Kartę wędkarską wydaje starosta właściwy ze względu na Twoje miejsce zamieszkania, po zdanym egzaminie przed komisją powołaną przez organizację społeczną — w praktyce przez koło lub okręg PZW. Opłata za wydanie karty wynosi 10 zł, a sama karta jest bezterminowa. Karta nie wystarczy jednak, żeby zarzucić wędkę: nad wodami uprawnionego do rybactwa potrzebujesz jeszcze jego zezwolenia.
Krok 1. Sprawdź, czy egzamin jest Ci w ogóle potrzebny
Kartę wędkarską wydaje się osobie, która ukończyła 14 lat (art. 7 ust. 6 ustawy o rybactwie śródlądowym ). Kartę łowiectwa podwodnego — osobie pełnoletniej.
Z samego obowiązku posiadania karty zwolnione są osoby do lat 14, ale mogą one łowić wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej, która taką kartę posiada (art. 7 ust. 3 ). Zwolnieni są także cudzoziemcy czasowo przebywający w Polsce, jeżeli mają zezwolenie uprawnionego do rybactwa, oraz osoby łowiące w obiektach przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb za zgodą gospodarza (art. 7 ust. 4).
Z samego egzaminu zwolnione są osoby z wykształceniem średnim, średnim branżowym lub wyższym z zakresu rybactwa (art. 7 ust. 5 ). Taka osoba idzie do starosty od razu, bez zaświadczenia o zdanym egzaminie.
Nad wodą: zwolnienie z karty nie jest zwolnieniem z zezwolenia. Dziesięciolatek łowiący pod opieką i cudzoziemiec na urlopie muszą mieć zezwolenie uprawnionego do rybactwa tak samo jak każdy inny wędkarz.
Krok 2. Naucz się tego, co obejmuje egzamin
Egzamin sprawdza znajomość zasad i warunków ochrony i połowu ryb (art. 7 ust. 5 ). W praktyce pytania rozkładają się na cztery obszary:
- przepisy i dokumenty — kto wydaje kartę, czym jest zezwolenie, kiedy prowadzi się rejestr;
- ochrona ryb — wymiary ochronne, okresy ochronne, limity połowu, obręby ochronne;
- sprzęt i metody — dozwolone zestawy, liczba haczyków, zakazy z art. 8 ustawy;
- rozpoznawanie gatunków i biologia — odróżnianie podobnych ryb, tarło, gatunki obce i inwazyjne.
Najwięcej błędów zbierają nie przepisy, tylko rozpoznawanie ryb i wymiary ochronne — bo tu trzeba pamiętać konkretne liczby i konkretne cechy, a nie zasadę ogólną.
Krok 3. Zapisz się na egzamin
Komisję egzaminacyjną powołuje organizacja społeczna, której statutowym celem jest działanie na rzecz ochrony ryb oraz rozwoju amatorskiego połowu ryb (art. 7 ust. 7a ustawy, doprecyzowany w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2023 r. ). W całej Polsce jest to praktycznie zawsze Polski Związek Wędkarski.
Egzaminy organizują koła i biura okręgów PZW, najczęściej w stałych terminach. Za przeprowadzenie egzaminu organizacja może pobrać opłatę pokrywającą jego koszty (art. 7 ust. 7a ) — jest to opłata odrębna od 10 zł płaconych staroście.
Terminu egzaminu szukaj na stronie okręgu PZW właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania, nie tego, w którym planujesz łowić.
Krok 4. Zdaj egzamin i odbierz zaświadczenie
Formę egzaminu, szczegółowy zakres i kryteria zaliczenia ustala regulamin komisji — bywa to test pisemny, ale regulaminy dopuszczają też formę ustną. Wynik pozytywny potwierdza zaświadczenie wydane przez komisję: to ono jest załącznikiem do wniosku i bez niego starosta karty nie wyda.
Członkiem komisji może być wyłącznie osoba, która ma wiedzę i doświadczenie w zakresie ochrony oraz połowów ryb i nie była skazana za umyślne przestępstwo lub wykroczenie przeciwko przepisom o rybactwie śródlądowym, rybołówstwie, łowiectwie, ochronie przyrody albo ochronie zwierząt (art. 7 ust. 7b ).
Krok 5. Złóż wniosek do starosty
Wniosek składasz w starostwie powiatowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, a w miastach na prawach powiatu — w urzędzie miasta (art. 7 ust. 5 ). Do wniosku dołączasz zaświadczenie o zdanym egzaminie, zdjęcie i dowód opłaty.
Opłata za wydanie karty wędkarskiej albo karty łowiectwa podwodnego wynosi 10 zł (§ 5 rozporządzenia z 2023 r. ). Ustawa mówi tylko, że opłata ma odpowiadać kosztom wydania karty (art. 7 ust. 7 ) — konkretną kwotę ustala rozporządzenie i jest ona jednakowa w całym kraju.
Krok 6. Karta jest bezterminowa
Ustawa nie przewiduje terminu ważności karty wędkarskiej ani obowiązku jej odnawiania. Zdany raz egzamin nie traci ważności, karta służy przez całe życie i nie wymaga przedłużania.
Karty wydane na podstawie wcześniejszych przepisów zachowują ważność (§ 17 rozporządzenia z 2023 r. ) — starej karty nie trzeba wymieniać na nowy wzór.
Krok 7. Kup zezwolenie — dopiero teraz możesz łowić
To jest krok, który najczęściej umyka. Amatorski połów ryb może uprawiać osoba posiadająca kartę wędkarską, a jeżeli połów odbywa się w wodach uprawnionego do rybactwa — posiadająca ponadto jego zezwolenie (art. 7 ust. 2 ).
Zezwolenie to dokument papierowy lub elektroniczny wydany przez uprawnionego do rybactwa. Określa on podstawowe warunki połowu w danym obwodzie rybackim: wymiary gospodarcze, limity połowu, czas, miejsce i technikę połowu (art. 7 ust. 2a ). Może też nałożyć obowiązek prowadzenia rejestru amatorskiego połowu ryb i określić sposób jego prowadzenia.
Wysokość opłaty za zezwolenie ustala samodzielnie uprawniony do rybactwa (art. 7 ust. 8 ) — dlatego składki różnią się między okręgami i między łowiskami.
Zezwolenie obowiązuje wyłącznie na wodach, które wymienia. Wyjazd na wodę w innym okręgu oznacza więc osobne zezwolenie tamtejszego uprawnionego do rybactwa — karta wędkarska jest jedna na całą Polskę, zezwolenie nie.
Nad wodą: kontrola sprawdza dwa dokumenty, nie jeden. Karta bez zezwolenia znaczy tyle samo co brak karty — łowisz bez uprawnienia.
Na egzaminie
Ten zestaw wraca w pytaniach niemal w każdym podejściu:
- Czym jest karta wędkarska?
- Na jaki czas starosta wydaje kartę wędkarską?
- Kto jest zwolniony z obowiązku posiadania karty wędkarskiej?
- Czy wędkarz może łowić ryby posiadając jedynie kartę wędkarską, bez zezwolenia?
Pułapka jest zawsze ta sama: odpowiedź, że karta wystarczy do łowienia, brzmi rozsądnie i jest błędna.
Stan prawny: ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1373) .