Film z YouTube załaduje się dopiero po kliknięciu. Wolisz czytać? Cała lekcja jest też niżej jako tekst, a pytania na końcu lekcji znajdziesz w filmie.
Te dwie ryby wyglądają prawie tak samo. Jedną możesz zabrać w każdym rozmiarze, drugą - dopiero od piętnastu centymetrów. Która jest która? Pod koniec tej lekcji odpowiesz w sekundę.
Trzy grupy ryb
Łowne, chronione, obce
Przy każdej złowionej rybie najpierw ustalasz, do której z trzech grup należy. Ryby łowne wolno łowić, choć wiele z nich wolno zabrać dopiero od określonej długości i nie przez cały rok. Ryb i raków pod ochroną nie wolno łowić wcale. Przypadkowo złowione musisz od razu wypuścić. A gatunki obce, które szkodzą naszym rybom, po złowieniu nie wracają do wody.
łowne - wolno łowić
pod ochroną - musisz wypuścić
obce - nie wolno wypuścić
Drapieżniki
Wśród ryb, które najczęściej trafiają na haczyk, są drapieżniki i ryby spokojnego żeru. Drapieżniki - szczupak, okoń, sandacz, sum i boleń - polują na inne ryby. Do drapieżników należy też węgorz o wężowatym ciele, który żeruje głównie nocą przy dnie.
polują na inne ryby
SzczupakOkońSandaczSumBoleńWęgorz
Ryby spokojnego żeru
Ryby spokojnego żeru - płoć, leszcz, karp, karaś, lin i krąp - zbierają z dna larwy owadów, robaki i drobne ślimaki. Część z nich zjada też rośliny.
larwy, robaki, ślimaki, rośliny
PłoćLeszczKarpKaraśLinKrąp
Pięć cech, po których poznasz rybę
1. Wąsiki
Zacznij od wąsików - widać je od razu i łatwo je policzyć. Jeden wąsik na podbródku ma miętus. Dwa krótkie w kącikach pyska - lin. Cztery - karp i brzana. Sześć - sum: dwa bardzo długie nad pyskiem i cztery krótkie pod spodem. Osiem mają obce sumiki, a dziesięć - chroniony piskorz. Karpia od karasia odróżnisz więc w sekundę. Karp ma cztery wąsiki, karaś - żadnego.
1 - miętus
2 - lin
4 - karp, brzana
6 - sum
8 - sumiki (obce)
10 - piskorz (chroniony)
MiętusLinKarpBrzanaSumSumikPiskorzKaraś
2. Płetwy grzbietowe
Druga cecha to płetwy grzbietowe. Okoń i sandacz mają dwie oddzielne, jazgarz - jedną ciągłą. Szczupak ma jedną, przesuniętą daleko do tyłu.
okoń, sandacz - dwie
jazgarz - jedna ciągła
szczupak - jedna, daleko z tyłu
OkońSandaczJazgarzSzczupak
Płetwa tłuszczowa
Mała, mięsista płetwa bez promieni tuż przed ogonem to płetwa tłuszczowa. Mają ją pstrąg, troć, łosoś, lipień, sieja i sielawa, a także obce sumiki.
Trzecia cecha - pysk. Skierowany ku górze mają wzdręga i ukleja, dolny - brzana. Długi, płaski, kaczy pysk pełen zębów to szczupak.
pysk ku górze - wzdręga, ukleja
pysk dolny - brzana
kaczy pysk, zęby - szczupak
WzdręgaUklejaBrzanaSzczupak
4. Łuski
Czwarta cecha - łuski. Kleń ma duże łuski z ciemnym obrzeżeniem, które tworzy siatkę, a jaź - drobne. Sum nie ma łusek wcale.
łuski w siatkę - kleń
drobne łuski - jaź
bez łusek - sum
KleńJaźSum
5. Oko i płetwy
Piąta cecha - kolor oka i płetw. Płoć ma czerwone oko. Wzdręga ma złocisto-pomarańczowe oko i jaskrawoczerwone płetwy.
czerwone oko - płoć
złote oko, czerwone płetwy - wzdręga
PłoćWzdręga
Pary, które najłatwiej pomylić
Płoć i wzdręga
Wracamy do pytania z początku. Płoć ma czerwone oko, a jej płetwa grzbietowa zaczyna się nad płetwami brzusznymi. Wzdręga ma złote oko i pysk skierowany ku górze, a płetwę grzbietową ma za płetwami brzusznymi. Wzdręga ma wymiar piętnastu centymetrów, płoć nie ma wymiaru krajowego. Część okręgów ustala jednak dla płoci własny wymiar. Sprawdź go w zezwoleniu.
płoć: czerwone oko, płetwa nad brzusznymi
wzdręga: złote oko, pysk ku górze
wzdręga - 15 cm, płoć - brak krajowego
Regulamin PZW: własny wymiar płoci w części okręgów
PłoćWzdręga
Jaź, kleń i jelec
Jaź ma drobne łuski i mały pysk. Kleń - duże łuski w siatkę i szeroką głowę. Jelec jest smukły, a jego płetwa odbytowa jest wklęsła. To ważne, bo jaź i kleń mają wymiar dwudziestu pięciu centymetrów, a jelec - piętnastu.
jaź: drobne łuski - 25 cm
kleń: łuski w siatkę - 25 cm
jelec: smukły, wklęsła odbytowa - 15 cm
JaźKleńJelec
Okoń, sandacz i jazgarz
Jazgarz ma jedną ciągłą płetwę grzbietową. Sandacz ma kły i przerywane pręgi, a okoń - ciągłe pręgi i czarną plamę na pierwszej płetwie grzbietowej. Spośród tej trójki tylko sandacz ma wymiar i okres ochronny.
jazgarz: jedna ciągła płetwa
sandacz: kły, przerywane pręgi
okoń: czarna plama na płetwie
OkońSandaczJazgarz
Karaś pospolity i srebrzysty
Karaś pospolity jest złocistobrązowy, a górna krawędź jego płetwy grzbietowej jest wypukła. Karaś srebrzysty jest szary, a ta krawędź jest wklęsła. To dwa różne gatunki o podobnej sylwetce.
pospolity: złocisty, krawędź wypukła
srebrzysty: szary, krawędź wklęsła
Karaś pospolityKaraś srebrzysty
Leszcz i krąp
Młody leszcz łatwo udaje krąpia. Leszcz ma oko mniejsze niż długość pyska i szare nasady płetw. Krąp ma oko większe, a nasady płetw czerwonawe.
leszcz: małe oko, szare nasady płetw
krąp: duże oko, czerwonawe nasady
LeszczKrąp
Sieja i sielawa
Sieja ma pysk lekko dolny, a sielawa - górny albo końcowy. Warto to wiedzieć, bo sieja ma wymiar trzydziestu pięciu centymetrów, a sielawa - osiemnastu.
sieja: pysk lekko dolny - 35 cm
sielawa: pysk górny - 18 cm
SiejaSielawa
Sum i sumik
Sum ma sześć wąsików i jest bardzo duży. Sumik jest mały i krępy, a wąsików ma osiem. Ta różnica decyduje o wszystkim. Sum jest rybą łowną, a obcych sumików - karłowatego i czarnego - nie wolno wypuścić. I jeszcze jedna rada: kształt ciała zawodzi najczęściej, zwłaszcza u młodych ryb. Zawsze potwierdzaj gatunek drugą cechą - okiem, płetwą albo wąsikami.
sum: 6 wąsików - łowny
sumik: 8 wąsików - nie wolno wypuścić
Uwaga, pułapka: Potwierdzaj gatunek drugą cechą
SumSumik karłowaty
Małe ryby pod ochroną
Niepozorne, ale chronione
Wśród gatunków chronionych przeważają małe, niepozorne ryby, które możesz złowić przypadkiem. Różanka jest mała i wysoka, z opalizującym zielononiebieskim paskiem na tylnej części ciała. Piskorz jest długi jak węgorz, ma trzy ciemne pasy wzdłuż boku i dziesięć wąsików. Koza jest żółtawa, z rzędem dużych ciemnych plam i ruchomym kolcem pod okiem. Śliz jest do niej podobny, ale marmurkowy i bez kolca.
różanka: zielononiebieski pasek
piskorz: 3 pasy, 10 wąsików
koza: plamy, kolec pod okiem
śliz: marmurkowy, bez kolca
Zakaz: Nie wolno łowić - przypadkiem złowione od razu wypuść
RóżankaPiskorzKozaŚliz
Gdy nie masz pewności
Rybę, której nie umiesz rozpoznać, wypuść. Wypuszczając rybę, którą mógłbyś zabrać, niczego nie łamiesz. Zabierając rybę chronioną albo za małą - łamiesz przepisy. Wyjątkiem są gatunki obce. Jeśli na pewno złowiłeś babkę byczą, czebaczka amurskiego czy trawiankę, nie wolno jej wypuścić. Ale jeśli nie masz pewności, czy to gatunek obcy, czy chroniony - nie zabijaj.
nie wiesz - wypuść
na pewno obcy - nie wolno wypuścić
obcy czy chroniony? - nie zabijaj
Babka byczaCzebaczek amurskiTrawianka
Podsumowanie
Podsumujmy. Najpierw grupa: łowna, chroniona czy obca. Potem pięć cech - wąsiki, płetwy, pysk, łuski i oko. Gatunek zawsze potwierdzasz drugą cechą. A rybę, której nie znasz, wypuść. Z każdą złowioną rybą będzie Ci szło coraz łatwiej.