Koza złotawa Sabanejewia aurata
| Status ochrony | LC (IUCN) |
| (W Polsce **ochrona ścisła** — wszystkie piskorzowate) | |
| Kraina ryb | Kraina brzany |
| Długość życia | 4 lata |
| Typowy rozmiar | 5–8 cm |
| Maks. rozmiar | 10 cm |
Niewielka ryba denna o złocistym ubarwieniu z rzędami dużych brązowych plam, występująca w czystych, szybko płynących rzekach. W Polsce objęta ścisłą ochroną gatunkową.
Rodzina: piskorzowate (Cobitidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)
Ciało wydłużone, bocznie spłaszczone, żółto-złociste, z rzędami dużych brązowych plam (12–13 na grzbiecie i 9–18 po bokach). Między plamami gęste, drobne ciemne plamkowanie. Głowa mała, otwór gębowy dolny, otoczony sześcioma wąsikami (3 pary). Pod każdym okiem silny, dwudzielny kolec, grubszy niż u kozy pospolitej. Na wewnętrznej stronie drugiego promienia płetw piersiowych płytka Canestriniego. Za płetwą grzbietową kil skórny. U nasady płetwy ogonowej dwie wyraźne ciemne plamy. Płetwy lekko zaokrąglone, ogonowa prawie równo ścięta.
Od Kozy pospolitej: mniejsza, jaskrawiej ubarwiona, z grubszym kolcem pod okiem i wyraźnymi ciemnymi plamami u nasady ogona.
Fauna denna: detrytus, glony, larwy muchówek, mięczaki, drobne skorupiaki.
Czyste, szybko płynące rzeki w górnym i środkowym biegu. Preferuje wody płytkie o kamienistym, piaszczystym lub mulisto-piaszczystym dnie.
Ryba denna, aktywna nocą. Dzień spędza w ukryciu pod kamieniami lub w zagłębieniach dna. Prowadzi skryty tryb życia. Młode przebywają przy brzegu, dorosłe — przy dnie w głębszych partiach.
Kwiecień–lipiec. Tarło porcyjne — jaja składane na słabo porośnięte, kamieniste dno. Samica składa od 500 do kilku tysięcy małych, jasnożółtych lub pomarańczowych jaj. Rozwój trwa 4–6 dni. Dojrzałość płciowa: 1–2 rok życia.
Gatunek objęty ochroną ścisłą. Nie wolno go celowo łowić ani zatrzymywać.
Koza złotawa (Sabanejewia aurata): zakaz umyślnego połowu, zabijania i przetrzymywania obowiązuje w całej Polsce, niezależnie od regulaminu okręgu. Przypadkowo złowionego osobnika niezwłocznie wypuść do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności.
Podstawa: § 6 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2022 poz. 2380); art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym.