Jak zdać egzamin na kartę wędkarską - krok po kroku

Krok 1. Sprawdź, czy egzamin jest Ci w ogóle potrzebny

Kartę wędkarską wydaje się osobie, która ukończyła 14 lat (art. 7 ust. 6 [1]). Kartę łowiectwa podwodnego - osobie pełnoletniej.

Z obowiązku posiadania karty zwolnione są osoby do lat 14, ale mogą łowić wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej, która kartę ma (art. 7 ust. 3 [1]). Zwolnieni są także cudzoziemcy czasowo przebywający w Polsce, jeżeli mają zezwolenie uprawnionego do rybactwa, oraz osoby łowiące w obiektach przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb za zgodą gospodarza (art. 7 ust. 4 [1]).

Z samego egzaminu zwolnione są osoby z wykształceniem średnim, średnim branżowym lub wyższym z zakresu rybactwa (art. 7 ust. 5 [1]). Taka osoba idzie do starosty od razu, bez zaświadczenia o zdanym egzaminie.

Nad wodą: zwolnienie z karty nie jest zwolnieniem z zezwolenia. Dziesięciolatek łowiący pod opieką i cudzoziemiec na urlopie muszą mieć zezwolenie uprawnionego do rybactwa tak samo jak każdy inny wędkarz.

Krok 2. Naucz się tego, co obejmuje egzamin

Egzamin sprawdza znajomość zasad i warunków ochrony i połowu ryb. Zwykle pytania dotyczą czterech obszarów:

• przepisy i dokumenty - kto wydaje kartę, czym jest zezwolenie, kiedy prowadzi się rejestr;
• ochrona ryb - wymiary ochronne, okresy ochronne, limity połowu, obręby ochronne;
• sprzęt i metody - dozwolone zestawy, liczba haczyków, zakazy;
• rozpoznawanie gatunków i biologia - odróżnianie podobnych ryb, tarło, gatunki obce i inwazyjne.

Najtrudniejsze bywają rozpoznawanie ryb i wymiary ochronne: tu trzeba pamiętać konkretne liczby i cechy, a nie ogólną zasadę.

Krok 3. Zapisz się na egzamin

Komisję egzaminacyjną powołuje organizacja społeczna, której statutowym celem jest działanie na rzecz ochrony ryb oraz rozwoju amatorskiego połowu ryb (art. 7 ust. 7a [1], § 4 [2]). W całej Polsce jest to praktycznie zawsze Polski Związek Wędkarski.

Egzaminy organizują koła i biura okręgów PZW, najczęściej w stałych terminach. Za przeprowadzenie egzaminu organizacja może pobrać opłatę pokrywającą jego koszty (art. 7 [1]) - jest to opłata odrębna od 10 zł płaconych staroście.

Terminu egzaminu szukaj na stronie okręgu PZW właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania, nie tego, w którym planujesz łowić.

Krok 4. Zdaj egzamin i odbierz zaświadczenie

Formę egzaminu, jego szczegółowy zakres oraz kryteria zaliczenia określa regulamin komisji. Egzamin może mieć formę testu pisemnego, ale regulaminy dopuszczają również formę ustną. Pozytywny wynik potwierdza zaświadczenie komisji. Dołącza się je do wniosku - bez niego starosta nie wyda karty.

Członkiem komisji może być wyłącznie osoba, która ma wiedzę i doświadczenie w zakresie ochrony oraz połowów ryb i nie była skazana za umyślne przestępstwo lub wykroczenie przeciwko przepisom o rybactwie śródlądowym, rybołówstwie, łowiectwie, ochronie przyrody albo ochronie zwierząt (art. 7 ust. 7b [1]).

Krok 5. Złóż wniosek do starosty

Wniosek składasz w starostwie powiatowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, a w miastach na prawach powiatu - w urzędzie miasta (art. 7 ust. 5 [1]). Do wniosku dołączasz zaświadczenie o zdanym egzaminie, zdjęcie i dowód opłaty.

Opłata za wydanie karty wędkarskiej albo karty łowiectwa podwodnego wynosi 10 zł (§ 5 [2]). Kwotę ustala rozporządzenie i jest ona jednakowa w całym kraju.

Krok 6. Karta jest bezterminowa

Ustawa nie przewiduje terminu ważności karty wędkarskiej ani obowiązku jej odnawiania. Zdany egzamin też nie traci ważności.

Karty wydane na podstawie wcześniejszych przepisów zachowują ważność (§ 17 [2]) - starej karty nie trzeba wymieniać na nowy wzór.

Krok 7. Kup zezwolenie - dopiero teraz możesz łowić

Jeżeli połów odbywa się w wodach uprawnionego do rybactwa, musisz mieć jego zezwolenie (art. 7 ust. 2 [1]).

Zezwolenie to dokument papierowy lub elektroniczny wydany przez uprawnionego do rybactwa. Określa podstawowe warunki połowu w danym obwodzie rybackim, takie jak wymiary gospodarcze, limity połowu, czas, miejsce i technika połowu. Może również nakładać obowiązek prowadzenia rejestru amatorskiego połowu ryb oraz określać sposób jego prowadzenia.

Wysokość opłaty za zezwolenie ustala samodzielnie uprawniony do rybactwa - dlatego składki różnią się między okręgami i między łowiskami.

Zezwolenie obowiązuje wyłącznie na wodach, które wymienia. Na wody w innym okręgu potrzebujesz więc osobnego zezwolenia od tamtejszego uprawnionego do rybactwa. Karta wędkarska jest ważna w całej Polsce, zezwolenie - nie.

Nad wodą: kontrola sprawdza oba dokumenty. Z kartą, ale bez zezwolenia łowisz bez uprawnienia - tak samo jak bez karty.

Sprawdź się: krótki test

Pięć pytań w takiej postaci, w jakiej pojawiają się na egzaminie. Zaznacz odpowiedzi w myślach, a potem porównaj je z kluczem pod testem.

1. Co należy zrobić ze złowioną rybą niewymiarową lub objętą ochroną?

1. Przechowywać w siatce do zakończenia wędkowania
2. Wypuścić do wody po zakończeniu wędkowania
3. Wypuścić do wody zaraz po złowieniu

2. Jaki jest okres ochronny sandacza?

1. Od 1 stycznia do 30 czerwca
2. Od 1 marca do 31 maja
3. Od 1 stycznia do 31 maja

3. Jaki jest wymiar ochronny szczupaka w przepisach ogólnokrajowych?

1. 45 cm
2. 40 cm
3. Nie posiada wymiaru ochronnego

4. Czy wędkarz może łowić ryby posiadając jedynie kartę wędkarską, bez zezwolenia?

1. Tak, karta wędkarska wystarczy do legalnego połowu
2. Tak, ale tylko na wodach publicznych
3. Nie, wymagane są oba dokumenty: karta wędkarska i zezwolenie
4. Tak, jeśli wędkarz jest członkiem PZW

5. Iloma wędkami wolno łowić ryby łososiowate?

1. Dowolną liczbą wędek
2. Jedną wędką
3. Dwiema wędkami

Klucz: 1 - C (wyjaśnienie), 2 - B (wyjaśnienie), 3 - A (wyjaśnienie), 4 - C (wyjaśnienie), 5 - B (wyjaśnienie).

Pełny zestaw takich pytań, z losowaniem i wynikiem, rozwiążesz w trybie egzaminu próbnego.

Najczęstsze błędy kandydatów

1. Karta zamiast karty i zezwolenia. Na wodach uprawnionego do rybactwa potrzebne są oba dokumenty (art. 7 ust. 2 [1]). Odpowiedź „wystarczy karta” jest zawsze błędna.
2. Szczupak i sandacz w jednym worku. Oba mają wymiar 45 cm, ale różne okresy: szczupak jest chroniony od 1 stycznia do 30 kwietnia, sandacz od 1 marca do 31 maja (§ 7 ust. 1 pkt 9 i 13 [2]).
3. Ryba wymiarowa w okresie ochronnym. Okres ochronny działa niezależnie od długości: sandacz 60 cm złowiony w maju wraca do wody.
4. „Niezwłocznie” rozumiane jako „na koniec łowienia”. Rybę, której nie wolno zabrać, wypuszcza się od razu i z należytą starannością (art. 9 ust. 1 [1]) - nie trzyma się jej w siatce.
5. Pomylone odległości. 50 m od budowli piętrzących wodę i od rozstawionych sieci, ale 75 m od znaku oznaczającego połów kuszą (art. 8 ust. 1 pkt 4 i pkt 12 [1]).
6. Liczba wędek. Najwyżej dwie wędki jednocześnie, a przy połowie ryb łososiowatych i lipienia - jedna (art. 8 ust. 1 pkt 11 [1]).
7. Pomiar do rozwidlenia ogona. Długość mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej (§ 6 ust. 2 pkt 1 [2]).
8. Regulamin okręgu zamiast przepisów krajowych. Okoń i karp nie mają krajowego wymiaru ochronnego, choć wiele okręgów go wprowadza. Pytanie o przepisy krajowe wymaga odpowiedzi z rozporządzenia.

Pytania i odpowiedzi

Czy po zdanym egzaminie mogę od razu łowić? Nie. Z zaświadczeniem idziesz do starosty po kartę, a na wodach uprawnionego do rybactwa potrzebujesz jeszcze jego zezwolenia (art. 7 ust. 2 i 5 [1]).

Czy egzamin dotyczy przepisów krajowych, czy regulaminu okręgu? Ustawa mówi o egzaminie „ze znajomości zasad i warunków ochrony i połowu ryb” (art. 7 ust. 5 [1]). Szczegółowy zakres określa regulamin komisji - zapytaj w kole, czy obejmuje także regulamin PZW.

Czy dziecko musi zdawać egzamin? Kartę wydaje się od 14 lat. Młodsze dziecko łowi bez karty, ale wyłącznie pod opieką pełnoletniej osoby, która kartę ma (art. 7 ust. 3 i 6 [1]).

Czy kartę trzeba odnawiać? Nie. Ustawa nie przewiduje terminu ważności karty, a karty wydane według dawnych przepisów zachowują ważność (§ 17 [2]).

Czy karta jest ważna w całej Polsce? Tak. Lokalne jest tylko zezwolenie - obowiązuje na wodach, które wymienia.

Na egzaminie

Te pytania często pojawiają się na egzaminie:

• Czym jest karta wędkarska?
• Na jaki czas starosta wydaje kartę wędkarską?
• Kto jest zwolniony z obowiązku posiadania karty wędkarskiej?
• Czy wędkarz może łowić ryby, posiadając jedynie kartę wędkarską, bez zezwolenia?

Odpowiedź, że sama karta wystarczy do łowienia, jest błędna.

Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) [1] oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) [2].