie z operatem, nie szkodząc innym uprawnionym w tym samym dorzeczu. I utrzymać zasoby ryb w równowadze biologicznej - tak, żeby mogli z nich korzystać także przyszli uprawnieni. Mówiąc prościej: gospodarować tak, żeby ryb nie ubywało.
zgodnie z operatem
bez szkody dla sąsiadów w dorzeczu
równowaga biologiczna
ryby także dla następnych
Zapamiętaj: Racjonalnie = tak, żeby ryb nie ubywało
Kto to sprawdza
Czy uprawniony wywiązuje się z tego obowiązku, ocenia marszałek województwa. Robi to co najmniej raz na pięć lat, na podstawie operatu, dokumentacji gospodarki rybackiej i programu ochrony i odbudowy zasobów ryb.
ocena: marszałek województwa
co najmniej raz na 5 lat
Zarybienia
Zarybiać wody może uprawniony do rybactwa, a w porozumieniu z nim także instytuty badawcze, uczelnie czy organizacje społeczne, w ramach programów ochrony ryb. Zarybienia nie mogą zmniejszać różnorodności biologicznej. Dlatego jednostronne zarybianie jednym gatunkiem szkodzi wodzie, a wpuszczanie ryb na własną rękę jest niedopuszczalne.
zarybia uprawniony (i partnerzy za porozumieniem)
różnorodność nie może zmaleć
wpuszczanie ryb na własną rękę - nie
Zakaz: Nie wolno wpuszczać ryb do wody na własną rękę
Twój rejestr ma znaczenie
I tu wracasz Ty. Uprawniony musi rzetelnie dokumentować gospodarkę rybacką, a Twoje wpisy w rejestrze połowów pokazują, co i ile znika z łowiska. Na tej podstawie planuje się zarybienia i limity. Rzetelny rejestr to więc nie formalność, tylko Twój wkład w lepsze łowisko.
rejestr → zarybienia i limity
rzetelny wpis = lepsze łowisko
Kto czym się zajmuje
Mapa urzędów
Na koniec mapa, która porządkuje całą lekcję. Minister właściwy do spraw rybołówstwa wydaje rozporządzenie z wymiarami i okresami ochronnymi. Wojewoda ustanawia obwody rybackie, a Państwowa Straż Rybacka podlega bezpośrednio jemu. Zarząd województwa ustanawia obręby ochronne, a marszałek ocenia gospodarkę rybacką. Starosta wydaje kartę wędkarską, a rada powiatu, na jego wniosek, tworzy Społeczną Straż Rybacką. Wody Polskie oddają obwody w użytkowanie, a uprawniony do rybactwa sporządza operat, zarybia i wydaje zezwolenia.
minister - wymiary i okresy
wojewoda - obwody, PSR
zarząd województwa - obręby ochronne
marszałek - ocena gospodarki
starosta - karta; rada powiatu - SSR
Wody Polskie - obwody w użytkowanie
uprawniony - operat, zarybienia, zezwolenia
Podsumowanie
Podsumujmy. Wody płynące dzieli się na obwody, które Wody Polskie oddają w użytkowanie na co najmniej dziesięć lat. Uprawniony do rybactwa - najczęściej okręg PZW - sporządza operat raz na dziesięć lat i prowadzi racjonalną gospodarkę, czyli dba, żeby ryb nie ubywało. A Twój rzetelny rejestr pomaga mu w tym bardziej, niż myślisz.