Koza Cobitis taenia
| Status ochrony | LC (IUCN) |
| (W Polsce ochrona częściowa od 2014) | |
| Kraina ryb | Kraina brzany / kraina leszcza |
| Typowy rozmiar | 10 cm |
| Maks. rozmiar | 13.5 cm |
Mała ryba denna z rodziny koziowatych, objęta w Polsce ochroną częściową. Charakterystyczny ruchomy kolec pod okiem.
Rodzina: koziowate (Cobitidae); Rząd: karpiokształtne (Cypriniformes)
Mała ryba o wydłużonym, węgorzowatym ciele, bocznie spłaszczona. Sześć krótkich wąsików wokół małego, półdolnego otworu gębowego. Pod każdym okiem ruchomy, rozdwojony kolec — stąd nazwa 'koza'. Ciało jasnożółtawe, z rzędem dużych ciemnych plam wzdłuż linii środkowej boku oraz dodatkowym rzędem mniejszych plam wzdłuż grzbietu. Mała płetwa ogonowa, pojedyncza mała płetwa grzbietowa osadzona pośrodku ciała.
Od Śliza: pod okiem ruchomy, rozdwojony kolec (Śliz — brak); plamy na bokach regularne, prostokątne (Śliz — marmurkowate).
Bezkręgowce denne: larwy owadów, mięczaki, robaki.
Rzeki, stawy, jeziora o piaszczystym lub kamienistym dnie. Cała Polska poza górami. Występuje w strumieniach i rzekach.
Przydenna. Zagrzebuje się w podłożu. Pęcherz pławny szczątkowy — pływa ruchem wężowatym.
Maj–czerwiec, temperatura 16–20 °C, tarło na podłożu piaszczystym.
Sykałka, sykawka, sykit, sikacz, piaskownica, junyk, kolinka, kowbeń, szczypawka, węgorka, kózka
Gatunek objęty ochroną częściową. Nie wolno go celowo łowić ani zatrzymywać.
Koza (Cobitis taenia): zakaz umyślnego połowu, zabijania i przetrzymywania obowiązuje w całej Polsce, niezależnie od regulaminu okręgu. Przypadkowo złowionego osobnika niezwłocznie wypuść do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności.
Podstawa: § 6 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2022 poz. 2380); art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym.